Foto’s bewerken met een app (of pc)

Vrijwel iedereen fotografeert, maar slechts een handjevol doet ook aan fotobewerking. Dat is tegenwoordig makkelijker en goedkoper dan ooit tevoren. Bijvoorbeeld dankzij de talloze apps voor smartphones en tablets. Maar ook voor de pc bestaat er (gratis) software waar iedereen mee overweg kan. In dit artikel bespreken we het hoe en waarom en onderzoeken we de (on)mogelijkheden en kwaliteit van apps met die van reguliere beeldbewerkingssoftware.

We leven in spannende tijden waarbij de ontwikkelingen heel snel gaan, en eerlijk is eerlijk, daardoor is alles soms lastig bij te benen. Maar een groot pluspunt is dat zaken die vroeger relatief ingewikkeld waren, zoals fotobewerking, tegenwoordig kinderspel zijn. Voor de pc (en Mac) is er groot aanbod van gratis of betaalbare programma’s, die steeds meer kunnen en weinig of geen voorkennis vereisen. En wat te denken van apps? Bijna iedereen heeft tegenwoordig een smartphone, waarmee vandaag de dag zelfs meer foto’s worden gemaakt dan met ‘echte’ camera’s. Het grote voordeel van een smartphone (en een tablet) is de bediening, die heel intuïtief met de vingers gaat. Dat maakt fotobewerking ook veel makkelijker, want in plaats van met de muis kun je simpelweg met je vinger op de juiste plek wijzigingen aanbrengen, zoals een deel van een foto lichter of donkerder maken. Ook het wijzigingen van instellingen, zoals de belichting of kleur, gaat het heel natuurlijk en overzichtelijk. Dat roept de vraag op of fotobewerking via een aanraakgevoelig scherm eigenlijk niet veel handiger is dan met een muis achter de pc.

Wacom-CINTIQ-24HD-TOUCH

 

Photoshoppen met een aanraakgevoelig scherm kan al (zoals hier met de Wacom Cintiq), maar het is vrij prijzig. Met een tablet kun je in de basis hetzelfde.

Waarom fotobewerking?

Als je je foto’s op sociale media plaatst of aan vrienden of familie wilt tonen, is het natuurlijk fijn dat ze er een beetje verzorgd uitzien. Denk aan veelvoorkomende foutjes als een scheve horizon, een te donkere of lichte foto en een matige compositie. Je hoeft echt geen ervaren Photoshop-guru te zijn om je foto’s op te peppen. Een scheve horizon is zo rechtgezet en hetzelfde geldt voor het aanpassen van de belichting (zoals het oplichten van donkere delen en het verzwakken van fel licht). Ook de compositie kun je heel makkelijk achteraf nog aanpassen door een uitsnede van een foto te maken. Je ‘kadert’ je foto dan achteraf, door een kleiner deel van de foto te gebruiken en de rest weg te snijden. Dat is handig om bijvoorbeeld een persoon of object er meer te laten uitspringen of om te voorkomen dat de horizon precies in het midden staat.

De meer fanatieke fotobewerkers kunnen vervolgens, indien noodzakelijk, nog aan de slag met gevorderde bewerkingen. Zoals het lichter of donkerder maken van een bepaald deel in de foto (dus niet de foto in zijn geheel). Denk bijvoorbeeld aan een waterval die op de foto net wat te donker is, terwijl de rest wel goed belicht is. Of juist aan wolken die wat te fel zijn en die wat donkerder en contrastrijker gemaakt kunnen worden. Of het retoucheren van bepaalde storende elementen, zoals bijvoorbeeld rommel op de grond, een vlekje of een pukkeltje. Ook dat kan zowel met apps op een smartphone of tablet, of via software op de pc.

Filters

Los van correctieve bewerkingen, zoals het bijschaven van ‘foutjes’, kun je via dezelfde software natuurlijk ook je foto verfraaien. Denk dan bijvoorbeeld aan het verhogen van het contrast of de verzadiging, waar een foto vaak van opfrist. Ook dat is vaak een kwestie van een klik of het verplaatsen van een schuifbalk. Wat momenteel helemaal ‘hip’ is, is het toevoegen van filters. Veel camera’s (en smartphones) zijn er standaard al van voorzien, maar ook achteraf kun je heel eenvoudig een filter toepassen op je reeds gemaakte foto’s. Zo’n filter zorgt ervoor dat een ogenschijnlijk simpele foto ineens opvalt. Bijvoorbeeld met retrokleuren (uit de zeventiger jaren), een polaroid-randje of enorme scherptediepte (waarbij een klein deel van de foto scherp is en de rest onscherp). De app Instagram is er groot mee geworden en staat op het merendeel van de smartphones (de software werd onlangs voor 1 miljard dollar opgekocht door Facebook).

instagram-logo

Panorama

Sommige compactcamera’s hebben een panoramafunctie, maar lang niet allemaal. Voor een smartphone (of tablet) is dat geen probleem want als er niet standaard in deze functionaliteit is voorzien, kun je simpelweg een app downloaden die dit mogelijk maakt. Een panorama is extra indrukwekkend omdat dergelijke foto’s een veel breder perspectief tonen, dat ook meer in overeenstemming is met wat het menselijk oog ziet. Een panoramafoto bestaat uit meerdere horizontale (of verticale) foto’s die softwarematig aan elkaar worden geplakt. Daarnaast bestaan er ook talloze apps die een 360 graden-panorama mogelijk maken. Zo’n panorama is helemaal indrukwekkend omdat je hiermee voor, achter, boven, onder en van opzij kunt kijken. Je ziet praktisch alles om je heen terug in de foto, behalve jezelf. Een 360 graden-panorama wordt gemaakt door tientallen foto’s achter elkaar te maken. Begeleid door de software draait je langzaam rond en vul je verschillende ‘vakjes’ in met foto’s, die door de slimme software aan elkaar geweven worden. Dit leidt tot een foto waarbij je interactief rond kunt draaien. Je kunt deze ook omzetten naar een regulier fotoformaat. Daar moeten we wel bij zeggen dat een 360 graden-panorama zelden compleet ‘foutloos’ is. Vaak is er sprake van foutieve overlappingen, uitgebeten luchten (op de locatie van de zon) en lege delen (op het draaipunt).

panoramaBij een 360 graden-panorama wordt alles om je heen in een foto vastgelegd (maar soms wel met zichtbare foutjes)

Apps

Als voorbeeld bespreken we enkele bekende apps en de bewerkingsmogelijkheden die zij bieden. Het eerder genoemde Instagram bevat niet zozeer bewerkingsmogelijkheden, maar wel talloze filters die veel gebruikt worden voor publicatie op sociale media.  Instagram staat bekend om de ouderwetse vierkante foto’s met een randje en een jaren zeventig-effect, maar er zijn uiteraard meer opties. Er is een rechtstreekse koppeling naar sociale media als Facebook, Twitter, Tumblr, Foursquare en Flickr.

foto smartphone instagram

Instagram biedt tientallen filters en kan rechtstreeks op sociale media publiceren.

Photo Editor

De gratis app Photo Editor is Nederlandstalig en bevat een flink aantal bewerkingsmogelijkheden. De app kan automatisch een foto verbeteren, maar er zijn ook handmatig veel mogelijk. Zo is er flink aantal (kleur)effecten aan boord en zijn nagenoeg alle standaard bewerkingsmogelijkheden aan boord (bijsnijden, helderheid, contrast, saturatie, scherpte). Ook is het mogelijk om tekst toe te voegen. Geavanceerde bewerkingen, zoals retoucheren of lokale aanpassingen ontbreken in deze versie. Ook is er reclame die steeds in beeld staat.

Photo editor - foto-2 2

Photo Editor is gratis, maar wel inclusief ietwat hinderlijke reclame.

Snapseed

Snapseed is sinds de overname door Google gratis geworden. De app is Engelstalig, maar zeer uitgebreid. Een bewerking kan heel eenvoudig worden uitgevoerd door met de vinger naar links of rechts te bewegen. Bijvoorbeeld bij het onderdeel belichting (brightness) wordt de foto donkerder als je naar links beweegt en lichter als je naar rechts gaat. En zo werkt het ook bij de andere aanpassingen, die vlot te selecteren zijn door met de vinger naar boven op beneden te bewegen. Ook bevat de app een flink scala effecten en filters, zoals tilt-shift (scherptediepte), vintage, zwart-wit en diverse kaders (frames).

snapseed foto-1 2

 

Snapseed biedt zeer veel mogelijkheden en zeer eenvoudige bediening.

Photoshop Express

Ook Adobe heeft een aantal apps ontwikkeld, waaronder Photoshop Express. Dit is een gratis Engelstalige app die de alle standaardbewerkingen biedt, zoals uitsnijden, de horizon rechtzetten, de belichting en het contrast en de verzadiging aanpassen. Dit gaat vrij eenvoudig door je vinger omlaag of omhoog te bewegen (vergelijkbaar als bij Snapseed). Ook bevat de app een optie om een foto met één druk automatisch te verbeteren. Verder zijn er nog een groot aantal effecten, die qua sterkte aan te passen zijn. Maar juist dat waar de reguliere Photoshop mee uitblinkt, het retoucheren van foto’s, is dat met deze versie niet mogelijk. Er is ook nog een betaalde versie genaamd Photoshop Touch (€ 8,99) waarmee dit wel kan.

PS express - foto-3

Photoshop Express is een gratis variant op Photoshop, maar komt nog niet bij het origineel in de buurt.

iPhoto

iPhoto is betaalde (Nederlandstalige) software (€ 4,49) dat alleen beschikbaar is voor de iPhone, iPad en iPod Touch. Het is een van iPhoto (voor de Mac) afgeleide variant, met behoorlijk uitgebreide bewerkingsopties. Naast het toepassen van de standaardbewerkingen (rechtzetten, uitsnijden, contrast) is het met de app ook mogelijk ook lokale bewerkingen uit te voeren. Met behulp van de vinger kan een deel van de foto aangepast worden, bijvoorbeeld: donkerder, lichter, scherper, zachter en (on)verzadigder. Dat gaat vrij eenvoudig op basis van vingeraanrakingen. Ook bevat de app geavanceerde bewerkingsmogelijkheden, waar je kunt spelen met scherptediepte en het donkerder maken van de lucht (terwijl de rest van de foto intact blijft).

iphoto foto-3

iPhoto is een betaalde app, maar maakt ook retoucheren mogelijk, zoals het lokaal helderder of donkerder maken van een deel van een foto.

PC software

Voor de pc bestaan er diverse fotobewerkingspakketten. De bekendste is Photoshop, dat beschikbaar is als professionele versie en een consumenteneditie (Photoshop Elements). Een directe concurrent is Paintshop Pro van Corel. En een steeds populairder wordende alternatief is Adobe Lightroom. Dit is een zogenaamde ‘workflow’-pakket waarmee een reeks foto’s efficiënt en snel bewerkt kunnen worden. Sinds kort bevat dit pakket ook mogelijkheden om te retoucheren en om lokale aanpassingen te doen. De genoemde softwaretitels zijn allemaal betaalde pakketten van tussen de € 70 en € 100.

Uiteraard zijn er ook gratis alternatieven, zoals Paint.NET, The Gimp en Picasa (van Google). De laatstgenoemde is vooral interessant voor mensen zonder al te veel ervaring met beeldbewerking en die graag snel resultaat zien. Picasa lijkt qua opzet wel een beetje op de apps; het pakket is overzichtelijk en bevat de meest gebruikte bewerkingsmogelijkheden die eenvoudig te gebruiken zijn. Gevorderde bewerkingen zoals retoucheren ontbreken echter. Daarvoor kun je een beroep doen op betaalde of meer ingewikkelde software.

Picasa 3 24-5-2013 105929

Google’s Picasa blinkt op de pc uit door zijn eenvoudig en gemak. En… het is gratis.

Lightroomkopie

Adobe Lightroom is bevat zeer uitgebreide bewerkingsopties en kan het uiterste uit foto’s persen, met behoud van kwaliteit. 

Proef op de som

Apps op een smartphone en tablet zijn over het algemeen prettiger te gebruiken dan traditionele software op een pc. Dat komt door de overzichtelijke opzet, maar vooral ook door de bediening door middel van het aanraakgevoelige scherm. Je gebruikt simpelweg je vinger op de juiste plaats en ziet direct resultaat. Ook de mogelijkheden van de meest gebruikte bewerkingen zijn best uitgebreid en effectief. Dat roept de vraag op hoe het zit met de kwaliteit. In hoeverre is het eindresultaat van een app vergelijkbaar met een goed softwarepakket op een pc? Daarvoor gingen we aan de slag met de diverse apps op een tablet en Adobe Lightroom op een pc.

Voorbeeld 1:

Kroatie-5522-origineel

Origineel

IMG_0501-app

Bewerkt via app

Kroatie-5522-pc

Bewerkt met computersoftware

Conclusie #1: de foto is in via de app wel flink verbeterd. Maar de pc-versie is beter.

Voorbeeld 2:

EXA_5585-origineel

Origineel

IMG_0491-app

Bewerkt via app

EXA_5585-2-pc

Bewerkt met computersoftware

Conclusie #2: de waterval is goed uitgelicht in de app-versie, maar de bewerking is ten koste gegaan van de lucht.

Voorbeeld 3:

IMG_7680_origineel

Origineel

IMG_0729-app

Bewerkt via app 

IMG_7680-pc

Bewerkt via computersoftware 

Conclusie #3: de originele foto is wat onderbelicht. In de app is dit niet goed te corrigeren, maar via pc software wel.

App versus pc

Van iedere testfoto hebben we drie versies: het origineel en de bewerkte versies door respectievelijk een app en betaalde pc software. Op het eerste gezicht lijkt de door een app bewerkte versie zeker niet verkeerd. Een onderbelicht onderwerp kon succesvol aangepast worden en het aanpassen van het contrast en de kleurverzadiging was vlot en effectief. Met iPhoto was het zelfs mogelijk om een deel van een foto te bewerken, bijvoorbeeld door de waterval helderder te maken. Op klein formaat zijn de verschillen beperkt zichtbaar. Maar wie kritisch kijkt, ziet dat de op een pc bewerkte versie beter is. Het aanpassen van de belichting of het contrast via een app heeft vaak als bijeffect dat de belichting in de rest van de foto ook wat veranderd. Het onderwerp is goed te corrigeren, maar vaak met een negatief bijeffect, zoals de lucht (die gaat uitbijten of van kleur verandert). Ook kwalitatief, qua scherpte en detail, zijn de pc foto’s beter. Dat komt mede omdat apps vrijwel nooit opties bieden bij het opslaan, terwijl je bij pc software de mate van compressie (lees: kwaliteit) kunt bepalen.

Daar komt nog een ander belangrijk verschil bij. Apps zijn vooralsnog vooral bedoeld voor gemiddelde amateurfoto’s en niet voor serieuze fotobewerking. De meeste foto-apps ondersteunen geen raw-foto’s. Dit is een fotoformaat dat door spiegelreflexcamera’s en de betere compacts gebruikt kan worden, waarbij de foto in een veel hogere kwaliteit wordt opgeslagen. Dankzij die kwaliteit is een foto ook veel beter te bewerken, zonder dat er negatieve bijeffecten ontstaan. Zo is de belichting van een onder- of overbelichte foto vaak zonder schade te bewerken, terwijl dat bij jpeg-foto’s niet het geval is. Overigens kunnen sommige apps wel raw-foto’s openen, maar ze gebruiken dan de jpeg-versie van de foto (die eveneens in het raw-bestand is opgeslagen).

Conclusie

Het bewerken van foto’s via apps is veel eenvoudiger dan via traditionele pc software, mede doordat je je vingers kunt gebruiken. Dat werkt erg intuïtief en prettig. Apps bieden voor de meeste amateurs ook voldoende bewerkingsopties. Het is kinderspel om een foto op te peppen of van een fraai filter te voorzien, waardoor een foto veel meer impact krijgt. Voor de serieuze fotobewerkers zijn apps nog geen volwaardig alternatief. Software op een pc biedt niet alleen meer mogelijkheden, het uiteindelijke resultaat is mooier en vooral kwalitatief beter. Dat komt mede omdat apps alleen met het jpeg-formaat om kunnen gaan. Voor de gemiddelde amateurfotograaf, die geen raw-formaat gebruikt, is dat echter geen probleem en zijn apps een interessant alternatief voor de meest gebruikte fotobewerkingen. Met name tablets zouden in de toekomst wel eens een steeds grotere rol kunnen gaan spelen met beeldbewerking, vanwege de bediening. In combinatie met Photoshop (voor de pc) is het al mogelijk om een tablet te gebruiken. Beeldbewerking is dus niet iets wat je perse pas bij thuiskomt doet na je vakantie, in het vliegtuig of in de auto kun je al aan de slag.

[alert style=”yellow”]Heb jij wel eens foto’s bewerkt op een smartphone of tablet? Zo ja, deel je ervaringen in het reactieveld[/alert]

Corel PaintShop Pro X6 gelanceerd

Corel heeft een nieuwe versie van PaintShop Pro gelanceerd, namelijk versie X6. De grootste verandering is wel dat Corel PaintShop Pro X6 nu 64-bit ondersteuning biedt. Ook biedt deze nieuwe versie ondersteuning voor diverse 64-bits Adobe insteekmodules zoals penselen in .abr-indeling en afbeeldingen in .psd-indeling. Naast deze verbeterde ondersteuning zijn er nog twee nieuwe tools toegevoegd: een automatische selectie en een slim selectiepenseel.

PerfectlyClear_lg_PSPX6

Naast de gewone versie van Paintshop Pro komt er ook een Ultimate-versie beschikbaar. Hier zitten een paar extra plugins in verwerkt: Perfectly Clear om foto’s met één klik op 12 punten te corrigeren, en FaceFilter3 voor het retoucheren van portretten en makeover.

Prijs en beschikbaarheid

Paintshop Pro X6 komt per direct in drie versies op de markt: de hierboven besproken normale versie en Ultimate en een combinatiepakket met VideoStudio Pro X6. Dat combinatiepakket luistert naar de naam Photo & Video Suite X6.

De gewone versie krijgt een prijs mee van €69, en de Ultimate-versie moet €89 kosten. Wie een upgrade uitvoert vanaf versie X3 of hoger krijgt in beide gevallen €40 korting. Photo & Video Suite X6 gaat altijd voor €99 over de toonbank; hier is geen upgrade van een eerdere versie mogelijk.

Wil je meer uit PaintShop Pro X6 halen dan kan je jezelf ook registreren bij Corel voor een gratis PaintShop Pro lidmaatschap. Meer info op de site van Corel, hier kan je ook een 30 dagen proefversie downloaden.

PSPX6ULTML_Right jpeg

Uitslag fotowedstrijd zwart-wit

We hadden een weekje extra tijd nodig, maar hier is dan de uitslag van onze fotowedstrijd zwart-wit. Hoewel we tijdens de eerdere wedstrijden ook vaak verrast werden door de hoge kwaliteit van de inzendingen, stak deze wedstrijd er echt met kop en schouders bovenuit. Enerzijds is het thema ‘zwart-wit’ zo breed, dat veel disciplines zich ervoor lenen (denk aan architectuur, portretten, landschappen). Maar anderszijds vereist dit juist wel iets extra’s. Want zwart-wit is niet simpelweg op een knopje drukken in Photoshop. Het moet wel een meerwaarde hebben. Bijvoorbeeld sfeer uitstralen, mooie contrasten opleveren of het beeld versterken. Best lastig soms, want het onderwerp moet er zonder hulp van kleur uitspringen. Juist daardoor waren we positief verrast door het hoge aantal inzendingen en nog meer door de  kwaliteit daarvan.

De jurering was daardoor best lastig. Met grote moeite hielden we na een strenge nominatieronde maar liefst 48 prachtige foto’s over (van de ruim 300 inzendingen). Een ongekend hoog aantal voor een eerste ronde (ter vergelijking: tijdens de vorige fotowedstrijd haalden 31 foto’s de eerste selectie). Het bleek een hels karwei om daar vervolgens weer per jurylid de beste vijf uit te kiezen. Wat ook niet hielp was dat de juryleden onafhankelijk van elkaar andere foto’s kozen. Of soms wel dezelfde, maar in een totaal andere chonologische volgorde. In die tweede ronde hielden we er met moeite het maximale aantal 13 over. Drie winnaars en 10 eervolle vermeldingen in willekeurige volgorde (waarbij we alsnog enkele fraaie foto’s moesten laten vallen om met een mooi rond getal te eindigen). Hieronder lees je de uitslag. Bij deze willen we alle inzenders bedanken voor de deelname!

Deze foto van Paul Pitteljon van een verzande golfbreker in Bredene (België) is een plaatje dankzij de lange sluitertijd. Zowel de zee als de wolken zijn hierdoor op een mooie manier vervaagd door de beweging. Even lijkt het, vanwege het standpunt, een surrealistische scene waarbij een muurtje op z’n kant in het water ligt. Ook de zwarttoon komt prima uit, mede door de lichtval en de donkere hoeken.

1e prijs: Verbatim 2-Disk RAID External Hard Drive 4TB (eSATA)

De Verbatim 2-Disk RAID External Hard Drive bestaat uit twee harde schijven van ieder 2 TB (4 TB in totaal). Hij kan geconfigureerd worden als RAID 0 of RAID 1 schijf. In de RAID 0 ‘big’ modus (striped) is er sprake van één volume van 4 GB. In de RAID 1 modus (mirror) worden de twee schijven gespiegeld. Er is dan één volume van 2 GB en als er een harde schijf mocht uitvallen, dan is er altijd nog een andere die alle data bevat. De schijf heeft een eSATA-aansluiting (6x zo snel als usb 2.0) en een usb 2.0-aansluiting voor maximale compatibiliteit. Hij wordt geleverd met Nero BackItUp 4 Essentials software. De schijf heeft een waarde van € 340.

Het hoge perspectief van deze foto (van Tjeerd Visser) is perfect. De enthousiaste houding van de jongens, die verspreid in beeld maar toch centraal staan, maakt het beeld helemaal af. Ook het letterlijke contrast van een ‘zwarte’ voorgrond en witte achtergrond past – indirect – uitstekend bij het thema. Je vraagt je af wat de jongens willen pakken of wat ze aan het doen zijn, maar eigenlijk is dat niet eens belangrijk. Al met al is het een zeer boeiende foto die zeer goed uitkomt in zwart-wit.

2e prijs: Freecom Hard Drive Sq 2TB (USB 3.0)

De Freecom Hard Drive Sq is een externe usb 3.0-harde schijf met een opslagcapaciteit van 2 GB. Dankzij ‘groene’ software verlaagt hij het energieverbruik. Hij is zowel te gebruiken voor pc’s als tv’s, waarvoor hij als bron kan dienen voor het weergeven van foto’s, video’s en films. Ook ondersteunt hij REC Play, waarmee tv-opnamen opgenomen kunnen worden (indien de tv dat ondersteunt). De capaciteit is 2 TB (winkelwaarde € 140).

Het kan zijn dat je op het eerste gezicht zou je niet veel aantrekkelijks in deze foto (van qwimm) ziet, met een ietwat rommelige voor- en achtergrond. Maar op het tweede gezicht zie je een ineens een verhaal. Een zeer contrastrijk verhaal, van rokende oude dames in het ziekenhuis die nog aan de vloeistoffen hangen. Contrast in de foto en contrast in medisch perspectief. Het lijkt bijna geënsceneerd, beide dames zo vlak naast elkaar in het licht, die exact op hetzelfde moment een trek van een sigaret nemen. Een foto met een verhaal, waarbij je dankzij het licht (en de zwart-wit toon) automatisch naar het onderwerp wordt geleid.

3e prijs: Corel PaintShop Pro X4

PaintShop Pro X4 is een populair bewerkingspakket dat meer dan 75 nieuwe en verbeterde functies bevat die specifiek zijn ontworpen met het oog op de behoeften van moderne fotografen. Met nieuwe fotobewerkingsfuncties, aanzienlijke verbeteringen in de snelheid en prestaties, aanpassingen in de gebruikersinterface en de makkelijke manieren waarop foto’s via sociale media kunnen worden gedeeld, biedt PaintShop Pro X4 volgens Corel uitgebreide professionele functies en creatieve mogelijkheden voor een veel lagere prijs dan andere professionele bewerkingssoftware. (winkelwaarde € 90)

Deze strakke plaat van Tom Roeleveld komt zeer goed uit in zwart-wit dankzij het mooie contrast. De witte brug, de egale voorgond en de contrastrijke wolken komen het geheel ten goede. De lange sluitertijd maakt hem nog strakker, waardoor de voorgrond minder afleidt en de achtergrond meer dynamiek geeft. De voorgrond is alleen wel wat aan de lichte kant. 

Dit portret van Derek Vonk is zeer krachtig en technisch goed vastgelegd. De belichting en het contrast zijn prima en de maker heeft gekozen voor een ‘gevaarlijk’ beperkte scherptediepte. Bijna te weinig (de lippen zijn scherper dan de ogen), maar juist dankzij de beperkte scherptediepte springt het gezicht er goed uit. 

Op deze plaats, vlakbij de Tower Bridge in Londen, zijn miljoenen foto’s gemaakt. Maar toch hebben we net deze compositie (van Rob de Voogd) nog niet eerder gezien. Er is veel verschillende architectuur te zien is, maar altijd een risico is, maar door het lijnenspel van de vloer kom je toch bij de beroemde brug uit.

Een bijzonder krachtige architectuurfoto van BertB. Welliswaar niet heel spannend en dynamisch door de strakke kadering, maar juist daarom ook heel sterk. 

Paardenfoto’s hebben we vaker gezien, maar toch is deze foto (van boog) duidelijk geen snapshot. Het standpunt is mooi laag, waardoor de paarden goed uitkomen als onderwerp, ook in relatie tot de achtergrond en de horizon. De positie van de paarden, hun kijkrichting en met het vierde paard op de achtergrond dat zich bij de anderen aan wil sluiten. Ook het licht is gunstig; het verlicht de hoofden en het zonlicht zorgt voor een mooi contrast, terwijl de lucht op de achtergrond flink bewolkt is.

Een originele inzending van Eric Veth, die symbool staat voor de lente die we (niet) gehad hebben. Het contrast is ook mooi, waardoor de hand extra confronterend is, bijna alsof er een vuist gemaakt wordt. Samen met de sneeuwklokjes zou je er een symbolische boodschap in kunnen zien. De enige kritiek die we hebben is dat de rechter bloem minder scherp is dan de linker. 

Wanneer kinderen spelen in het zand biedt dat vaak een mooie gelegenheid om te fotograferen. De bovenstaande foto (van Robert-Jan van Lotringen) is zeer dynamisch door het jongetje dat zand in alle richtingen strooit, dat fraai door de camera is vastgelegd. Ook de zwart-wit toon komt hier goed uit, met een lichte voorgrond en donkere achtergrond met de kinderen als brug tussenbeide.

Het contrast in deze Hong Kong-foto (van ab42) is hoog. Niet alleen vanwege het verschil tussen donkere en lichte tinten, maar ook door de rustige natuur in de voorgrond en de drukke achtergrond. Toch waren we ook benieuw hoe deze foto zou uitkomen in kleur.

Het hoge contrast, de (iets te) donkere toon en het lijnenspel in deze foto (van Marcopaint) prikkelde ons. De man, zittend in een hoekje, die je misschien bij de eerste blik niet eens ziet, maakt hem af. De foto krijgt een verhaal (wat doet die man daar en waarom?)

Bij deze foto (van iwaanders) voel je de kou, die ook letterlijk in de foto is terug te zien, je al tegemoet komen. Vanwege het lage standpunt, goede de compositie en de beweging van de rechterpersoon (in lijn richting de linker) is dit een dynamische foto die ook mooi uitkomt in zwart-wit.

Noorderlichtfotografie met de Nikon 1

Van 7 tot en met 10 februari ben ik met een groep social media en astrofanaten naar Nellim in het uiterste noorden van Finland gereisd om daar een poging te wagen het Noorderlicht te fotograferen. Bij de voorbereiding ontstond bij mij het idee dat ik in plaats van de water- en stofbestendige D700 eigenlijk mijn Nikon 1 camera eens aan de tand wilde voelen. Dat scheelde tegelijkertijd ook een hoop gewicht, dus al snel was ik een klein tasje met mijn Nikon V1 en objectieven aan het inpakken. Maar is een systeemcamera als de Nikon 1-serie wel geschikt voor deze specialistische vorm van fotografie?

Aurora through the trees

Jammer genoeg was de nieuw aangekondigde 6.7-13mm ultra groothoek nog niet beschikbaar, ondanks mijn pogingen bij Nikon een vroeg productie model los te peuteren. Nikon Nederland vond het eigenlijk helemaal niet zo een goed idee deze “consumer grade” camera mee naar het poolgebied te nemen. Daar zit natuurlijk een kern van waarheid in. Omdat de Nikon V1 niet weathersealed is, zou vocht een probleem kunnen zijn. Ook de temperaturen ter plekke waren ver buiten specificaties. Mij leek dat juist geen beperking te zijn: alleen de accu’s zouden minder lang werken, maar dat is een kwestie van voldoende reserves meenemen, toch?

Nikon 1 kit

Uiteindelijk bestond mijn Nikon 1-kit uit de Nikon 1 V1 body met 10mm F2.8, 18.5mm F1.8 en de standaard 10-30mm en 30-110mm zoomobjectieven. Daarnaast had ik 4 EN-EL15 compatible accu’s bij me, 2 originelen en 2 chinese namaak accu’s, dit leek me voldoende om flink wat opnames te kunnen maken zonder te moeten laden. Als opslag had ik de nieuwste Sandisk Extreme Pro 16GB SDHC kaartjes met een doorvoersnelheid van 95MB/s. Sandisk is wat dat betreft verwarrend bezig, want mijn wat oudere SD Extreme Pro SDHC kaartjes hebben slechts 45MB/s doorvoersnelheid en deze zijn ook nog steeds te koop. Ook de class 10 identificatie is nietszeggend in dit geval. Dus goed opletten wat je besteld! Een draadloze ontspanner, in dit geval de ML-L3, is erg praktisch, zo niet noodzakelijk voor nacht- of aurorafotografie. Oh, en een stevig statief uiteraard!

Aangekomen stond ons een aangename temperatuur van -29 graden Celcius te wachten. Praktisch geen wind, dus gevoelsmatig viel het eigenlijk best mee, mits goed gekleed. In vliegtrips draag ik altijd zo min mogelijk kleding, dus mijn tshirt was wel wat frisjes onder mijn jas. Ach, gelukkig hoefden we niet lang buiten rond te hangen om de transfer richting hotel te halen. Het hotel lag op 40 minuten rijden van Ivalo airport in Nellim, een piepklein plaatsje op 68.4 Noorderbreedte, vlak bij het Inari meer, één van de grootste meren in Finland. Letterlijk in the middle of nowhere.

Het Inari meer, één van de grootste meren in Finland, in the middle of nowhere

Aangekomen in het hotel was de club bijna compleet en na een diner konden we al snel er op uit. Onze gastheren kwamen ons waarschuwen dat er al Noorderlicht te zien was en dat we allemaal naar het meer moesten gaan voor het beste uitzicht. Snel omgekleed. Nouja, snel is een relatief begrip in dit geval. Thermische onderkleding, skisokken, skibroek, fleecetrui, snowboots, winterjas, bivakmuts, col, binnen handschoenen, buiten handschoenen, camera, statief, objectieven, zaklamp, al met al ben je toch weer 15 minuten verder voordat je één stap buiten de deur gedaan hebt.

Bediening van de camera

Een camera zoals de Nikon V1 is lastig te bedienen met dikke handschoenen aan dus ik was blij dat ik dunne binnenhandschoenen aan had. Geen koude handen en toch goed de kleine knopjes op de camera kunnen bedienen. Bij het bedienen loop je eigenlijk tegen het grootste mankement van de Nikon 1 serie aan: alles zit in menu’s verstopt, en even snel ISO aanpassen is er niet bij. In dit soort gevallen is het dus raadzaam om voordat je op pad gaat al e.e.a. goed in te stellen, zodat je geen dingen vergeet of onnodige handelingen moet verrichten. Aangezien we eigenlijk net uit het vliegtuig waren, had ik dit dus niet gedaan. Thuis had ik wel al getest, dus de juiste instellingen waren snel geregeld. Nikon, als je dit leest: een aantal geheugenbanken om instellingen op te slaan zou handig zijn!

Aurora above Inari

Het noorderlicht (Aurora) was duidelijk te zien!

Wat is nu mijn conclusie van dit verhaal? Vooral dat je niet te bang moet zijn om je camera echt te gebruiken, ook al zijn de omstandigheden er niet naar. Sneeuw en kou zijn echt andere factoren dan regen en ik denk dat het laatste schadelijker is voor je camera dan wat kou en ijsafzetting. De Nikon V1 body is heel robuust en kan gelukkig tegen een stootje, daar is geen twijfel over. Zelfs nadat ik door onoplettendheid met onze Husky slee omkiepte en de camera onbedoeld als sneeuwschuiver gebruikte.

Me watching the Aurora

Zelfportret met de Aurora op de achtergrond

Over de geschiktheid van de Nikon 1 voor astrofotografie in het algemeen heb ik gemengde gevoelens. De kleine sensor is duidelijk niet gemaakt voor langere belichtingstijden, wat de harde limiet van 2 minuten belichting op B stand ook laat zien. Maar door goede keuzes te maken, niet te lang te belichten en in nabewerking eventueel te stacken krijg je hoge kwaliteit beelden. Het is echter allemaal net wat bewerkelijker dan bij fullframe camera’s. Voor het fotograferen van het Noorderlicht is deze beperking echter niet echt een probleem, omdat je belichtingstijden over het algemeen toch wat korter zijn en bij actieve aurora aardig wat licht komt kijken.

De precieze instellingen voor het fotograferen van Noorderlicht zijn lastig te samen te vatten. Veel is afhankelijk van de camera en objectief combinatie, maar ook de hoeveelheid lichtvervuiling speelt een grote rol. Bij Inari was van dat laatste praktisch geen sprake, waardoor je veilig wat langere opnames kon maken zonder dat je een oranje gloed in je foto’s kreeg. Noorderlicht heeft ook de eigenschap dat het beweegt, dus als je erg lange sluitertijden gebruikt, zullen de zogenaamde “streamers” (gordijnachtige sluiers) vervagen.

Sluitertijden en ISO

Het fotograferen van Noorderlicht is daarom een compromis tussen sluitertijd en ISO, waarbij je bij de laatste ook nog eens zo min mogelijk ruis wil hebben. Na wat experimenteren kwam ik uiteindelijk op 8 seconden bij ISO 800 op F2.8 uit. Hiermee was de belichting kort genoeg dat ik het detail van het Noorderlicht goed kon vastleggen terwijl de ISO waarde nog goed bruikbare foto’s zou moeten leveren.

Winter Aurora

Aurora achter de besneeuwde bomen

Ruisonderdrukking

De Nikon V1 heeft twee verschillende soorten ruis-onderdrukking in de camera. De eerste is High ISO ruis onderdrukking. Deze heb ik standaard AAN staan. Ten tweede is er de lange belichtingstijd ruisonderdrukking. Deze start bij sluitertijden langer dan 1 seconde. In deze modus maakt de camera na de normale opname van bijvoorbeeld 8 seconden nog één opname, een zogenaamde “dark frame”. Dit frame wordt dan van de originele opname afgetrokken om de door de lange belichtingstijd ontstane ruis (ook wel hot pixels genoemd) te verwijderen. Het grote nadeel van deze optie is dat dit voor ELKE opname gebeurt. Maak je dus een opname van 30 seconden, ben je een minuut kwijt voordat je de volgende foto kan maken. Stel je voor dat je een timelapse wil maken, dan gaat dat echt teveel tijd kosten. Een betere manier is dus om zelf een aantal dark frames te maken, heel simpel door een foto te maken met dezelfde instellingen als je gewone foto’s maar dan met de lensdop op het objectief. Naderhand kan je dan op je computer deze dark frames gebruiken om de hot pixels te verwijderen van je opnames. Hiervoor zijn speciale applicaties, maar het kan ook eenvoudig in Photoshop of Gimp.

Handmatig scherpstellen

Een ander belangrijk punt is focus! Autofocus is geen optie voor het fotograferen van de sterrenhemel of Noorderlicht. De camera krijgt te weinig licht om goed scherp te kunnen stellen (m.u.v. wellicht de Maan of Jupiter), en zal zeker de focus verkeerd hebben. Het eenvoudigst is het om je camera op oneindig in te stellen met behulp van manual focus. Of je richt je camera eerst op een helder object in de verte (bijvoorbeeld een lantaarnpaal) en schakel zodra je focus hebt de AF uit. Zorg dan dat je niet meer aan je objectief draait! De Nikon 1 camera’s hebben geen echte manual focus, hier moet je dus digitaal je focus instellen mbv het LCD scherm of EVF. Eigenlijk ook wel zo makkelijk, want je kan je focus niet meer per ongeluk veranderen zodra je hem ingesteld hebt. Alleen de beoordeling van de focus op het schermpje is wat lastig als je weinig heldere objecten in beeld hebt. Gelukkig heb je altijd wel mensen die hun LED zaklampen aan hebben als ze hun camera bedienen, maak hier gebruik van als ze ver genoeg weg staan om je focus goed te krijgen!

AuroraTweetup

Naast de technische zaken zijn er ook wat esthetische puntjes voor het fotograferen van Noorderlicht. Probeer altijd wat basis in je foto te krijgen. Alleen een Noorderlicht opname zonder voorgrond of basis is redelijk saai en kijkers krijgen helemaal geen indruk van het majestueuze lichtspektakel op die manier. Zorg dus voor een leuke voorgrond of op zijn minst een boomgrens die als basis kan dienen voor je foto. Sommige mensen vinden het leuk om met lightpainting een lichtspel effect te krijgen op de voorgrond. Anderen proberen in een meer de reflectie van het noorderlicht te vangen. Allemaal leuke en creatieve manieren om de foto’s net ietsje meer te geven. Maar vergeet vooral niet zelf te kijken, want wat je met je ogen ziet kan je niet altijd op de foto vastleggen.

Aurora at Nellim

Aurora boven boot

De Nikon V1 in de praktijk (-30 C)

Hoe hield de Nikon V1 zich onder deze extreme omstandigheden? Eigenlijk verrassend goed, zelfs boven verwachting. De metalen body wordt na een tijd blootgesteld te zijn aan -30C ijskoud natuurlijk. Zo koud dat ik de kou door mijn binnenhandschoenen door voelde. Ik raad iedereen af de camera te willen likken op dat moment, ook al ziet de body er nog zo goed uit, je tong zal zeker vastvriezen aan de body! Op een gegeven moment vormt zich zelfs een laagje ijs op de body en objectief, maar functioneel heeft de camera geen krimp gegeven. Alleen de LCD en EVF werden door de kou traag, waardoor je ook wat ghosting kreeg bij bewegende voorwerpen of als je door het menu heen navigeerde. Maar niets wat echt het fotograferen onmogelijk maakte. Het LCD (en EVF) waren wel beperkend in het maken van een compositie. Omdat het zo donker was, zag je bijna niets op het LCD, waardoor het richten van de camera eerder gokwerk was. Als je je camera door en door kent, is dat overigens geen probleem, je weet immers wat in je beeldveld valt en je kan altijd chimpen en compositie iets aanpassen. Vooral de horizon recht krijgen is vaak even uitproberen. Hier heb je dus zeker voordeel als je een gewone dSLR hebt, dan kan je gewoon door de optische zoeker kijken.

Cold Nikon 1 V1

De koude Nikon 1 na de fotosessie

Accu

Ook de accu’s hielden het goed vol. Goed, bij lange na niet zolang dan bij normale temperaturen, maar met een volle accu waren toch wel 150 foto’s te maken voordat de indicatie in het “rood” ging. Je houdt rekening met een flinke terugval in capaciteit, dus met 4 accu’s op zak zat ik nooit verlegen om een foto. De “lege” accu werd onder de kleding bewaard en vaak was er na opwarming weer ruim voldoende capaciteit om verder te fotograferen.

Minder last van ruis

Een groot voordeel van de kou was wel dat er minder last van ruis was. Althans, de lange belichtingstijdruis. Deze is mede afhankelijk van temperatuur en met -30C was de sensor lekker gekoeld, dus van hot pixels was bij 8 seconden belichting nauwelijks sprake, scheelt weer in nabewerken! Het is overigens bij specialistische astrofotografiecamera’s vaak zo dat deze tot ca -30C gekoeld worden met behulp van een Peltier koeler. Dat was in dit geval niet nodig 🙂

Of de camera na dit avontuur geen lange termijn schade heeft opgelopen moet zich nog uitwijzen. Het kan natuurlijk dat door het dooien van de camera er iets van vocht naar binnen gesijpeld is wat later corrosie kan veroorzaken en de hele camera kapot kan maken. Ik vermoed dat dit niet gaat gebeuren, want ook al is de camera niet weathersealed, een beetje ijs moet hij wel kunnen verdragen en ik heb natuurlijk gezorgd dat de camera niet in een tas verdween na het gebruik, zodat hij goed kon uitwasemen.

Cold Nikon V1

Na het fotograferen is het belangrijk dat een koude camera de kans krijgt om uit te wasemen

BenVista’s PhotoZoom 5 kan ‘onbeperkt’ foto’s vergroten

Softwaremaker BenVista heeft PhotoZoom Pro 5 uitgebracht. De nieuwste versie van het pakket kan overweg met grotere afbeeldingen tot wel 1 miljoen bij 1 miljoen pixels, wat beduidend meer is dan andere softwaretitels De nieuwe versie is uitgerust met S-Spline Max, een unieke, gepatenteerde technologie voor het vergroten en verkleinen van digitale afbeeldingen, die volgens eigen zeggen uitblinkt in het behouden van strakke randen, scherpte en fijne details. Ook gecomprimeerde afbeeldingen met ruis en storingen zouden succesvol kunnen worden vergroot. Normaal gesproken worden zulke storingen tijdens het vergroten hinderlijk zichtbaar, maar volgens de makers van PhotoZoom Pro 5 biedt het pakket de benodigde gereedschappen om deze stoorzenders te elimineren. 

Workflow

PhotoZoom Pro 5 is uitgerust met verschillende voorgedefinieerde instellingen, die eventueel handmatig tot in detail worden bijgesteld. Je kunt zelfs je eigen resize-profielen samenstellen, zoals compilaties van je favoriete instellingen wat betreft grootte en vergrotingsmethode, die met één muisklik geselecteerd kunnen worden. Als je regelmatig dezelfde instellingen gebruikt, dan kunnen dergelijke resize-profielen je workflow aanzienlijk stroomlijnen. Grote hoeveelheden afbeeldingen kunnen in één keer worden vergroot via batch-bewerking. Daarnaast biedt het pakket ondersteuning voor multi-processors, 64-bit werkomgevingen en GPU-acceleratie.

Screenshot Photozoom 5 pro (Windows versie)

Prijs en beschikbaarheid

PhotoZoom Pro 5 werkt zowel als zelfstandige applicatie en als plug-in voor verschillende host-programma’s, zoals Adobe Photoshop, Adobe Photoshop Elements, Corel PHOTO-PAINT en Corel PaintShop Pro. Versies van PhotoZoom Pro 5 en PhotoZoom Classic 5 zijn beschikbaar als download via de website van BenVista voor € 169. Bestaande PhotoZoom-gebruikers kunnen bij BenVista een upgrade naar versie 5 aanschaffen voor € 79.

Screenshot Photozoom 5 Classic (Windows versie)

PERSBERICHT

Vandaag kondigde BenVista de release van haar nieuwe fotovergrotingssoftware aan. Het gaat om twee versies: PhotoZoom Pro 5 en PhotoZoom Classic 5. Beide zijn per direct beschikbaar voor zowel Windows als Mac.

De PhotoZoom-reeks is gespecialiseerd in het vergroten en verkleinen van digitale afbeeldingen met behoud van de originele kwaliteit. Hiervoor gebruikt de software BenVista’s gepatenteerde en bekroonde S-Spline® technologieën. PhotoZoom 5 verwijdert ook ruis en JPEG-compressieartefacten. Naast ondersteuning van Windows 8 en OS X 10.8 (Mountain Lion) introduceert PhotoZoom 5 verschillende nieuwe functies en verbeteringen.

Versie 5 biedt de mogelijkheid om het maken van uitsnedes te integreren met het vergrotingsproces. Hierdoor kan bijvoorbeeld een foto met een verhouding van 4:3 eenvoudig worden omgezet naar 16:9 (Full HD), zonder dat de afbeelding daarbij uit verhouding wordt gerekt. In plaats daarvan wordt een specifiek gebied, met dezelfde verhoudingen als het eindresultaat, geselecteerd en vergroot. BenVista’s meest geavanceerde technologie voor het vergroten en verkleinen van afbeeldingen heet S-Spline Max. Hoewel de technologie uitstekende resultaten neerzet vraagt deze ook veel rekenkracht. Om de bewerkingstijden te reduceren maakt PhotoZoom Pro 5 nu (naast multi-cores) gebruik van GPU-acceleratie.

Dimitri Schoolwerth van BenVista licht toe: “Wat kwaliteit betreft was S-Spline Max wereldwijd al de beste methode voor het vergroten van afbeeldingen. Maar de snelste methode was het niet. We zijn dan ook erg blij met de toevoeging van GPU-acceleratie. Het stelt PhotoZoom Pro 5 in staat beeldvergrotingen van dezelfde uitmuntende kwaliteit te produceren als PhotoZoom Pro 4, maar dan tot wel vijf keer zo snel.” De grafische interface is in PhotoZoom 5 slimmer ingedeeld dan voorheen, waardoor de software toegankelijker en gemakkelijker in gebruik is geworden. Het gebruikersgemak wordt eveneens bevorderd door de nieuwe “resize-profielen”. Dit zijn compilaties van verschillende instellingen die de gebruiker naar wens kan samenstellen, waarna ze met één muisklik selecteerbaar zijn.

Uitslag wedstrijd vakantiefoto’s en reisverhalen

Toegegeven, het heeft erg lang – te lang! – geduurd voordat we eindelijk de uitslag van de wedstrijd ‘reisverhalen’ aan je konden presenteren. Dat was niet om het bewust spannend houden, maar door een samenloop van omstandigheden. Eén daarvan was dat we overweldigd waren door de kwalitatief goede en leuke inzendingen en vervolgens vastliepen op de manier van beoordeling. Een foto in een bepaald thema is toch makkelijker te beoordelen, dan een combinatie van meerdere foto’s en een verhaal. We hebben daardoor alle factoren laten meewegen en een beoordeling gemaakt op basis van het totale resultaat (weging foto’s, weging tekst, weging totaal). Uiteindelijk is de jury, die overigens uit andere leden bestaat dan de Flickr Top 5 jury, tot een eindoordeel gekomen. En beloofd, als de volgende uitslag niet binnen twee weken na het aflopen van de wedstrijd bekend wordt gemaakt, wordt de jury als sanctie in totale isolatie naar Rottermerplaat gestuurd tot het klaar is.

Reisverhalen

Wat inhoudelijk opviel was de diversiteit van de onderwerpen en locaties. Uiteraard zaten daar bekende hotspots bij zoals een bezoek aan wereldstad New York en een rondreis door het Zuid-Westen van de VS, maar er zaten ook minder gebruikelijke onderwerpen bij zoals een wildlife avontuur in Finland op zoek naar bruine beren.  Eveneens origineel was het verhaal over een zomerkamp in de VS, een beschrijving van Noss (het mooiste eiland van de Shetland eilanden in het uiterste noorden van Groot Britannië) en een uitstapje naar het Griekse vulkaaneiland Nissyros. Dan lijkt het misschien net alsof verhalen uit onze eigen omgeving niet indrukkend genoeg waren, maar dat is niet het geval. Kijk maar naar de nummer 3 hieronder en het verhaal over ‘Arctisch Holland‘ over de indrukwekkende ijbergen in Nederland van de aflopen winter. IJs, sneeuw en koude bestemmingen leken overigens wel oververtegenwoordigd, want we ontvingen ook nog indrukwekkende inzendingen over Groenland; rondje Ammassalik en de laatste jagers van Ittoqqortoormiit. Al deze verhalen en foto’s waren boeiend (en er waren nog veel mooie reisverhalen), maar na lang (zeer lang) wikken en wegen is de jury tot de volgende uitslag gekomen:

Zoals gezegd was het lastig kiezen. Maar de inzending van ApoJapo over zijn trektocht door Noorwegen kwam steeds weer terug. Zijn foto’s vielen extra op door het gebruik van lange sluitertijden, bijzondere composities en mooie lichtinvallen. Aan de foto’s zelf was al te zien dat hier behoorlijk wat tijd aan gespendeerd was, maar dat werd in het lopende verhaal ook uitvoerig beschreven (soms iets te uitvoerig misschien, maar hoe dan ook leerzaam). Wat we niet zwaar hebben meegerekend, maar wat wel bewondering wekte was dat een systeemcamera was gebruikt voor de reis (de Sony NEX-5N). Een logische keuze voor een trektocht waarbij gewicht en omvang een kritisch punt zijn, maar een systeemcamera is wel iets lastiger te bedienen als je meer complexe opnamen wilt maken, inclusief de nodige filters (ND, ND-grad en pola). De foto’s spreken voor zich. Het bijbehorende verhaal was goed beschreven en het verslag leest lekker weg. Zeker niet onbelangrijk bevatte het ook nuttige informatie over de omgeving (en de foto-mogelijkheden). 

1e prijs: iPod Touch met Retina scherm (8 GB)

Deze vierde generatie iPod Touch is volledig compatibel met alle iOS apps en lijkt sterk op de iPhone. Hij beschikt over een zeer hoge ‘Retina’ resolutie met 960 x 640 pixels (326 ppi), twee camera’s (HD video) en 8 GB opslagcapaciteit voor foto’s, video’s en muziek. Ook kun je er uiteraard uitgebreid mee internetten. En zelfs bellen, via Facetime of Skype. (adviesprijs: € 189)

De reis van EricAmersfoort naar Zuid-West-Australië viel ook direct op, alleen al omdat dit deel van Australië wat minder toeristisch is dan het Oosten. Maar met name de schrijfstijl en de opbouw van het verhaal werden zeer gewaardeerd en de afwisseling met de mooie en gevarieerde foto’s was een uitstekende mix. Het verhaal was zeer goed leesbaar, mede omdat tussenkopjes gebruikt werden (iets dat niet verplicht was, maar wel in positieve zin opviel). Het verhaal biedt veel nuttige informatie over de omgeving en wat er op de foto’s te zien is. Daarnaast is het een goed verslag, dat lekker wegleest. 

2e prijs: Sandisk Extreme Pro 90MB/s CompactFlash (32 GB)

Sneller foto’s wegschrijven of uitlezen dan met dit kaartje kan bijna niet. De Extreme Pro-serie van Sandisk biedt een snelheid van 90 MB per seconde en is daardoor ideaal voor de veeleisende fotograaf. De kaart is compatibel met UDMA6  en de snelheid komt overeen met 600x. Niet alleen is de kaart zeer robuust en degelijk, maar dankzij de snelle schrijfsnelheden is de buffer van de camera eerder leeg, waardoor je meer foto’s achter elkaar kunt maken. Uiteraard is de kaart ook uitermate geschikt voor HD video. Hij wordt geleverd met Rescue Pro software. (winkelwaarde: € 180)

De derde prijs gaat naar Eric Veth over zijn midweek in de Schoorlse duinen. Het speelt zich in Nederland (Noord-Holland) af en lijkt daardoor op het eerste gezicht wat minder spannend dan de vele andere verhalen uit verre oorden. Maar niets is minder waar. Dat komt vooral door de schrijfstijl die leest als een boek. Het verslag beschrijft in een logische volgorde wat er zoal te zien is, beginnend bij de duinen (waaronder de hoogste duin van Nederland), en vervolgens het karakteristieke kunstenaarsdorp Bergen en eindigend op het strand. Het verhaal heeft een kop en staart (het lijkt te beginnen in de ochtend en eindigen in de avond met een zonsondergang) en komt daardoor extra leesbaar over. En het is extra knap dat van een ogenschijnlijk ‘normale vakantie’ zo’n aantrekkelijk reisverhaal kon worden gemaakt.

3e prijs: Corel PaintShop Pro X4

PaintShop Pro X4 is een populair bewerkingspakket dat meer dan 75 nieuwe en verbeterde functies bevat die specifiek zijn ontworpen met het oog op de behoeften van moderne fotografen. Met nieuwe fotobewerkingsfuncties, aanzienlijke verbeteringen in de snelheid en prestaties, aanpassingen in de gebruikersinterface en de makkelijke manieren waarop foto’s via sociale media kunnen worden gedeeld, biedt PaintShop Pro X4 volgens Corel uitgebreide professionele functies en creatieve mogelijkheden voor een veel lagere prijs dan andere professionele bewerkingssoftware. (winkelwaarde € 69,99).

Uitslag fotowedstrijd architectuur (top 10)

Het heeft ‘even’ geduurd, maar hier is hij dan eindelijk, de uitslag van onze fotowedstrijd architectuurfotografie. De jury was positief verrast over de hoge kwaliteit van de inzendingen. We zagen prachtige architectuur voorbij komen, die vaak ook nog eens subliem in een compositie werd gevangen. Wel waren het aantal inzendingen wat lager dan normaal, wat een teken is dat architectuurfotografie toch een ‘vak’ apart is. Niet iedereen houdt van architectuurfotografie. Want het komt niet simpelweg neer op een mooi gebouw vastleggen, maar op een gevecht tegen perspectiefvertekening, het streven naar een originele compositie en ten slotte natuurlijk nog instellingen of omstandigheden die een foto bijzonder maken. In de inzendingen zat veel architectuur uit Nederland en België, maar ook veel uit het buitenland. Met name uit Engeland, Spanje en Portugal verrezen fraaie gebouwen.

Maar is enkel een mooi gebouw dan voldoende voor een mooie foto? Nee, maar het helpt wel. Maar met alleen een mooi gebouw word je geen winnaar van een fotowedstrijd. Dan zou iedereen zo’n foto kunnen maken en dat is nu juist waar we op gelet hebben. We begonnen met een strenge selectie van 31 foto’s, die door één of meer juryleden genomineerd waren. Gaandeweg in de selectie hebben we mooie foto’s aan de kant moeten leggen, omdat ze weliswaar goed uitgevoerd waren, maar er toch nog iets ontbrak. De huidige top 10 bleef over en ook daar is over gesteggeld. Maar de nummers 1, 2 en 3 wisten zich in onze ogen duidelijk te onderscheiden van de andere foto’s, hieronder lees je waarom. Daaronder zie je nog zeven foto’s die een eervolle vermelding verdienen, in willekeurige volgorde. Er waren nog meer toppers, maar we moesten ergens de grens trekken. Bij deze willen we alle inzenders bedanken voor de deelname!

Deze foto van Niki Feijen nodigt uit om er minutenlang naar te kijken. Het toont iets heel anders dan de moderne, strakke architectuur van tegenwoordig. De belichting zorgt samen met het stof in de lucht voor een zachte, dromerige sfeer, die goed bij de sierlijke ronde vormen past. De warme gloed en het licht dat door de gekleurde blokjes in het raam schijnt maken de foto helemaal af. Het gebouw, Chateau du Loup uit 1913, is sinds 2002 totaal verlaten. Het is vaker gefotografeerd door Urbexers (waar Niki ook toebehoort), maar zelden zo mooi uitgevoerd als deze.

1e prijs:Epson Stylus Photo 1500W A3+kleurenprinter (met wifi)

Foto’s maken is leuk, maar je geniet er nog meer van wanneer je eigen fraaie plaat thuis (of op het werk) aan de muur hangt. Als je de Technyx fotowedstrijd wint, kun je daar voortaan direct voor zorgen. De Epson Stylus Photo 1500W print hoogwaardige foto’s met een glanzende afwerklaag. Naast 10x15cm foto’s of kleine A4 posters kun je tot en met het grote A3+ posterformaat (32,9 x 48,3 cm) afdrukken. Als echte fotoprinter gebruikt hij hiervoor zes individuele inktpatronen, gebaseerd op Epsons Claria pigmentgebaseerde inkt. Deze inkt staat garant voor levendige en duurzame foto’s met een glanzende afwerklaag. De printer ondersteunt een hoge resolutie tot wel 5760 x 1440 dpi en gebruikt zeer kleine inktdruppeltjes (1,5 pl) voor de meest fijne details en vloeiende gradaties. Dankzij ingebouwde Wi-Fi-ondersteuning kan de Stylus Photo 1500W snel en eenvoudig afdrukken vanaf laptops, desktopcomputers en de laatste generatie mobiele apparaten, zoals iPhones en iPads via Epsons iPrint-app. Ook het printen van enveloppen, opstrijkafbeeldingen en cd’s en dvd’s is mogelijk. De Epson Stylus Photo 1500W heeft een waarde van € 399.

Volgens eigen zeggen is BertB drie keer keer op bezoek gegaan bij het National History Museum in Londen om deze foto te maken zonder mensen in de voorgrond (we zien er wel twee op de achtergrond, maar dat mag de pret niet drukken). Symmetrie is geen regel bij architectuurfotografie, maar in dit geval komt alles wel heel mooi uit. De leuningen in het midden en aan de zijkanten trekken je echt de foto in. En de omvang en de hoogte van het gebouw komen in de foto goed tot uitdrukking.

2e prijs:Corel AfterShot Pro

Corel AfterShot Pro is zogenaamd fotobeheerprogramma dat je workflow verbeterd. Hiermee kun je razendsnel je vers gemaakte foto’s op eenvoudige en effectieve wijze bewerken, zonder dat je veel kennis van beeldbewerking nodig hebt. Vind afbeeldingen snel dankzij de uitgebreide metagegevenstools waarmee je kunt zoeken op camera-instellingen, trefwoorden, tags en meer. Experimenteer zorgeloos met je foto’s dankzij de niet-destructieve aanpassingstools, en pas verbeteringen heel nauwkeurig toe met selectieve bewerkingen. Dankzij de RAW-ondersteuning, krachtige batchverwerkingsfuncties en ongelooflijke snelheid is AfterShot Pro volgens Corel de snelste route naar professionele foto’s. AfterShot is een splinternieuw programma dat begin dit jaar werd aangekondigd – zie ook het bijbehorende nieuwsbericht. We hebben de Nederandstalige versie voor je klaarliggen (winkelwaarde € 89,99).

In deze wedstrijd zaten relatief veel inzending met (fraaie) architectuur uit Spanje en Portugal. Aan deze foto van Tilly Meijer is ook duidelijk te zien waarom. De foto toont het metrostation Orient in Lissabon, dat uitnodigt om te spelen met het lijnenspel. Dat heeft Tilly dat ook uistekend gedaan, want de symmetrie is nagenoeg perfect. Tilly valt voor de tweede keer bij Technyx in de prijzen, want ze won eerder al de eerste prijs in onze Facebook-fotowedstrijd huisdieren.

3e prijs: Sandisk Ultra Backup usb-stick(32 GB)

Met deze supersnelle usb-stick van Sandisk – met een opslagcapaciteit van maar liefst 32 GB – kun je met een druk op de knop je favoriete foto’s, videos, muziek en documenten veiligstellen en overal mee naar toe nemen. De usb-stekker zit verstopt in de stick (zodat je nooit een ‘dopje’ kunt kwijtraken. Ook vertrouwelijke foto’s en documentatie kun je er op kwijt, want het is desgewenst mogelijk om bestanden te beveiligen met een wachtwoord en hardwarematige AES-encryptie. De 32 GB Sandisk Ultra Backup usb-stick heeft een adviesprijs van € 69.

Deze foto van Fred Stausebach viel op door zijn mooie abstracte uitsnede. Natuurlijk helpt het gebouw (het ROC in Nijmegen) een handije mee, maar dan is het nog steeds de kunst om de juiste compositie te maken waar het lijnenspel goed uitkomt. Ook de kleurstelling sprak de jury aan.

De Erasmusbrug is vaker gefotografeerd en dus is het moeilijk om origineel te blijven. Deze compositie van Jeroen Jongebloed leverde een sterke grafische plaat op met een goed lijnenspel. Door het hoge contrast krijg je het idee dat de brug speciaal voor deze foto nog even is opgepoetst. Een geheel zwarte lucht is meestal niet mooi in een foto, maar hier is hij juist essentieel omdat de brug er beter door uitkomt..

Deze foto van 100  toont het stadshuis van Den Haag, dat ook wel ‘het IJspaleis’ wordt genoemd. Bij dat laatste kunnen we ons wel iets voorstellen gezien de maagdelijk witte muren. Door recht omhoog te fotograferen ontstaat een mooi perspectief en omdat de foto wat overbelicht is ontstaat een fraai high-key effect, waardoor een oneindig gevoel ontstaat (doordat het dak niet zichtbaar is).

Deze foto van de Singel in Antwerpen van Robbie de Puydt is een mooi voorbeeld van architectuurfotografie. De frisse belichting en grote lap groene voorgrond passen goed bij het onderwerp, en geven het geheel de natuurlijke uitstraling die de architect ongetwijfeld in gedachten had. Tussen alle symmetrische foto’s was deze foto een frisse afwisseling.


Druth had een drietal fraaie foto’s uit Valencia (Spanje) ingestuurd waarvan de jury deze uiteindelijk het mooist vond. De foto toont een futuristisch uitzicht vanuit een futuristisch gebouw. Eigenlijk verwacht je zo’n plaatje in een wat ouder science fiction-boek of film, en de zwart-wit conversie helpt om dat idee te versterken.

Tijdens zijn bezoek aan Londen fotografeerde BertB (winnaar van de tweede prijs) ook bij trein- en metrostation Kings Cross. Opnieuw koos hij hier voor symmetrie. De gebogen lijnen, de zwart-wit toon en het contrast in deze foto mogen er zijn. Grappig genoeg meldde Bert in ons forum dat dit eigenlijk een testshot was om later die dag (tijdens het blauwe uurtje) terug te komen. Dat laatste kwam er niet meer van, want hij werd door de beveiliging weggestuurd.

De hofvijfer bij het binnenhof in Den Haag is vaak gefotografeerd, maar het is Rob de Voogd gelukt om toch origineel te zijn. Dat bereikte hij door (te wachten op) het juiste licht en door bewust een lange sluitertijd (van 30 seconden) te forceren, waarschijnlijk met dank aan een ND-filter. Daardoor komt de spiegeling in het (gladgestreken)water extra mooi uit en is ook het wolkenspel interessanter.

Het grote Technyx Photokina 2012 nieuwsoverzicht

De Photokina in Keulen is wereldwijd het grootste evenement voor fotografie. Zowel de fotohandel, fotopers als geïnteresseerde consumenten komen massaal een kijkje nemen op dit tweejaarlijkse evenement. Het is voor de fabrikanten dan ook een uitgelezen kans om nieuwe producten aan te kondigen. Meestal gebeurt dat vaak al in de week ervoor, om zo als fabrikant wat meer in de spotlight te staan. Traditiegetrouw zijn deze producten dan wel voor het eerst op de Photokina te zien. Maar op de Photokina zelf worden ook nog nieuwe aankondigingen verwacht. De dag voor de officiële start, maandag de 17e, is de persdag en een hele reeks fabrikanten hebben al persconferenties en bijeenkomsten aangekondigd (o.a. Canon, Casio, Nikon, Olympus, Panasonic). Ook op de startdag zelf, dit jaar op de 18e, worden er nog aankondigingen gedaan. Daarnaast zijn er soms prototypes van nog niet aangekondigde camera’s te zien op de beurs. Uiteraard is een team van Technyx aanwezig op de beurs en doen we verslag van de laatste ontwikkelingen. Heb jij nog een bepaalde vraag aan een fabrikant, schrijf hem op in het reactieveld en we doen ons best om daar een antwoord op te krijgen.


Productoverzicht

In het onderstaande productoverzicht staan de meest actuele productaankondigingen en geruchten. Dit bericht zal in de aanloop naar en tijdens de Photokina worden aangevuld en voorzien van nieuwe informatie, beelden en hands-on previews.

Camera’s Objectieven, software en accessoires
Canon EOS 6D  Carl Zeiss 135mm F/2
Pentax K5 II/IIs  Corel PaintShop Pro X5
Sony RX1  Pinnacle Studio 16
Sony A99  Pentax Q 15-45mm f2.8 telelens
Sony NEX-6  Pentax Q K-mount adapter
Fujifilm X-E1  Tamron 90mm f2.8 1:1 macro
Nikon D600  Tamron 70-200 f2.8
Panasonic GH3  Nikon 1 18,5mm 1.8 (CX)
Canon Powershot G15, SX50, S119  Samyang 10mm f2.8 (APS-C)
Nikon 1 V2  CFast 2.0 (opvolger van CompactFlash)
Olympus E-PL5 (Pen Lite)  Hasselblad Lunar concept
Olympus E-PM2 (Pen Mini)  Samsung NX 12-24mm en 45mm f1.8
Canon EOS xD  Olympus 50mm f2 macro, 17mm f1.8, bodycap 15mm f8
Leica M en M-E  Tassen van Cullmann
Sony NEX-5R  Redged statieven 2013
NEX-VG900E  Epson XGA EVF
NEX-VG30E  Sigma 120-300 f2.8 en 35mm f1.4
Pentax Q10  

Nikon D600

De D600 is door Nikon op 13 september officieel aangekondigd.

Specificaties:

  • 24,3 megapixels sensor
  • 39 autofocuspunten met de mogelijkheid om het aantal te verlagen naar 11 punten (identiek aan D7000)
  • 3,2 inch lcd-scherm
  • 5,5 foto’s per seconde
  • Mèt autofocusmotor
  • Een ingebouwde flitser met een synchronisatiesnelheid van 1/250s
  • Filmen in Full HD, 24-25-30bps
  • EN-EL15 accu

(lees hier onze hands-on preview van de Nikon D600)

Sony A99

Dat er een nieuw topmodel in de Alpha zit aan te komen is ook al maanden een publiek geheim. De A900 wordt niet meer gemaakt, dus het is hoog tijd voor een opvolger. Concrete beelden zijn nog niet opgedoken, maar de bovenstaande schets zou volgens bronnen moeten kloppen. De A99 zal in veel opzichten op de A77 lijken, maar dan dus met een grote fullframe sensor.

Onze preview van de Sony A99 is hier te lezen.

Specificaties:

  • 24.3 Mpx Full frame CMOS Exmor sensor
  • SLT technology
  • New Bionz imaging engine
  • 14 bit RAW recording
  • 10 fps
  • ISO 100 up to 25.600
  • 50 ISO extended (with lower dynamic range)
  • 102 AF point AF (11 cross).
  • AF range
  • MF assist
  • Dual Phase detection system (with AF phase pixels on sensor)
  • 30 sec and 1/8000 maximum shutter speed
  • Time Lag 0.05 sec.
  • Shutter life guarantee of 200,000 cycles
  • 2.360k OLED electornic viewfinder
  • 3″921k LCD with same tilting system of the A77
  • Full HD video recording at 1920×1080/60p AVCHD format
  • HDMI output
  • Built-in stereo mic
  • Built-in flash with guide number of 12
  • Auto HDR capability
  • New multi-segment low pass filter
  • Photodiode expansion technology
  • Light concentration technology
  • Selective noise reduction
  • Ultrasonic anti dust system
  • In body image stabilization
  • Two memory slots: SD and SD+MS cards
  • USB: 2.0
  • Announced on September 12, 2012
  • Available in stores in late October 2012
  • New accessories to be released with the a99: battery grip, flash, remote control, microphone etc.
  • Very light, weather sealed magnesium alloy body.With 730 g this is the lightest FF body on market!

(preview)

Panasonic GH3

Als de Photokina start is het exact twee jaar geleden dat de GH2 werd aangekondigd. Het is dus hoog tijd voor een opvolger en volgens sterke geruchten komt die dan ook. De GH3 zal voortborderen op de GH2, maar ook enkele vernieuwingen in de G5 overnemen. Daarnaast zal de camera nog meer geoptimaliseerd worden voor video. De GH2 is een populaire camera voor dat doel, mede dankzij de hack van Vitaliy Kiselev. Onder andere de bitrate is flink toegenomen. Welke sensor de GH3 zal gaan gebruiken is nog onbekend.

(meer informatie)

  • 16 megapixels
  • ISO 100-12.800
  • Magnesium body
  • 6 bps
  • Elektronische sluiter
  • Bitrate: 50 Mbps (met ALL-I compressie 72 Mbps)
  • Ondersteuning voor timecodes
  • Wifi (op afstand bedienbaar)
  • Focus peaking

Pentax K-5 II en IIs

De K-5 II is gebaseerd op dezelfde 16 megapixel-sensor en weerbestendige body als de K-5, maar is uitgerust met een totaal nieuwe autofocussensor (SAFOX X), die volgens eigen zeggen zeer goed overweg kan met weinig licht (tot -3 EV). De SAFOX X biedt ook betere focus tracking, waarbij het onderwerp continu gefocust wordt. Ook zouden de camera accurater werken met lichtsterke objectieven met een lensopening van f2.8 of groter. Er komt ook een K-5 IIs zonder low-pass filter (voor $100 meer).

(meer info)

  • 16,3 megapixel CMOS sensor
  • SAFOX X autofocus met 11 af-punten
  • ISO 80-51.200
  • In-body stabilisatie (SR)
  • 7 bps
  • 1/8000 sluitertijd
  • Volledig weerbestendig (en bestand tegen kou)
  • 1080p HD video met HDMI output (en externe microfoon aansluiting)
  • 7,6 cm lcd-scherm

Pentax K-3

Naast de K-5 II zou er ook sprake zijn van een K-3. Volgens eerdere bronnen zou de K-3 over een fullframe sensor beschikken, wat groot nieuws zou zijn voor Pentax. Maar de meest recente geruchten spreken over een APS-C sensor met 24 megapixels – waarschijnlijk dezelfde Sony sensor van de A65/A77 en de Nikon D3200. Het is dus nog even afwachten wat het gaat worden. .

Los van de K-3 en de K-5 II is er ook nog sprake van enkele andere producten  die mogelijk in de week voor de Photokina worden aangekondigd:

Nikon 1 V2

De Nikon 1 J1 is recentelijk opgevolgd door de J2. Die wetenschap plus recente prijsdalingen suggereren dat de V1 binnenkort ook wel opgevolgd zou kunnen worden. Mogelijk tegelijkertijd met de aankondiging van de D600, maar het kan ook op een later moment zijn.

Vermoedelijk krijgt de V2 dezelfde verbeteringen als de J2, zoals een extra stand op het instelwiel genaamd ‘Creative Mode’. Achter deze stand zitten acht fotografiestanden met creatieve effecten: Night Landscape, Night Portrait, Backlighting, Easy Panorama, Soft (een soft-focus effect), Miniature Effect, Selective Color en vier speciale belichtingsstanden. Verder is bij de J2 de manier van aan- en uitzettend veranderd, waarbij deze automatisch aangaat als je het objectief uitschuift (en weer automatisch uit als je het objectief terug in de Lock-stand zet). Dit zal ook voor de V2 gaan gelden.

(meer informatie over de Nikon 1 J2)

Olympus E-PM3

Volgens geruchten zou Olympus tijdens de Photokina de E-PM3 aankondigen. De kleinstje Pen telg werd alweer meer dan een jaar geleden aangekondigd, dus dit ligt zeer voor de hand. Het vermoeden is dat deze de sensor zal krijgen van de E-M5, wat een enorme stap vooruit zou zijn.

Olympus E-PL5

Ook een opvolger van de E-PL3 is in zicht. Deze zal E-PL5 gaan heten (Japanners slaan de 4 meestal over). Ook deze zou de sensor van de E-M5 gebruiken. Over een opvolger van het topmodel van de PEN-serie, de E-P3, is momenteel nog niets bekend.

Canon EOS 6D

De Canon EOS 6D is indertussen officieel aangekondigd. De specificaties staan hier en hier staat een uitgebreide hands-on ervaring van onze hand.

Leica M10

Mogelijk zien we ook een opvolger van de Leica M9 tijdens de Photokina. Volgens geruchten lijkt de body van de camera sterk op die van de M8/M9. Er zijn al wat beelden opgedoken, zoals de bovenstaande. Leica gebruikte tot nu toe steeds CCD sensoren van Kodak, maar zal na het afstoten van diens sensordivisie nu waarschijnlijk gaan winkelen bij Sony. Volgens geruchten zou het gaat om een 24 megapixel CMOS sensor. Voor het eerst zou de M-serie ook live view en hd-video bieden. Wat betreft de EVF wordt gesproken over dezelfde module die Olympus gebruikt op de E-M5 (ontwikkelt door Epson). Aan de andere kant heeft Stefan Daniel van Leica publiekelijk gezegd dat de elektronische zoekers met 1,4 megapixels erg goed zijn, maar dat hij ook wel wat ziet in de hybride zoeker die Fujifilm gebruikt in de X100 en de X-Pro1.

(meer informatie over de Leica M10)

Reeds aangekondigd:

Meer?

Heb jij nog andere geruchten gehoord die in dit overzicht ontbreken? Of hoop je op een bepaalde camera, lens of accessoire? Meld het in het reactieveld. Dit item zal in aanloop van de Photokina regelmatig geupdate worden.

Corel kondigt PaintShop Pro X5 aan

Corel heeft vandaag de vijftiende versie van PaintShop Pro aangekondigd. PaintShop Pro X5 is voorzien van updates en verbeteringen van de populairste functies van het pakket. Volgens Corel is de functionaliteit van laagstijlen, penselen en HDR-gereedschappen (High Dynamic Range) verder uitgebreid. Daarnaast biedt PaintShop Pro X5 ook nieuwe creatieve gereedschappen zoals het Retrolab, het palet Kant-en-klare effecten en het effect Verlooptintfilter. Nieuw in X5 zijn ook de vernieuwende integratie met sociale media en indelingstools op basis van gezichtsherkenning. Ook nieuw is een interactieve slideshow van je foto’s die je online kunt zetten om je foto’s aan anderen te tonen.

HDR

PSP X5 bevat een groot aantal vooraf ingestelde effecten en stijlen zoals Artistiek, Film, Zwart-wit en Landschap, waarvan de instellingen desgewenst te bewerken zijn. De HDR functies zijn eveneens verbeterd, waardoor bijvoorbeeld een intens zwart-witcontrast eenvoudig gerealiseerd kan worden. HDR foto’s kunnen bovendien als batch (oftewel meerdere tegelijkertijd) worden bewerkt. Daarnaast ondersteunt PSP X5 nu het omzetten van een enkele RAW-foto naar een HDR.

Prijs en beschikbaarheid

PaintShop Pro X5 is vanaf vandaag verkrijgbaar is het Engels, Frans, Italiaans, Duits en Nederlands. De adviesprijs bedraagt € 69.99. Bestaande gebruikers van PaintShop Pro X3 of X4 komen in aanmerking voor de upgradeprijs van € 49.99. Net als eerdere jaren is er ook weer een Ultimate versie waarbij twee softwaretitels gebundeld worden: NikColor Efex Pro 3.0 en REALLUSION FaceFilter Studio 2.0 (voor het verbeteren van portretten). Ook meegeleverd wordt een collectie van meer dan 100 unieke penselen, texturen en van royalty’s gevrijwaarde achtergronden. Deze versie kost € 89,99 (upgrade € 69,99).

PERSBERICHT

Het nieuwe PaintShop® Pro X5 biedt tools voor fotobewerking en ontwerp in een krachtige alles-in-een oplossing

Bewerk en organiseer als een pro en deel uw artistieke visie met gemak

Maidenhead (VK), 5 september 2012Corel® kondigt vandaag de release aan van PaintShop® Pro X5, de robuuste oplossing voor fotobewerking en creatief ontwerp voor de consumentenmarkt. PaintShop Pro X5 biedt alle krachtige tools voor bewerking en digitaal ontwerp voor het maken van verbazingwekkende afbeeldingen en professionele kunstwerken. Dankzij het gebruiksgemak, gereedschappen op professioneel niveau en ingebouwde leermiddelen, kan elk type gebruiker, van beginnende enthousiasteling tot ervaren pro, foto’s en creatieve ontwerpen als een echte expert, én met groot gemak, indelen, bewerken en delen.

Deze nieuwste versie bevat updates en verbeteringen voor de populairste functies van PaintShop, zoals laagstijlen, penselen en HDR-gereedschappen (High Dynamic Range). PaintShop Pro X5 biedt ook nieuwe creatieve gereedschappen zoals het Retrolab, het palet Kant-en-klare effecten en het effect Verlooptintfilter. Nieuw in X5 zijn ook de vernieuwende integratie met sociale media en indelingstools als gezichtsherkenning en Mijn reis delen, waarmee gebruikers op een kaart gebaseerde diapresentaties kunnen delen.

“De vereisten van consumenten zijn altijd de drijvende kracht geweest achter de verbeteringen in nieuwe versies van PaintShop Pro en X5 is daar een perfect voorbeeld van,” aldus Matt DiMaria, Uitvoerend vicevoorzitter en Algemeen directeur Digital Media bij Corel. “Onze klanten komen uit allerlei beroepsgroepen en zijn mensen met een heel verschillende creatieve achtergrond, dus we hebben goed naar hun feedback geluisterd en hebben de tools in X5 fijn afgestemd en toegesneden op hun specifieke behoeften. Dankzij de steun en betrokkenheid van de gemeenschap, kunnen we met vertrouwen stellen dat deze versie zoveel uiteenlopende functies bevat, dat PaintShop Pro X5 het upgraden meer dan waard is.”

De beste nieuwe en verbeterde functies:

  • NIEUW! Palet Kant-en-klare effecten: Bevat een groot aantal vooraf ingestelde effecten en stijlen zoals Artistiek, Film, Zwart-wit en Landschap; en gebruikers kunnen hun eigen instellingen configureren!
  • NIEUW! Retrolab: Maak en pas effecten met ouderwetse kleuren en contrasten toe op foto’s en voorzie ze van een opvallend uiterlijk van de eerste generaties camera’s en speelgoedcamera’s.
  • Verbeterd! HDR-tools (High Dynamic Range): Zorg voor een intens zwart-witcontrast, lijn foto’s makkelijker uit en pas voorinstellingen toe voor HDR-batchverwerking.
  • NIEUW! Enkele RAW-foto: Hiermee kunnen gebruikers een HDR-resultaat verkrijgen op basis van één RAW-foto.
  • NIEUW! Verlooptintfiltereffect: Halftransparante verlooptinten die het effect nabootsen van het gebruik van verschillende camerafilters.
  • Verbeterd! Laagstijlen: Bevat de mogelijkheid om stijlen toe te passen als slagschaduw, gloed en reflecties, direct vanuit het palet Lagen.
  • NIEUW en verbeterd! Penseel: Een nieuw waterverfpenseel en verbeterde mogelijkheden voor het importeren van Adobe Photoshop-penselen.
  • NIEUW en verbeterd! Corel-gids: Ingebouwde instructievideo’s, makkelijk te volgen studielessen en gratis downloadbare inhoud zoals plaatjespenselen, fotolijsten, penselen, voorinstellingen en meer.
  • NIEUW! Plaatsen: Koppel foto’s aan bestaande locaties, waarmee gebruikers snel foto’s kunnen weergeven en doorzoeken op basis van geografische info.
  • NIEUW! Mijn reis delen: Deel uw reisfoto’s online in een diapresentatie waarin uw foto’s rechtstreeks worden gekoppeld aan een interactieve kaart.
  • NIEUW! Mensen: De gezichtsherkenningstechnologie waarmee gebruikers personen kunnen identificeren en labelen voor makkelijker fotobeheer en delen op sociale media.

Maak ook kennis met VideoStudio Pro X5 Ultimate

Vanaf vandaag is ook PaintShop Pro X5 Ultimate verkrijgbaar. Deze release combineert alle krachtige tools voor fotobewerking en ontwerp van PaintShop Pro X5 met waardevolle creatieve extra’s. Gebruikers kunnen de grenzen van hun creativiteit verkennen met de bekroonde fotografische filters van NikColor Efex Pro 3.0 en de tools van REALLUSION FaceFilter Studio 2.0 voor het verbeteren van portretten. Ook meegeleverd wordt een collectie van meer dan 100 unieke penselen, texturen en van royalty’s gevrijwaarde achtergronden, waardoor dit product opmerkelijke extra waarde biedt.

Pinnacle Studio 16 videobewerkingspakket aangekondigd

Pinnacle heeft een nieuwe versie van Pinnacle Studio aangekondigd. De populaire videobewerkingssuite is enige tijd terug overgenomen door Corel, maar blijft vooralsnog verschijnen onder de eigen naam. Er komen drie versies; Pinnacle Studio 16, Pinnacle Studio 16 Plus en Pinnacle Studio 16 Ultimate. Daarnaast komt er nog een versie speciaal voor de iPad, die via de cloud met de andere titels samenwerkt; Pinnacle Studio for iPad. Volgens Corel is het gebruiksgemak van Pinnacle Studio behouden gebleven, terwijl het pakket met z’n tijd is meegegaan. Zo is er nu ondersteuning voor de nieuwste (Nvidia) CUDA GPU’s, exclusieve NVIDIA 3D Vision-ondersteuning en een vernieuwende gebruikersinterface. Ook is het mogelijk om bestanden gratis te delen en op te slaan via de cloud met Box, waarvoor iedere klant 50 GB ruimte krijgt.

De kenmerken van de drie versies zijn als volgt:

Pinnacle Studio 16 (€ 59,95):

  • Leer hoe u direct geweldige video’s kunt maken met ingebouwde videotutorials
  • Snel video en foto’s importeren uit elk digitaal apparaat
  • Projecten van Pinnacle Studio voor iPad importeren en verfijnen
  • Films in stereoscopische 3D maken, net zo eenvoudig als HD-films
  • Snelle concepten in een storyboard plaatsen, zelfs automatisch films maken
  • Videofragmenten, foto’s en audio verbeteren en herstellen op 6 tijdlijnsporen
  • Meer dan 1500 2D/3D-effecten, menu’s, animaties en meer gebruiken
  • Aangepaste soundtracks maken met Scorefitter®
  • Onmiddellijk delen via Facebook, YouTube, iPad, Apple TV, XBox, DVD en meer

Pinnacle Studio 16 Plus (€ 99,95):

  • Geavanceerde functies voor HD/3D-bewerking
  • Bewerkingsmogelijkheden met 24 sporen tot op een frame nauwkeurig
  • Meer dan 1800 2D/3D-effecten, menu’s, animaties en meer, met effectenregeling op basis van keyframes
  • Gelijktijdige weergave van bronfragmenten en tijdlijn
  • Blu-ray discs maken
  • Dolby Digital 5.1 Surround Sound mixen

Pinnacle Studio 16 Ultimate (€ 129,95):

Pinnacle Studio 16 Ultimate is een gebruikvriendelijke en krachtige tool voor het maken van HD- en 3D-video’s met een professionele look. Het bevat alle krachtige functies van Pinnacle Studio 16 Plus, en:

  • Meer dan 2000 effecten
  • Zeven speciale Red Giant plug-ins in de Filmmaker’s and Motion Graphics Toolkits
  • Klassiek groene schermblad

PERSBERICHT

Nieuwe Pinnacle Studio 16 zorgt voor een revolutie in videobewerking

Bekroonde technologie, unieke 3D-mogelijkheden en gratis cloud-opslag maken van Pinnacle Studio 16 de meest innovatieve versie ooit

Maidenhead, UK – dinsdag 28 augustus 2012 – Vandaag kondigde Corel de release aan van de softwarefamilie van Pinnacle Studio, die de volgende toepassingen omvat: Pinnacle Studio™ 16, Pinnacle Studio 16 Plus, Pinnacle Studio 16 Ultimate en Pinnacle Studio for iPad. Het nieuwe aanbod is gebaseerd op bekroonde technologie en is geïnspireerd op het gebruiksgemak van de vorige versies. Het biedt een oplossing voor elke videobewerker. En met de optimalisering voor de nieuwste CUDA GPU’s, exclusieve NVIDIA 3D Vision-ondersteuning, gratis bestanden delen en opslaan via de cloud met Box en een vernieuwende gebruikersinterface is Pinnacle Studio 16 de meest innovatieve versie tot nu toe. Modern, snel en eenvoudig, Pinnacle Studio 16 helpt iedereen om een verhaal te vertellen met stijl.

De nieuwe Pinnacle Studio-familie is het eerste aanbod van toepassingen voor videobewerking voor consumenten dat gebruikers de mogelijkheid geeft om projecten professioneel te bewerken op hun pc of onderweg met hun iPad dankzij cloud-opslag en naadloze integratie van Pinnacle Studio voor de pc en voor de iPad. Geen enkele andere oplossing op de markt biedt deze mogelijkheden, zei Matt DiMaria, Executive Vice President en General Manager voor Digital Media bij Corel. “En er is meer, dankzij de robuuste maar intuïtieve functies, is er een perfecte versie voor elk niveau van gebruiker” voegt DiMaria toe. We hebben er alle vertrouwen in dat onze gebruikers zullen genieten van de creatieve vrijheid en flexibiliteit van het nieuwe aanbod.”

Unieke 3D-ondersteuning en optimalisering

Het samenwerkingsverband tussen Pinnacle en NVIDIA biedt exclusieve NVIDIA 3D Vision-ondersteuning op Quadro grafische kaarten en op het NVIDIA GeForce-aanbod voor consumenten. Gebruiker kunnen nu hun 3D-werk op volledig scherm en in venstermodus bewerken en bekijken. Geen enkele andere bewerkingstoepassing kan dit. Bovendien gebruikt Pinnacle Studio 16 alle voordelen van de nieuwste grafische kaarten met NVIDIA CUDA voor een ongelooflijk snelle ervaring bij het bewerken en renderen.

Open, bewerk en deel overal, altijd met iPad en de cloud

De Pinnacle Studio 16-familie omvat tot 50 GB gratis cloud-opslag in d toepassing en bestanden delen via Box, hierdoor kunt u mediabestanden en projecten verzenden en bewerken in elke browser. Gebruikers kunnen hun projecten zelfs onderweg bewerken dankzij de naadloze integratie met Pinnacle Studio for iPad

“De integratie van Box en Pinnacle Studio 16 maakt het ongelooflijk eenvoudig voor digitale artiesten om hun video-inhoud te openen, te bewerken en te delen waar ze ook zijn,” zei Chris Yeh, VP van Platform bij Box. “Het open platform van Box en de Pinnacle Studio-softwarefamilie maakt nieuwe niveaus van innovatie beschikbaar voor creatievelingen in de media- en entertainmentmarkt.”

Over Pinnacle Studio 16

Ongelooflijke filmherinneringen maken in HD of 3D is nooit eenvoudiger en sneller geweest dankzij Pinnacle Studio 16.

  • Leer hoe u direct geweldige video’s kunt maken met ingebouwde videotutorials
  • Snel video en foto’s importeren uit elk digitaal apparaat
  • Projecten van Pinnacle Studio voor iPad importeren en verfijnen
  • Films in stereoscopische 3D maken, net zo eenvoudig als HD-films
  • Snelle concepten in een storyboard plaatsen, zelfs automatisch films maken
  • Videofragmenten, foto’s en audio verbeteren en herstellen op 6 tijdlijnsporen
  • Meer dan 1500 2D/3D-effecten, menu’s, animaties en meer gebruiken
  • Aangepaste soundtracks maken met Scorefitter®
  • Onmiddellijk delen via Facebook, YouTube, iPad, Apple TV, XBox, DVD en meer

Over Pinnacle Studio 16 Plus

Naast alle geweldige functies in Pinnacle Studio 16, bevat Pinnacle Studio 16 Plus ook:

  • Geavanceerde functies voor HD/3D-bewerking
  • Bewerkingsmogelijkheden met 24 sporen tot op een frame nauwkeurig
  • Meer dan 1800 2D/3D-effecten, menu’s, animaties en meer, met effectenregeling op basis van keyframes
  • Gelijktijdige weergave van bronfragmenten en tijdlijn
  • Blu-ray discs maken
  • Dolby Digital 5.1 Surround Sound mixen

Over Pinnacle Studio 16 Ultimate

Pinnacle Studio 16 Ultimate is een gebruikvriendelijke en krachtige tool voor het maken van HD- en 3D-video’s met een professionele look. Het bevat alle krachtige functies van Pinnacle Studio 16 Plus, en:

  • Meer dan 2000 effecten
  • Zeven speciale Red Giant plug-ins in de Filmmaker’s and Motion Graphics Toolkits
  • Klassiek groene schermblad

Over Pinnacle Studio for iPad

Maak eenvoudig geweldige video’s onderweg met Pinnacle Studio for iPad. Gebruikers kunnen projecten beginnen te bewerken op hun iPad en ze vervolgens in een Pinnacle Studio-product op hun pc importeren voor extra verfijning.

  • Gebruikers kunnen met alle media op hun apparaat werken (video, audio en foto’s), zelfs in HD 1080p
  • Organiseer media op albums, evenementen, gezichten en meer
  • Voer precieze bewerkingen uit en snijd individuele frames bij in de tijdlijn en precisiesnijder
  • Maak snel 3D-animatie met meerdere lagen met de bijgeleverde Montage-sjablonen
  • Maak professionele aftiteling met volledige controle over de tekst, het lettertype, de kleur, de grootte, de positie en de rotatie.
  • Neem voice-overs direct in de tijdlijn op
  • Ondersteuning voor 1080p-output om films te delen via YouTube, Facebook, Box email en meer

Beschikbaarheid

Pinnacle Studio 16, Pinnacle Studio 16 Plus en Pinnacle Studio 16 Ultimate zijn verkrijgbaar in 17 talen inclusief nederlandse en kunnen onmiddellijk worden gekocht als elektronische download (ESD) op www.pinnaclesys.com of via de wereldwijde wederverkopers van Corel.

Aanbevolen prijs in detailhandel (SRP) van Pinnacle Studio 16 is 59,95 euro, Pinnacle Studio 16 Plus 99,95 euro en Pinnacle Studio 16 Ultimate 129,95 euro. Gebruikers van Pinnacle Studio 9 of hoger, Avid Studio en Pinnacle/Avid Liquid 6 of hoger komen in aanmerking voor de volgende upgradeprijzen: Upgrade naar Pinnacle Studio 16 Plus: Euro 69,95. Upgrade naar Pinnacle Studio 16 Ultimate: Euro 89,95. Alle prijzen zijn inclusief BTW. Voor meer informatie gaat u naar www.pinnaclesys.com

De Pinnacle Studio-app voor de iPad is wereldwijd verkrijgbaar in de App Store in het Engels, Duits, Frans, Italiaans, Spaans, Japans, Nederlands en het Vereenvoudigd Chinees. Voor meer informatie gaat u naar www.pinnaclesys.com/studioapp.

‘Corel ontslaat Bibble / Aftershot Pro ontwikkelaars’

Van verschillende kanten horen we geluiden dat Corel het complete ontwikkelteam van Aftershot Pro ontslagen heeft. Deze ontwikkelaars waren tot voor kort in dienst bij Bibblelabs – dat onder de naam Bibble al jaren onafhankelijke en snelle RAW-workflow software ontwikkelde. In de eerste week van januari werd bekend dat Corel Bibble had overgenomen en slechts één week na dat nieuws werd de introductie van AfterShot Pro aangekondigd. AfterShot Pro was gebaseerd op Bibble en pastte prima bij het Corel-portfolio als concurrent voor Adobe Lightroom en Apple Aperture. Bibble / AfterShot Pro is ook het enige pakket dat op alle platformen – PC, Mac en Linux – werkt.

Enkele dagen geleden hoorden we dat de ontwikkelaars van Bibble, werkend in Austin (Texas, VS), waren ontslagen. Dit kwam naar buiten via beta-testers van Bibble en vrijwillige moderators van het Corel User-forum die nauwe banden onderhielden met de ontwikkelaars en hen vaak al jaren kenden. Onder andere Andreas F.X. Siegert (die samen met de Nederlander Marco Frissen een digitaal boek over AfterShot Pro heeft uitgebracht) heeft melding gemaakt van het nieuws op zijn Google+ account:

“They fire the whole original development team. I have been in contact with those guys for many years, been meeting them at Photokina and at the lab in Austin, so it did not take long for that news to reach me. Brilliant move. Anyone who has the slightest clue about software development will notice right away, that this kills the product. After all, this is a raw converter that depends on regular camera updates in addition to bugfixing and enhancements to stay competitive.”

Gevolgen

Het is onduidelijk wat dit betekent voor de ontwikkeling van Aftershot Pro, met name omdat dergelijke RAW-software flink leunt op regelmatige software-updates om ondersteuning voor nieuwe camera’s te bieden. Bovendien bestond Bibble al heel lang en is het altijd lastig om met andermans code aan de slag te gaan. Corel zal de ontwikkeling van de software nu zelf op zich moeten nemen en dat is best complex voor een product dat al meer dan tien bestaat en op drie verschillende platformen draait. Met name de Linux-versie is complex om te onderhouden, omdat deze zwaar leunt op third party plug-ins.

Corel heeft nog niet publiekelijk op het bericht gereageerd. Als de berichten kloppen – en daar lijkt het sterk op – dan lijkt het voorval zeer op dat wat er met Paint Shop Pro gebeurde. Ook dat werd overgenomen (van Jasc), waarbij de betrokken medewerkers enige tijd later ontslagen werden en Corel de ontwikkeling in eigen hand nam.

Inspiratie: 25 fraaie architectuurfoto’s

Architectuur… één van de populairste disciplines van de fotografie, samen met portretten en landschappen. Richt je camera omhoog en bewonder de architectuur om je heen. Soms is de bijzondere architectuur van een bepaald gebouw of object een cruciaal onderdeel van een foto, maar vaker nog wordt de fraaiheidsfactor bepaald door een origineel standpunt. Een standpunt waarop de architectuur het best tot z’n recht komt bijvoorbeeld, of juist een creatief standpunt dat alles in een ander perspectief plaatst. 

Op dit moment loopt onze fotowedstrijd ‘architectuur’. In het fotowedstrijd-forum staan flink wat inzendingen. Je kunt nog meedoen aan de wedstrijd door één tot drie foto’s op te sturen. Maar wees er snel bij, want aanstaande maandag loopt de wedstrijd ten einde en gaat het bijbehorende forum aan het eind van de dag op slot. Dus, duik in je collectie en stuur je architectuurfoto´s nog snel in.

Prijzen: Epson Stylus Photo 1500W A3+ kleurenprinter (met wifi) t.w.v. € 399, Corel AfterShot Pro en een 32 GB Sandisk Ultra Backup usb-stick.

Ter inspiratie publiceren we vandaag een selectie van 25 fraaie architectuurfoto´s (op Flickr, dus niet van de huidige fotowedstrijd). In de selectie zitten foto’s uit Nederland en België, maar ook veel architectuur uit andere delen van de wereld.

Rotterdam - Erasmusbrug

Düsseldorf (Medienhafen) Burgos Cathedral – Catedral de Burgos HDR 4 arne jacobsen, aarhus town hall 1937-1942 Budapest Parliament I Can Gather All the News I Need on the Weather Report well Alcoa Composite One Casa Batlló Curvy Tree under arch of Eiffel Tower The Azure Blue Indoor Pool at Hearst Castle Architecture as symphony Vatican stairs Black Angels from a White Future Church in Oia, Santorini (Greece)  Eiffel Power The (mini) House and the (giant) Atomium absolute

Odd angles

stavropoleos ~~~~ Hypnosis As We Enter: Architecture Shooting Tips Included bridging knowledge to health

Adobe Photoshop Lightroom 4 review

Recentelijk heeft adobe versie 4 van haar Photoshop Lightroom-software uitgebracht voor minder dan de helft van de prijs van zijn voorganger. Dat maakt dit workflow-pakket interessant voor een grotere groep gebruikers. Maar hoe helpt het pakket je bij je fotobeheer en –bewerkingen? En wat zijn de belangrijkste vernieuwingen?

Voor wie?

Voordat we ingaan op de verbeteringen van dit nieuwe pakket, gaan we eerst even in op de vraag wat je in de praktijk aan dit pakket hebt. Kortgezegd is Photoshop Lightroom een zogenaamd ‘workflow’-pakket. Het verschil met andere beeldbewerkingssoftware zoals Photoshop zelf of concurrent Paint Shop Pro, zijn de bewerkingsmogelijkheden en met name de wijze waarop deze toegepast worden. Lightroom bevat lang niet zoveel bewerkingsmogelijkheden als bijvoorbeeld Photoshop Elements, maar het beschikt wel over de meest belangrijke bewerkingen die een gemiddelde fotograaf voor een foto gebruikt. Sterker nog, in de praktijk is Lightroom geschikt voor circa 90% van de meest populaire bewerkingen. Alleen voor de overige 10% hoef je nog een programma als Photoshop te gebruiken (uiteraard is dit wel afhankelijk van wat je fotografeert en zelf graag bewerkt). Vooral de denk- en werkwijze van Lightroom is anders. Adobe heeft nadat de populariteit van digitale fotografie een hoogtepunt bereikte ‘out-of-the-box’ nagedacht over een meer efficiënte workflow voor het bewerken van foto’s, mede omdat men na onderzoek ontdekte dat de meeste consumenten slechts een fractie van de mogelijkheden van Photoshop gebruikten. Een pakket als Photoshop (Elements) is gericht op de individuele bewerking van foto’s. Je werkt daarbij foto-voor-foto, oftewel één-voor-één. Dat is prima als je slechts een beperkt aantal foto’s wilt bewerken, maar na een fotoshoot of vakantie met honderden (of duizenden) beelden is dat onbegonnen werk, zelfs als je vooraf een selectie maakt. Met een programma als Lightroom is vooral het bewerken van een reeks foto’s een stuk prettiger en de workflow van Lightroom bespaart in dat geval heel veel tijd.

Wanneer je Lightroom geïnstalleerd hebt en een geheugenkaartje in je computer doet, verschijnt automatisch de mededeling of je de foto’s in Lightroom wilt importeren. Lightroom kopieert deze dan naar een door jou opgegeven locatie en bewaart de informatie hierover in een eigen catalogus. Het programma is ook zo slim dat het foto’s die het eerder geïmporteerd heeft, herkend en deze ongemoeid laat. Aangezien er nog wel eens wat oude foto’s op geheugenkaartjes blijft staan is dat erg prettig. Zelfs voor het importeren kun je je foto’s al bekijken en vooraf al enkele bewerkingen uitvoeren, indien je dat wilt. Ook kun je meteen een selectie maken, door bijvoorbeeld mislukte, dubbele of irrelevante foto’s te deselecteren. 

Biblitiotheek

Wanneer je foto’s geïmporteerd zijn kun je er direct mee aan de slag. In het eerste onderdeel, de ‘Bibliotheek’, kunt je je foto’s bekijken en organiseren. Aan de linkerkant zie je de mappenstructuur van je harde schijf, waar je eventueel een map met foto’s kunt selecteren. Aan de rechterkant van het venster staat een histogram met daaronder de instellingen van de geselecteerde foto (ISO, brandpuntsafstand, diafragma, sluitertijd). In dit overzicht kun je ook trefwoorden toevoegen aan de foto. In de Bibliotheek-modus kun je ook een aantal bewerkingen uitvoeren, zoals het corrigeren van de belichting, het contrast, de helderheid en levendigheid en hooglichten en schaduwen. Maar wil je serieus bewerken, dan kun je beter overschakelen naar ‘Ontwikkelen’.

 

Officieel heet het pakket Photoshop Lightroom. Dat komt mede omdat Lightroom een bewerkingsprogramma als Photoshop (Elements) voor een groot deel vervangt. Alleen voor specialistische en uitgebreide bewerkingen, zoals gedetailleerd retoucheren of werken met lagen, moet je nog uitwijken naar Photoshop. Lightroom kan de meest gebruikte fotobewerkingen zelf uitvoeren. Het gaat vooral om correctieve bewerkingen; een scheve horizon rechtzetten, de belichting aanpassen of de witbalans wijzigen. Maar ook optimalisaties van je foto’s zijn mogelijk, zoals het maken van een uitsnede, verscherpen, ruisreductie en vignettering toevoegen of verwijderen zijn mogelijk. Zelfs gevorderde bewerkingen als curves, gesplitste tinten en de helderheid of verzadiging per kleur instellen zijn een optie. Het toepassen van deze verschillende bewerkingen is ook eenvoudiger. Je hoeft niet continu het menu in te duiken, maar vindt alle opties overzichtelijk aan de rechterkant van het scherm. Door de schuifregelaars bij een bepaald onderdeel te verslepen pas je een bewerking toe; bijvoorbeeld een foto lichter (naar rechts) of donker maken (naar links). Veel bewerkingen, zoals bijvoorbeeld verscherping of ruisreductie, kunnen bovendien ook nog eens tot in detail worden ingesteld (net zoals bij fotobewerkingsprogramma’s). Zelfs retoucheren is mogelijk in Lightroom, al is dit onderdeel beperkter. Vlekken of stofjes kun je met één klik verwijderen via de optie ‘vlekken verwijderen (deze functie is nagenoeg identiek werkt als het ‘snel retoucheerpenseel’ in Photoshop Elements). Ook is het mogelijk een gegradueerd filter toe te passen om bijvoorbeeld de lucht wat donkerder of blauwer te maken. Ten slotte is het mogelijk om heel simpel een masker te maken om bijvoorbeeld een (deel van de achtergrond) donkerder te maken of een bepaalde bewerking alleen op een selectie toe te passen.

Workflow

Wat Lightroom zo efficiënt maakt, is dat je heel makkelijk bewerkingen op meerdere foto’s tegelijk kunt toepassen. Vooral bij een reeks foto’s is dat handig, omdat de omstandigheden (zoals het licht) daar vrijwel identiek zijn. Je kunt meerdere foto’s tegelijkertijd bewerken, foto’s onderling synchroniseren zodat de bewerkingen worden overgenomen of de laatste fotobewerking met één druk op de knop toepassen op een nieuwe foto. Dat is in veel gevallen ideaal, al was het alleen maar niet om bijvoorbeeld de witbalans voor alle foto’s te corrigeren, ruisreductie toe te passen of het maken van een uitsnede in één keer op tientallen foto’s tegelijkertijd uitvoeren. Je favoriete bewerkingen kun je bovendien als voorinstelling programmeren. Stel je verhoogt altijd het contrast en de kleurverzadiging een beetje, past daarna ruisreductie en verscherping toe en licht schaduwen wat op en maakt lichte delen wat minder fel, dan kun je al die bewerkingen als eigen voorinstelling opslaan. Je hoeft dan voortaan alleen nog maar op deze voorinstelling te klikken waarna al je bewerkingen in één keer worden uitgevoerd. Je kunt zo meerdere voorinstellingen maken, die geschikt zijn voor verschillende typen foto’s; bijvoorbeeld productfoto’s, nachtopnamen en landschappen met blauwe luchten. Verder is het mogelijk om een virtuele kopie (oftewel een kloon) te maken, waarop je een andere bewerking toepast. Zo kun je onbeperkt experimenteren met dezelfde foto zonder dat dit extra schijfruimte kost. Want het mooiste is nog wel dat Lightroom je originele bestanden ongemoeid laat. Alle bewerkingen worden apart opgeslagen zodat je altijd weer kunt terugkeren naar het origineel. Dit is ook handig voor fotografen die veel in het raw-formaat fotograferen, want je hoeft hierdoor geen aparte map met bewerkte jpeg’s meer te maken (tenzij je deze foto’s naar anderen wilt sturen). Dit bespaart ook ruimte op de harde schijf. De handelswijze van Lightroom is dus heel anders dan andere beeldbewerkingsprogramma’s. Wie veel foto’s bewerkt, kan flink wat tijd besparen. En ook voor wie relatief onervaren is met beeldbewerking, is een programma als Lightroom eenvoudig. Juist omdat je niet continu in verschillende menu’s hoeft te zijn, maar simpelweg een aantal stappen uitvoert, kan dit een uitkomst zijn.

Met een knipoog naar de analoge tijd is het volgende en meest belangrijke onderdeel ‘Ontwikkelen’. Leuke achtergrondinformatie: Adobe had het programma eigenlijk ‘Darkroom’ willen noemen als directe link naar de donkere kamer, maar omdat de betekenis hiervan ook anders kan worden geïnterpreteerd, is veilig voor Lightroom gekozen. In het onderdeel ‘Ontwikkelen’ zitten alle bewerkingsopties van het programma. Onderaan zie je een strip met je foto’s waar je doorheen kunt lopen en in het midden is de foto die je geselecteerd hebt in groot formaat te zien. Als je een tweede monitor hebt, kun je daar ook een miniatuurweergave met je foto’s op tonen (via de knop F11), wat erg prettig is voor het overzicht.

 

De bewerkingen zijn gerubriceerd per onderdeel. Helemaal bovenin vind je enkele gereedschappen waarbij je een uitsnede kunt maken of de horizon kunt rechtzetten, vlekken en rode ogen kunt verwijderen, een kleurgradiënt kunt toevoegen of een masker kunt aanmaken voor een selectieve bewerking. Daaronder vind je de standaardbewerkingen, zoals het aanpassen van de kleurtemperatuur, de belichting en de kleurverzadiging. Vervolgens zie je de kleurcurve waar je direct punten in de curve kunt aanpassen of dit via vier deelgebieden doen (hooglichten, lichten, donkere tinten en schaduwen). Daarna kun je kleuren individueel aanpassen of tinten splitsen, waarna je bij het onderdeel ‘Details’ uitkomt. Hier kun je verscherping en ruisreductie toepassen en de variabelen daarvoor nauwkeurig instellen. In het onderdeel ‘Lenscorrecties’ kun je lensfouten, zoals vertekening, vignettering of chromatische aberratie corrigeren. Dat kan handmatig of automatisch via de ingebouwde database. Lightroom kent een groot deel van de bestaande cameralenzen en weet ook welke lensfouten deze produceren. Zo kan bijvoorbeeld vervorming of een kleurafwijking automatisch gecorrigeerd worden zodat dat je dit zelf hoeft te doen via ingewikkelde bewerkingsprocedures. Helemaal onderaan de lijst staan effecten zoals vignettering en korrel, gevolgd door camerakalibratie. Mocht je een bepaald onderdeel niet gebruiken of (nog) niet begrijpen, dat kun je deze inklappen zodat er minder opties worden weergegeven.

Nieuw in Lightroom 4 is het onderdeel ‘Kaart’. Als je camera voorzien is van een gps-chip – wat bij steeds meer nieuwe camera’s het geval is – dan kun je in dit onderdeel exact zien waar je foto gemaakt is. Dat is erg handig, vooral jaren na dato wanneer mensen dat soort informatie simpelweg vergeten. Het kan leuk zijn om een bepaalde plek nog eens te bezoeken of inzicht geven om te weten waar je op dat specifieke moment hebt gestaan (sommige camera’s kunnen zelfs aangeven in welke richting je fotografeerde). Je ziet je foto terug via Google Maps. Als je camera niet voorzien van een gps-chip en je hebt ook geen losse gps-tracker waarmee je gps data kan toevoegen, dan kan je de locatie-informatie ook handmatig aan je foto’s toevoegen. Bent je bijvoorbeeld op vakantie op Aruba geweest dan kan je deze locatie zelf invoeren. Vervolgens sleept je je hele collectie foto’s naar een locatie op het eiland waarna deze informatie direct wordt toegevoegd. Zo weet je in ieder geval achteraf of een foto op Aruba is gemaakt in plaats van op Bonaire of Curaçao. Uiteraard kan vervolgens per fotoreeks aangeven waar je op dat moment ongeveer was, al kan dat een behoorlijke klus zijn. Het handige van geografische informatie is dat je ook veel makkelijker naar foto’s kan zoeken; bijvoorbeeld alle foto’s die in een bepaald jaar in een specifieke stad zijn gemaakt.

 

Boek, Presentatie Afdrukken en Web

In de laatste vier onderdelen kan je nog meer met je foto’s doen nadat alle bewerkingen voltooid zijn. In het onderdeel ‘Boek’ kan je zelf een fotoboek samenstellen. Als je wel eens gewerkt hebt met fotoalbumsoftware van een bepaalde winkel of fabrikant, dan is dit erg herkenbaar. Adobe werkt voor dit onderdeel samen met leverancier Blurb. Het onderdeel ‘Presentatie’ is geschikt om bijvoorbeeld een diapresentatie te starten om je foto’s rechtstreeks vanuit Lightroom aan anderen te laten zien. Het onderdeel ‘Afdrukken’ helpt je bij het afdrukken van foto’s naar je printer, waarbij je zeer veel instellingsmogelijkheden hebt en zelfs het kleurprofiel kunt aanpassen. Via ‘Web’ ten slotte kan je je fotoselectie online zetten, bijvoorbeeld door er geautomatiseerd HTML-pagina’s met verkleinde afbeeldingen en een menu-structuur van te maken (een Flash-website is ook mogelijk). Ook kun je je foto’s uploaden naar de site van Adobe zelf, zodat je je foto’s heel simpel aan anderen kan laten zien.

 

Een workflowpakket als Adobe Lightroom is ideaal voor wie veel fotografeert en daardoor veel tijd kwijt is aan de nabewerking van foto’s. Vooral als je in RAW fotografeert is het pakket een uitkomst, omdat de workflow tijd scheelt, bewerkingen niet destructief zijn, een bewerking op meerdere foto’s tegelijk kunnen worden uitgevoerd en de instellingsopties zeer uitgebreid zijn. Gespecialiseerde beeldbewerkingssoftware als Photoshop (Elements) is alleen nog nodig voor uitgebreid retoucheerwerk, werken in lagen en heel specifieke bewerkingen. Doordat de prijs nu meer dan gehalveerd is (€ 126), is Lightroom interessant voor een grotere groep gebruikers, waaronder minder ervaren beeldbewerkers met een lager budget. Door de prijs en de uitstekende beeldbewerkingsopties krijgt de software van ons dan ook een Gold award!

Pluspunten

•             Zeer uitgebreide bewerkingsopties

•             Ingebouwde lenzendatabase met automatische correcties

•             Ondersteuning voor videobestanden

•             Ondersteuning voor geotagging

•             Goede ruisreductie

•             Multi-monitor ondersteuning

•             Betaalbaar dankzij fors lagere prijs

Minpunten

•             Beperkte vernieuwingen in versie 4

•             Cameraondersteuning stopt na nieuwe versie


{AWARD-FV-GOLD}

Dit artikel is eerder in aangepaste vorm verschenen in computertijdschrift PC-Active

Als we even specifiek ingaan op Lightroom versie 4 in vergelijking met versie 3, dan zijn er weer een hoop vernieuwingen doorgevoerd. Eerlijk is eerlijk, de stap van versie 2 naar 3 was groter, maar nieuwe introducties in Lightroom 3, zoals de lenscorrecties, zijn in versie 4 verder verbeterd. De database met lenzen is vergroot en lensfouten worden nog beter gecorrigeerd. Dat is vooral te merken aan de correctie van chromatische aberratie (kleurafwijkingen), dat nu automatisch goed gaat als dit onderdeel is aangevinkt. Nieuw is ook de ondersteuning voor videobestanden. Lightroom 3 kon wel video’s importeren, maar er vervolgens niets mee doen. Aangezien mensen steeds meer filmen met fotocamera’s, heeft Adobe nu ook een aantal basale bewerkingsmogelijkheden toegevoegd (zoals afspelen, inkorten en een foto uit een video destileren). Ook nieuw is de eerder besproken mogelijkheid voor geotagging (Kaart). Verder zijn de hulpmiddelen om het dynamisch bereik van een foto te verbeteren flink toegenomen. Details in schaduwen en hooglichten kunnen beter en eenvoudiger zichtbaar worden gemaakt, zonder dat een foto te kunstmatig wordt. Ook de functie ‘Helderheid’ (in de Engelse versie ‘Clarity’) is sterk verbeterd. Hiermee kan je het lokale contrast heel eenvoudig aanpassen; van vlakke foto tot HDR. Last but not least kun je interactief aan de slag met het histogram. Deze is opgedeeld in vijf delen: zwarte tinten, schaduwen, belichting, hooglichten en witte tinten. Deze onderdelen ziet je letterlijk terug in de standaardbewerkingen, zodat je beter weet wat je doet en welk effect dit heeft op het histogram. Je kan de bewerking zelfs rechtstreeks vanuit het histogram toepassen, door de muis naar links of rechts te bewegen terwijl je de linker muisknop ingedrukt houdt.

Een handige functie in Lightroom is de Voor-Na weergave. Hier kun je een onbewerkte en bewerkte foto, of een deel daarvan, naast elkaar leggen om te kijken hoe succesvol de bewerking is geworden.

Prijs

Maar de grootste vernieuwing is misschien nog wel de prijs. Lightroom was altijd een uitstekend workflow-pakket maar vanwege de prijs van € 299 lang niet voor iedere consument bereikbaar. Adobe heeft de prijs nu meer dan gehalveerd. Voor circa € 126 (de marktprijs ligt nog iets lager) krijgt je Lightroom 4 nu al in bezit. Het pakket is daardoor nu voor iedereen bereikbaar. Als je al een eerdere versie van het programma hebt, kan je ook relatief goedkoop upgraden (voor circa € 73). De prijsverlaging is waarschijnlijk ingezet om een groter marktaandeel te krijgen en om beter te kunnen concurreren. Naast Apple’s Aperture heeft directe concurrent Corel sinds begin 2012 ook een eigen workflowpakket: AfterShot Pro. Dit pakket is gebaseerd op Bibble en kost slechts € 89,99. Het zou een zware dobber worden om daar op basis van de oorspronkelijke prijs mee te concurreren. De lagere prijs verzacht ook de beperkte nieuwe mogelijkheden van het programma ten opzichte van de vorige versie. Een minpuntje blijft overigens wel dat je in sommige geval min of meer verplicht bent om te upgraden naar een nieuwe versie wanneer je een nieuwe camera (met ondersteuning voor raw-bestanden) koopt. Adobe ondersteunt nieuwe camera’s namelijk alleen in haar nieuwste softwareversies.

Canon EOS 5D Mark III uitgebreide review

Vorige maand publiceerden we al de eerste testresultaten van de 5D Mark III (en de Nikon D800). In deze uitgebreide review gaan we naast deze eerder gepubliceerde testresultaten specifiek in op de 5D Mark III. En dat met name op de vele verbeterpunten van de Mark III ten opzichte van zijn voorganger, de 5D Mark II (die eind 2008 werd aangekondigd). Zijn de verbeteringen een prijsverhoging waard?

Lange houdbaarheidsdatum

Het heeft maar liefst 3,5 jaar geduurd voordat de 5D Mark II werd opgevolgd. Al na circa 1,5 jaar deden de eerste geruchten over de opvolger de ronde. Wat beeldkwaliteit betreft was daar niet echt reden toe, maar het was wel duidelijk dat de later aangekondigde EOS 7D enkele handige verbeteringen bevatte (naast 1080p ook 720p60 video-opname, betere autofocus, een andere knoppenindeling met aparte videoknop) die de 5D Mark II ontbeerde. De reden dat de opvolger zo lang op zich heeft laten wachten, zat hem ongetwijfeld in het feit dat de camera nog steeds zeer goed verkocht. Eind 2011 meldden we nog dat de toen ruim 3 jaar oude 5D Mark II nog steeds in de top 20 stond (van alle camera’s met verwisselbare lenzen). Mede gezien de relatief hoge prijs en de bejaarde leeftijd was dat zeer opvallend.

De 5D Mark II had dan ook een vliegende start. De opvolger van de oorspronkelijke 5D werd uitgerust met een licht getunede sensor van Canon’s paradepaardje, de EOS 1Ds Mark III. Met zijn 21 megapixels en toch goede resultaten op hoge ISO’s kon hij de concurrentie prima bijbenen (hoewel de Nikon D3 en D700 met hun 12 megapixels ruisarmere plaatjes produceerden). Toen het duidelijk werd dat 2012 het jaar van de fullframecamera’s zou worden (met nieuwe modellen van Canon, Nikon en later dit jaar waarschijnlijk ook Sony) kon de opvolger – de 5D Mark III – natuurlijk niet uitblijven.

Canon 5D Mark III test photo

Verbeteringen (1) – autofocus, bps en HDR

Aan de specificaties op deze pagina zie je dat de 5D Mark III op veel fronten vooruit is gegaan. Niet alleen wat betreft resolutie en de maat van het lcd-scherm, maar ook wat betreft het aantal beelden per seconde – bijna een verdubbeling van 3,9 naar 6 bps. Hij is wel wat groter en zwaarder geworden ten opzichte van zijn voorganger. De overige verbeteringen laten zich niet zo snel zien in de specificatielijst, maar zijn meer op het ergonomische en softwarematige front te vinden.

Is de 5D Mark III zo revolutionair anders of beter dan zijn voorganger? Ja en nee. De fundamenten van de camera zijn redelijk gelijkwaardig, maar de 5D Mark III is vooral met z’n tijd meegegaan. Met name de sensor is verbeterd en daarmee weer helemaal klaar voor de komende 3,5 jaar. Ook de autofocus is flink aangepakt en stijgt boven iedere andere EOS camera uit (de basis is hetzelfde als het systeem van de 1D X). En verder zijn er vooral een hele hoop kleine vernieuwingen toegevoegd, die voor veel fotografen zeker interessant zullen zijn.

Snelheid (bps)

De buffer van de 5D Mark III is ook verbeterd. Met zes beelden per seconde – wat snel is voor een fullframe-camera – kun je 18 RAW-opnamen maken. In de jpeg-stand is dit aantal nagenoeg onbeperkt (volgens de specs 16.000 jpeg’s). Om deze snelheden te halen dien je wel gebruik te maken van de nieuwste CF UDMA-7 geheugenkaarten, om over de vereiste bandbreedte te beschikken.

Autofocus en lichtmeting

De autofocus van de 5D-serie is enorm verbeterd. De 5D Mark II gebruikte het autofocussysteem van de oorspronkelijke 5D en dat stond niet bepaald bekend om zijn snelheid. Eigenlijk was alleen het middelste autofocuspunt goed bruikbaar voor AI Servo, maar dat was weer minder ideaal voor het volgen van snel bewegende objecten (want daarvoor zou je het liefst alle focuspunten willen gebruiken). Het aantal focuspunten is nu gegroeid van slechts 9 naar 61! De 5D Mark III gebruikt hetzelfde 61-punts autofocussysteem als de EOS-1D X, met 41 cross-type punten en vijf dubbele cross-type punten. Het verschil met de 1D X is dat deze een dedicated Digic IV processor voor de autofocus beschikbaar heeft en daarnaast nog twee Digic V chips (waardoor deze nog sneller en accurater zal zijn). De 5D Mark III moet het doen met één Digic V+. Desalniettemin is het snelheidsverschil ten opzichte van zijn voorganger bijna revolutionair te noemen. De 5D Mark III is zelfs sneller dan de 1D Mark IV – het voorgaande paradepaardje van Canon wat autofocus betreft. Het verschil ten opzichte van andere EOS-camera’s zoals de 7D en xxD- en xxxD-serie is enorm. Ook het volgen van onderwerpen gaat stukken beter. Voor belichting heeft de camera het iFCL-meetsysteem ingebouwd met een sensor met 63 zones gekoppeld aan het AF-systeem.

De autofocus-sensor van de 1D X is verwerkt in de 5D Mark III

Video

Ook heeft Canon de populariteit van de 5D Mark II als filmcamera niet genegeerd en flink aandacht besteed aan de filmopnamemogelijkheden, wat al begint met een dedicated filmopnameknop. De Full HD opnames moeten aanmerkelijk beter van kwaliteit zijn, mede dankzij de nieuwe processor, die moiré, valse kleuren en andere artefacten moet kunnen verwijderen. Verder beschikt de camera ook voor filmopnames over handmatige belichting en hoge bitrate compressie, inclusief ALL-I en IPB. Opnames zijn mogelijk met 24 tot 60 bps, SMPTE timecode wordt ondersteund. 1080p met 50 of 60 bps is helaas geen optie (daarvoor moet je gebruik maken van 720p). Zie ook onze videotest verderop in deze review.

In-camera HDR

Toen de 5D Mark II werd geïntroduceerd was HDR al populair, maar er waren toen nog maar weinig camera’s met een ingebouwde HDR-modus. Dat is nu wel anders en Canon heeft er daarom goed aan gedaan om een in-camera HDR-modus toe te voegen. Hierbij wordt de belichting van drie individuele foto’s (variabel instelbaar van -3 tot +3 EV) samengevoegd tot één HDR foto (tone-mapped). Vooral in situaties met een hoog contrast, zoals zeer donkere en zeer lichte delen, kan dat uitkomst bieden. Nu deze optie in de camera zit, kan dat veel bewerkingstijd achteraf schelen; de foto’s zijn direct gebruiksklaar. Uiteraard is het ook een optie om de oorspronkelijke foto’s te bewaren, zodat je deze eventueel zelf nog kunt omzetten naar een HDR. Er zijn verder behoorlijk wat opties voor het type bewerken, variërend van ‘natuurlijk’ tot en met kunst en kunst embossed. Met name ‘natuurlijk’ werkt erg goed en toont veel meer details in schaduwen en hooglichten. De fotoreeks kan eventueel automatisch worden uitgelijnd. Wat wel jammer is, is dat het aantal beelden beperkt is tot drie. Voor een HDR is dat voldoende, maar een optie met meer beelden zou de belichting nog meer ten goede komen (vooral bij extreme contrasten). Bij bracketing is dat namelijk wel mogelijk met bijvoorbeeld vijf en zeven opnamen.

Canon 5D Mark III HDR test photo

Een HDR foto op basis van drie losse foto’s (te zien aan de rijdende auto). ISO 25.600

Verbeteringen (2) – sensor, knoppenindeling, CF/SD

De grootste verbetering is de vernieuwde sensor. Deze heeft nagenoeg hetzelfde aantal pixels (22 in plaats van 21 miljoen), maar is wel een compleet nieuw ontwerp. Zowel in de foto- als de videomodus is de betere kwaliteit duidelijk zichtbaar. Dat uit zich overigens vooral in het feit dat hogere ISO standen te gebruiken zijn, zonder dat de beeldkwaliteit hieronder lijdt. Er is sprake van ongeveer twee stops winst, oftewel ISO 6400 op de Mark III is min of meer gelijk aan ISO 1600 op de Mark II. En ISO 1600 was op de laatstgenoemde al een uiterst bruikbare stand zonder veel ruis.

Op de lagere ISO’s is het verschil minder groot. Sterker nog, we zien praktisch geen verschil in dynamisch bereik, scherpte en ruis tussen de 5D Mark II en III op ISO 100-400.  De kleurtonen van de 5D Mark III lijken marginaal beter. Wie veel in jpeg fotografeert zal eerder een verschil bespeuren. De 5D Mark III heeft een ingebouwde lenzendatabase waarmee lensfouten direct verholpen worden. De 5D Mark III produceert daardoor foto’s met beduidend minder vertekening en chromatische aberratie.

CompactFlash èn SD

Net als de 1D-serie bevat de 5D Mark III nu twee geheugensloten. Dat biedt allerlei mogelijkheden, zoals het automatisch doorschieten/-filmen als de eerste geheugenkaart vol is, het maken van een reservekopie en het gebruik van verschillende formaten (raw op de ene kaart, jpeg op de andere). Canon heeft gekozen voor CompactFlash èn SD. Deze keuze is gelijk aan de 1D-serie, met uitzondering van de nieuwe 1D X. Daar heeft Canon namelijk voor twee CF-sloten gekozen (volgens Canon op verzoek van gebruikers). Het is niet duidelijk waarom Canon voor de 5D III dan toch voor CF en SD heeft gekozen. Mogelijk mede vanwege de ruimte. Het voordeel van een SD-kaart is dat dit de compatibiliteit ten goede komt; vrijwel alle computers, laptops en soms zelfs tv’s zijn voorzien van een SD-slot. CompactFlash is al lange tijd terug uit de gratie geraakt, doordat de doelgroep opschoof richting pure professionals. Maar het betekent dus wel dat er geïnvesteerd moet worden in twee verschillende geheugenkaarten. Een groot probleem zal dit in de praktijk niet zijn. CF kaarten worden al heel lang gebruikt en zijn zeer betaalbaar en de kans is groot dat er ook al SD-kaarten in huis zijn aangezien deze is zoveel andere apparaten gebruikt worden.

Aan-uit knop

Er is nog een andere afwijking ten opzichte van de 1D-serie en de 5D Mark II. De aan-uitknop is verhuisd van rechtsonder aan de achterkant naar rechtsbovenop de body, achter het programmawiel. Dit is meer in lijn met andere EOS body’s. Of je daar als bestaande 5D Mark II gebruiker blij mee bent, is nog maar de vraag. Je hebt nu je linkerhand nodig om de camera aan te zetten, terwijl je deze met je rechterhand vasthebt. En als je met je linkerhand de lens vast hebt (zoals dat officieel hoort), dan kun je dus niet makkelijk bij de aan-uitknop (als je er tijdens het fotograferen achterkomt dat de camera nog uit staat). We vragen ons hardop af of het niet beter was geweest om meteen de methode te gebruiken van Nikon en Sony. In dat geval zit de aan-uitknop achter de ontspanknop. Dat betekent dat je de camera met je rechterwijsvinger kunt bedienen (die je ook gebruikt voor het maken van foto’s) en dat is nóg makkelijker.

Andere knoppenindeling

De aan-uitknop was stap één. Ook de verdere knoppenindeling is grotendeels afgekeken van de EOS 7D. Zo heeft de 5D III nu ook een Q-knop en een dedicated videoknop, waarmee je ook snel kunt schakelen van de foto- naar de videomodus. Door op de Start-Stop-knop te drukken start je live view (in de fotostand) of de video-opname (in de videostand). Verder zijn er een Rate-knop en een vergelijkingsknop bijgekomen. Dat lijkt misschien onzinnig, maar je kunt er tijdens (of vlak na) het fotograferen markeringen mee aangeven, wat je achteraf veel bewerkingstijd scheelt. De Rate-knop kan ook ingesteld worden om foto’s te beschermen (tegen verwijdering). Ook zijn de knoppen iets platter vormgegeven in plaats van de ronde bolletjes die bij de Mark II gangbaar waren. Een kleinigheid is dat de SET-knop nu netjes recht blijft zitten.

Verbeteringen (3) – inzoomen, bewerkingsopties, stille modus

Inzoomen

Ook de manier van inzoomen op je gemaakte foto’s is veranderd. In plaats van de knoppen voor het vastzetten van de lichtmeting en het instellen van de autofocus (te bedienen met de duim) klik je nu met de linkerhand op de zoomknop. Dit heeft als voordeel dat je meteen een flink stuk kunt inzoomen en niet vaak hoeft te drukken. De mate van inzoomen is instelbaar (b.v. 100%). In- en uitzoomen doe je vervolgens met het bovenste draaiwieltje. Het vergt wat gewenning, maar het is wel handig.

Canon 5D Mark III test photo

Bewerkingsopties

Via de Q-knop kun je ook meteen een paar basisbewerkingen uitvoeren. Zo kun je het beeld roteren, het formaat wijzigen en de helderheid, witbalans, beeldstijl, hoge ISO-ruisreductie, kleurruimte en allerlei correcties (vervorming, ca, helderheid) instellen. Ook kun je hier een beoordeling toevoegen of het beeld beveiligen (net als de Rate-knop).

Beter menu

De menu-indeling is ook op de schop gegooid. Wat vooral een verbetering is, is dat veel gevorderde opties nu rechtstreeks vanuit het menu in te stellen zijn, zonder dat je naar het speciale C.Fn. menu moet. De opties zijn onderverdeeld in zes rubrieken: camera, autofocus, bekijken, camera setup, gevorderde instellingen (C.Fn) en het snelmenu (My Menu) waar je snelkoppelingen voor veelgebruikte onderdelen kunt toevoegen.

Stille modus

Wat eveneens een enorme verbetering is voor de 5D-serie, is de toevoeging van een stille modus in de Mark III. Bezitters van een 1D-serie kennen deze functie al (de S-stand), maar nu is hij ook voor het eerst op een ‘lagere’ EOS-reeks gebruikt. Dat lijkt misschien een kleinigheid, maar is het zeker niet. Het opklappen van de spiegel maakte bij de 5D Mark II een behoorlijk hard geluid. Dat is zéér onwenselijk in veel situaties, zoals een bruiloft (denk aan het ja-woord, klik-klak-klik), een akoestisch concert in een kleine ruimte of een kerk of museum waar stilte gewenst is. Ook maakt het iets als straatfotografie makkelijker, omdat het maken van een foto wat geluid betreft minder opvalt.

En het is opvallend dat de stille modus niet alleen werkt in de enkelbeeldstand. Je kunt ook zonder lawaai 3 foto’s per seconde maken.

Afdichtingen

Een andere verbetering zijn de afdichtingen van de 5D Mark III. De oude Mark II kon ook wel tegen een paar druppels water, maar was niet beduidend beter afschermd dan de xxD-serie. De 5D Mark III heeft afdichtingen die het niveau van de 1D-serie benaderen. Er is echt veel aan gedaan om ervoor te zorgen dat water niet diep kan doordringen. Daardoor kun je tijdens een buitje blijven fotograferen, al moet je natuurlijk blijven oppassen met water.

Elektronische waterpas

Net als enkele andere EOS-camera’s heeft de 5D Mark III nu ook een elektronische waterpas. Deze is via de info-knop op het lcd-scherm op te roepen. In sommige situaties kan dat het makkelijker te maken om te bepalen of de camera recht staat. In de zoeker is hier helaas niets van terug te zien, waardoor de optie eigenlijk alleen zin heeft tijdens live view.

Lcd-scherm

Het lcd-scherm is gegroeid van 3,0 naar 3,2 inch (van 7,6 naar 8,1 cm). Dat lijkt een klein verschil, maar dat is het niet. Het vorige scherm had de 4:3 verhouding en telde 920k pixels. Het nieuwe scherm heeft de 3:2 verhouding met 1040k pixels en sluit dus beter aan op de afmetingen van de foto’s, waardoor deze groter (en met meer detail) getoond worden. Ook 16:9 komt hierdoor beter uit. 

Aanraakgevoelige knop

De laatste troef van Canon is een aanraakgevoelige knop aan de achterzijde. Je kunt het draaiwiel aan de achterzijde tijdens het filmen gebruiken om bepaalde zaken aan te passen zonder dat je knoppen hoeft in te drukken (b.v. ISO, diafragma, sluitertijd of het geluidsniveau). Een aanraakgevoelige knop is in dat geval handig, omdat je dan geen knoppen hoeft in te drukken (wat hoorbaar kan zijn in de opname). Het werkt in de praktijk vrij goed.

De aanraakgevoelige draaiknop is een mooie innovatie

Kanttekeningen (1)

Ondanks de vele verbeteringen hebben we ook wat kritische kanttekeningen. Sommige zaken hadden beter uitgedacht kunnen worden, terwijl er ook een paar kansen zijn blijven liggen.

Geen kantelbaar scherm

Het is jammer dat de 5D Mark III geen kantelbaar scherm heeft. Die trend was net ingezet bij de 60D en de 600D waarvan de voorgangers ook een normaal scherm hadden, maar die ontwikkeling komt bij de 5D Mark III weer tot halt. De 5D-serie wordt veel gebruikt voor landschappen en fotojournalistiek en dan is het prettig om vanuit alle hoeken goed zicht op het scherm te houden. Een kantelbaar scherm betekent dat je probleemloos boven je hoofd en laag bij de grond kunt fotograferen, terwijl je de compositie op het lcd-scherm nauwlettend in de gaten kunt houden. Het stimuleert de creativiteit en voorkomt dat je plat op de grond moet gaan liggen. Ook bij concurrenten zoals Sony en Nikon (D5100) en de vele systeemcamera’s (Sony, Olympus, Panasonic en Samsung) zie je dat kantelbare schermen steeds gebruikelijker worden. Het is jammer dat Canon deze trend niet heeft opgepikt voor de 5D Mark III. Nu moet je alsnog op de grond gaan liggen òf een tweede camera meesjouwen die wel een kantelbaar scherm heeft.

Aan de andere kant… Geen enkele fullframe-camera heeft momenteel een kantelbaar scherm (wellicht dat de Sony A99 de eerste wordt). Mogelijk vond Canon dat dit voor de doelgroep van de 5D Mark III geen prioriteit had. Voor studiofotografie of video valt daar wat voor te zeggen. Wat video betreft zou een ‘loupe’, die met een magneet op het lcd-scherm geplakt zit, mogelijk te zwaar zijn voor het kantelmechanisme. Ook kan het zijn dat het met een kantelbaar scherm lastiger was om de camera robuust en weathersealed te maken. Maar we vinden dit wel een gemiste kans.

Autofocuspunten zijn zwart

De 5D Mark III beschikt over 61 autofocuspunten en zeer diverse instellingsmogelijkheden waarmee je de focuspunten kunt selecteren (de middelste, verschillende groepen of allemaal tegelijk). Wat echter vreemd is, is dat de scherpstelpunten niet meer rood oplichten, zoals dat voorheen altijd wel het geval was. Er verschijnt simpelweg een groot vierkantje over een kleiner vierkantje om aan te geven waar het focuspunt zit. Op die manier wordt ook een onderwerp gevolgd, waarbij het vierkant over de focuspunten heen beweegt. In het donker is dat echter lastig te zien. Hierdoor weet je dus niet zeker of op het juiste punt scherpgesteld is, tenzij je vooraf een specifiek punt geselecteerd had (zoals de middelste). Tijdens het selecteren van de punten lichten ze wel rood op. Het lijkt er dus op dat dit eventueel met een firmware-update kan worden aangepast, indien daar genoeg vraag naar is (en Canon hiertoe bereid is).

Kanttekeningen (2)

Canon 5D Mark III test photo

Megapixels?

We zien het niet echt als nadeel, maar het is wel opvallend dat de 5D Mark III na 3,5 jaar niet gegroeid is in resolutie. Nou ja, er zijn nu 22 in plaats van 21 megapixels, maar het verschil is nauwelijks waarneembaar. Waarschijnlijk is voor die extra megapixel gekozen voor de videofunctionaliteit (de nieuwe resolutie maakt 3×3 oversampling mogelijk en sluit daardoor beter aan op het 1080p hd-formaat). De meeste fotografen die we gepolst hebben, zijn blij met het besluit van Canon om de resolutie niet fors te verhogen, want dit komt de ruiswaarden ten goede. De resolutie van 5760×3840 is voor de meeste doeleinden ruim voldoende, zelfs voor veeleisende studiofotografie.

Maar om alle zijden te belichten kun je je ook afvragen waarom Canon de resolutie slechts met één megapixel heeft opgeschroeft. Zelfs oude concurrenten uit het verleden, de Nikon D3X en de Sony A900, hebben er meer (24). En de Nikon D800, die op veel fronten een concurrent is van de 5D Mark III, schermt zelfs met 36 megapixels (iets dat Canon al wist voordat de 5D Mark III gelanceerd werd). Tussen beide camera’s is een duidelijk resolutieverschil te zien, in het voordeel van de D800. Dat zou fanatieke landschaps- of studiofotografen toch over de streep kunnen trekken. In die zin heeft Canon nu een gat in haar portfolio vergeleken met Nikon – zeker nu de 1Ds verdwenen is. Maar goed, daar krijg je dus wel wat voor terug: uitstekende low-light fotografie die beter is dan alle concurrenten van dit moment (zie verderop in deze test).

Het resolutieverschil met de Nikon D800 (rechts) is duidelijk zichtbaar.

Geen geïntegreerde gps en wifi

De meest simpele compactcamera’s beschikken tegenwoordig al over een geïntegreerde gps en wifi-functionaliteit. Het is daarom de vraag waarom een camera die meer dan € 3000 kost dat soort zaken niet biedt. Ja, wel als optionele modules, maar die zijn zeer prijzig en nemen weer plek in (zoals op de flitsvoet). Sony is op dit moment de enige die gps-functionaliteit biedt in haar spiegelreflexcamera’s (a55, a65, a77). En Nikon heeft laatst bij de nieuwe D3200 een zeer betaalbare wifi-accessoire (€ 89) aangekondigd. Ter vergelijking: de bijbehorende Canon WFT-E7 kost meer dan € 700. Dat is belachelijk veel geld. Voor een fractie daarvoor koop je overigens een Eye-Fi kaartje waarmee je ook wifi-functionaliteit krijgt, al is het signaal daarvan niet erg sterk.

Geen actieve ondersteuning voor nieuwe RT flitsers

Iets dat de 5D Mark III ook niet heeft, is ingebouwde ondersteuning voor de nieuwe radiografische RT flitsers. Enigszins verbazend, aangezien deze RT techniek tegelijkertijd met de Mark III werd aangekondigd. Wie de nieuwe 600EX RT flitser in gebruik wil nemen moet daarvoor eerst nóg een extra accessoire kopen; de  ST-E3-RT (€ 339). Het zou interessant zijn geweest als Canon deze techniek gewoon in de 5D Mark III had ingebouwd; dit zou de acceptatie van de nieuwe RT standaard hebben versneld èn de beduidend hogere prijs ten opzichte van de 5D Mark II meer kunnen rechtvaardigen.

Kantekeningen (3)

Autofocus tijdens live view nog steeds traag

Iets dat ook wat tegenvalt is dat de autofocus tijdens live view nog steeds uiterst traag is. Scherpstellen neemt gemiddeld circa een halve seconde in beslag bij statische objecten en dat is merkbaar traag. Fabrikanten van systeemcamera’s hebben de laatste jaren juist laten zien dat dit vèèl sneller kan. De argumenten die Canon hiertegen op kan voeren is dat a) video toch handmatig moet en b) niemand een 5D Mark III voor de live view-mogelijkheden koopt. Maar een snelle scherpstelling had wellicht meer mogelijkheden voor bijvoorbeeld fotojournalistiek geboden. Hoe dan ook hadden we wel wat meer vooruitgang verwacht na 3,5 jaar. Het zou toch wat gek zijn als er straks een 650D komt die dit wel snel kan. 

Geen Clean-HDMI

Een clean-hdmi poort (zoals die op de Nikon D800 en D4) maakt het mogelijk om videobeelden in raw-formaat op een externe recorder op te slaan. Dat biedt meer mogelijkheden tijdens de nabewerking en is dus ideaal voor professionele videoproducties. Als compensatie biedt Canon wel twee verschillende compressievormen (ALL-I en IPB), wat een pluspunt is ten opzichte van de concurrentie. Desondanks zullen sommige professionals het gebrek aan ‘clean hdmi’ wel als minpunt ervaren.

Hogere prijs

De 5D Mark III is beduidend duurder dan de 5D Mark II in het begin was. De adviesprijs is € 3499 ten opzichte van € 2499 – oftewel dat is exact € 1000 meer. Het verschil met de huidige nieuwprijzen van de 5D Mark II is nóg groter. Nu staat de Yen op dit moment erg hoog en zien we dat professionele camera’s en lenzen de laatste tijd allemaal duurder zijn geworden, maar dit prijsverschil is wel buitensporig groot. De betere sensor kan hier niet de reden van zijn, want het is normaal dat deze verbeterd is ten opzichte van zijn voorganger (hoewel de verbetering wel erg goed is). Het sterk verbeterde autofocussysteem is zeker een meerprijs waard. De prestaties liggen op 1D-niveau, dus in feite is de 5D Mark III hierdoor hoger gepositioneerd dan zijn voorganger. Maar € 1000 is wel erg veel; een prijsverhoging van bijna 30%. Ook de andere verbeteringen – die er zeker mogen zijn – maken de prijsverhoging in onze ogen niet echt goed. Daarvoor hadden we toch wel iets extra’s verwacht, zoals beschreven in deze kanttekeningen (zoals een geïntegreerde gps, wifi, RT module of een kantelbaar scherm).

Omdat wifi en gps niet ingebouwd zitten, wordt de camera al snel een bouwwerk als je extra functionaliteit wilt

Lichtlek

In de eerste weken dat de Canon 5D Mark III op de markt kwam, werd een technisch mankement ontdekt. In extreem donkere omstandigheden kan de lichtmeter van slag raken van extern licht of van het licht van het bovenste lcd-paneel. In de praktijk is dit probleem niet erg groot, omdat het zich bijna niet voordoet. Maar bij iets als nachtfotografie kan het leiden tot onderbelichte foto’s. De nuance is dat fotografen die aan nachtfotografie doen, bijna altijd de M-stand zullen gebruiken. Mits de ISO-waarde ook vast is ingesteld, doet het probleem zich dan dus niet voor.  Bovendien is de afwijking relatief klein en kan deze in beeldbewerkingssoftware worden gecorrigeerd zonder dat je daar erg in hebt. Desondanks is hier sprake van een serieuze bug die niet voor had mogen komen.

ISO 400 f2.8 – Normaal 15 sec / Light-leak: 8 sec

Op de foto hierboven zie je het effect. Je ziet standaard de foto met normale belichting (15 seconden). Als je met de muis op de foto gaat staan zie je de onderbelichte foto die het gevolg is van het lichtlek (met een sluitertijd van 8 seconden). Het detail op de muur valt weg door onderbelichting.

Terugroepactie

Canon stelt dat een terugroepactie niet nodig is omdat het fenomeen onder ‘bijna alle’ condities geen effect heeft op foto’s. Tegelijkertijd zegt men dat het mogelijk is om de camera gratis te laten inspecteren bij Canon. Zie hier voor meer informatie over de melding van Canon.

Serienummers

Volgens Canon hebben alleen de eerste modellen last van het probleem. Dat is te zien aan de cijfers 1 en 2 als zesde cijfer in het serienummer. Cijfers 3 en hoger hebben er geen last van.

In de aangepaste 5D Mark III is anti-statische tape gebruikt om het lichtlek te voorkomen

Voor meer voorbeelden en extra testresultaten van het lichtlek, zie onze eerdere test.

Beeldkwaliteit – algemeen

De beeldkwaliteit die de 5D Mark III aflevert is zeer goed. Later in deze review gaan we concreet in op specifieke situaties en verschillende testresultaten, maar we beginnen met wat algemeen beeldmateriaal. Daaraan is te zien dat de camera kleurrijke (maar neutrale), scherpe en gedetailleerde opnamen aflevert. Met name de automatische witbalans werkt ook zeer goed in verschillende situaties. Slechte lichtsituaties zijn geen enkel probleem voor deze camera. De autofocus blijft functioneren en ook op hoge ISO’s zijn de kwaliteiten uitstekend.

Canon 5D Mark III test photo

Canon 5D Mark III test photo A07C7696

A07C7167

Canon 5D Mark III test photo

Canon 5D Mark III test photo

Canon 5D Mark III ISO 25600

ISO 25.600

Ruis: 5D Mark II vs Mark III

Al eerder publiceerden we de eerste testresultaten van de 5D Mark III die als eerste binnenkwam. In vergelijking met zijn voorganger, de 5D Mark II zijn de grootste verbeteringen op het gebied van beeldkwaliteit de ruisprestaties op de hogere ISO waarden.

5D II vs III – 12.800 en 25.600

Op het plaatje hieronder zie je resultaten van de 5D Mark II op ISO 12.800 en 25.600 rechtstreeks vergeleken met dezelfde standen op de 5D Mark III. Het betreft hier een uitsnede (100%) van een grijsvlak op onze testkaart. De 5D Mark III bevat beduidend minder kleurruis, waardoor de ruispatronen veel minder storend zijn. Tot en met ISO 12.800 is de beeldkwaliteit zeer goed te noemen. Vanaf ISO 25.600 wordt het ruispatroon storend.

5D Mark II vs 5D Mark III (ISO 12.800 en 25.600) – de afbeelding is klikbaar

ISO 12.800-104.200

Op basis van onze testfoto’s kunnen we concluderen dat de 5D Mark III er circa 2 stops op vooruit is gegaan. De kwaliteit van de Mark II op 3200 wordt door de Mark III op ISO 12.800 geëvenaard. Zelfs ISO 25.600 is ook nog redelijk bruikbaar, als is ruis dan wel zichtbaar aanwezig. ISO 51.200 is wat ons betreft wat te hoog gegrepen, al zou een goed belichte opname met behulp van gespecialiseerde ruisreductiesoftware nog wel bruikbaar kunnen zijn voor minder cruciale foto’s (al is er wel sprake van detailverlies). Het gebruik van ISO 102.400 zouden we afraden.

5D Mark III (ISO 12.800-104.200) – de afbeelding is klikbaar

Ruis: 5D Mark III vs D800 en D4

In eerste instantie richten we ons vooral op de Nikon D800 en de Canon 5D Mark III omdat deze min of meer in hetzelfde segment vallen. De Nikon D4 is een pure professionele camera, waarvoor resolutie minder belangrijk is dan snelheid. De rechtstreekse tegenhanger is de Canon 1D X, maar deze is nog niet beschikbaar. In sommige testresultaten hebben we de Nikon D4 alvast meegenomen, om de vergelijking compleet te maken.

Nikon D4 vs 5D Mark III vs D800

Als we kijken naar de ruisprestaties op basis van onze testafbeeldingen, is het resolutieverschil tussen de drie camera’s direct duidelijk. De resolutie van de Nikon is met zijn 16 megapixels beduidend minder groot dan die van de 5D Mark III en de D800. Met name de 36 megapixels van de D800 leiden zichtbaar tot meer details.

Nikon D4 (links), 5D Mark III (midden), en Nikon D800 (rechts) op ISO 6400
(testfoto is klikbaar) 

Beste ruisprestaties

Alle camera’s zijn erop vooruit gegaan, ondanks de groei van het aantal megapixels. Als we de testfoto’s op hun originele resolutie met elkaar vergelijken komt de 5D Mark III daar het beste uit. Deze toont op ISO 6400 de minst storende ruispatronen. Bij de D800 leidt de ruis tot grovere details, wat vooral zichtbaar is in het gezicht (b.v. ogen en neus). In de schaduwpartijen linksonderin zien we hetzeltde terug.

Op ISO 12.800 en ISO 25.600 zien we vergelijkbare resultaten terug in een grijsvlak op onze testkaart. Dit zijn overigens geen ‘native’ waarden van de D800 die officieel tot ISO 6400 gaat (hogere ISO’s worden bereikt door een ISO 6400 opname onder te belichten en vervolgens softwarematig te corrigeren).

5D Mark III, D4 en D800 op ISO 12.800 (afbeelding is klikbaar)

5D Mark III, D4 en D800 op ISO 25.600 (afbeelding is klikbaar)

Testresultaten: 5D Mark III vs D800 en D4

Visuele waarneming is één ding. Bij Technyx hebben we het motto ‘meten is weten’. Een beeld is immers verschillend te interpreteren en je kunt er op allerlei mogelijke manieren mee spelen. Daarom gebruiken we verschillende professionele testkaarten middels een vaste opstelling met kunstlicht. De testfoto’s worden vervolgens gebenchmarkt via de professionele Imatest-suite. Op die manier kunnen we concrete scores koppelen aan onder andere de ruiswaarden, zodat we feitelijke resultaten kunnen tonen.

ISO prestaties

Middels een lineaire grafiek kunnen we laten zien hoe verschillende camera’s presteren op de hogere ISO-waarden. In de grafiek hieronder tonen we de scores op ISO 3200, 6400 en 12.800. Hieraan is allereerst te zien dat het verschil ten opzichte van de 3,5 jaar oude 5D Mark II vrij groot is. Deze kan met ISO 3200 nog vrij goed meekomen met de rest, maar hij presteert slecht op ISO 6400 en 12.800 in vergelijking met de nieuwe lichting camera’s. Dat bevestigt dat er opnieuw grote stappen zijn gemaakt in sensortechnologie.

ISO 3200-12.800 (let op: de lijn begint bij 0,70 i.p.v. 0)

De 5D Mark III scoort overall het beste. Het verschil met de Nikon D4 op de hogere ISO’s is marginaal, maar aanwezig. Ook het verschil met de Nikon D800 ten opzichte van de D4 en 5D Mark III is beperkt. Toch scoort deze op alle hogere ISO’s minder goed dan de andere twee nieuwe camera’s. Desondanks is het knap dat de Nikon de ruis zo goed onder controle weet te krijgen ondanks de flinke verhoging van het aantal megapixels (36). Ondanks de enorme toename van de hoeveelheid pixels, lijkt de D800 op hoge ISO’s het beter te doen dan de D700 en D3X.

D800 en 5D Mark III

Hoe verhouden de scores van de D800 en de 5D Mark III zich in vergelijking met andere camera’s, zoals de goed geteste NEX-5N? Je ziet het in de onderstaande grafiek. Zowel de D800 als de 5D Mark III scoren beduidend beter dan hun APS-C concullega’s.

ISO 3200 (let op: de lijn begint bij 0)

RAW versus jpeg

Hoe presteren de 5D Mark III en de D800 wanneer er in het raw-formaat wordt gefotografeerd? Er is dan geen sprake van beeldbewerking door de camera, dus ook niet van enige ruisreducatie. Het pure sensorresultaat blijft dan over. Uiteraard hebben we ook getest, met name om te zien of er afwijkingen waren ten opzichte van de jpeg-resultaten. De uitkomst was zoals verwacht. Ook in raw is de 5D Mark III significant beter dan zijn voorganger (de 5D Mark II). En ook de D800 presteert navenant. In de onderstaande grafiek kun je het verschil zien.

Ruisreductie

Aan de flinke cijfermatige verschillen in de grafiek kun je zien dat er behoorlijk wat gebeurt in de camera. Dat is ook visueel zichtbaar in de onderstaande vergrotingen van een egaal grijsvlak. De raw-opnamen (rechts) zijn beduidend scherper dan de jpeg-foto’s, maar bevatten logischerwijs meer zichtbare ruis. Door middel van ruisreductie in de camera neemt de hoeveelheid ruis af, maar wordt het beeld ook flink verzacht (oftewel minder scherp). Wie in raw werkt, in bijvoorbeeld Lightroom, AfterShot of Camera Raw moet dus handmatig ruisreductie toepassen.

jpeg (links) en raw (rechts)

Praktijkfotos: 5D Mark III (vergeleken met de D800)

Tijd voor praktijkfoto’s. Want testscores, cijfers en hoge ISO-waarden zeggen natuurlijk niet alles. De resultaten hieronder zijn jpegs met een neutrale beeldstijl. De gebruikte lenzen zijn de Canon 24-105 f4 L IS en de Nikkor 24-120 f4 VR. Alle foto’s zijn onbewerkt.

:Canon 5D Mark III test

5D Mark III. De D800 foto is te zien als je met de muis op de foto gaat staan.

Scherpte

Mede door de hogere resolutie zijn de beelden van de D800 over het algemeen iets scherper en gedetailleerder dan die van de 5D Mark III. Wel heeft de D800 iets meer last van chromatische aberratie in combinatie met de gebruikte 24-120mm f4 VR.


Canon 5D Mark III test

5D Mark III. De D800 foto is te zien als je met de muis op de foto gaat staan.


Canon 5D Mark III test

5D Mark III. De D800 foto is te zien als je met de muis op de foto gaat staan.


Canon 5D Mark III test

5D Mark III. De D800 foto is te zien als je met de muis op de foto gaat staan.

Video (1)

In 2008 kwam Nikon met de D90 op de proppen, die een 720p filmfunctie had. Een week later deed Canon hetzelfde met de 5D Mark II, maar dan met ondersteuning voor 1080p FullHD. Beide camera’s werden razendpopulair, maar met name de 5D Mark II blonk uit op het gebied van video’s (Vincent Laforet is er groot mee geworden). We ziijn nu 3,5 jaar verder en zo goed als iedere nieuwe fotocamera heeft een videofunctie. Dat geldt ook voor de nieuwe lichting professionele spiegelreflexcamera’s, zoals de Canon 5D Mark III, Nikon D800, Nikon D4 en Canon 1D X. De 5D Mark III is de opvolger van de Mark II en belooft enkele interessante verbeteringen.

Canon 5D Mark III with Zacuto Z-Finder

De 5D Mark III met Zacuto loupe (voor video)

Videospecificaties

De 5D Mark III ondersteunt (net als de Mark II) drie modi in de 1080p stand: 30, 25 en 24 beelden per seconde. Nieuw aanwezig is een koptelefoon-aansluiting, zodat je het geluid live kunt beoordelen. De 5D Mark III biedt de mogelijkheid om het geluidsniveau tijdens het filmen aan te passen (op basis van het geluid van de koptelefoon of de opnamemeters). Ook biedt Canon twee verschillende compressiemethoden: ALL-I (intraframe) en IPB (interframe). Het verschil tussen beide is de manier waarop compressie wordt opgeslagen. Bij ALL-I wordt ieder frame afzonderlijk van elkaar gecomprimeerd, terwijl bij IPB opeenvolgende frames tegelijk worden gecomprimeerd. Dat laatste is wat compressie betreft efficiënter en levert dus een minder groot videobestand op. ALL-I biedt echter in principe de beste beeldkwaliteit, waardoor de beelden ook beter nabewerkt kunnen worden. Het is ook afhankelijk van wat er gefilmd wordt. Voor actieshots is ALL-I de beste methode omdat de compressie dus per frame wordt berekend. Voor een shot met veel details en weinig beweging is IPB weer handiger. In tegenstelling tot concurrent D800 en de D4 van Nikon, biedt Canon geen ‘clean hdmi’, tot teleurstelling van enkele professionals. Maar dus wel een hogere bitrate en twee compressievormen (ALL-I en IPB), dat dit enigzins compenseert. De laatste troef is een aanraakgevoelige knop aan de achterzijde. Je kunt het draaiwiel aan de achterzijde tijdens het filmen gebruiken om bepaalde zaken aan te passen zonder dat je knoppen hoeft in te drukken (b.v. ISO, diafragma, sluitertijd of het geluidsniveau).

Canon 5D Mark III vs Nikon D800

Omdat zowel de Mark III als ‘tegenhanger’ Nikon D800 zich gespecialiseerd hebben in video, hebben we beide camera’s tegenover elkaar gezet.

De bovenstaande video is slechts een selectie van een flink aantal videotests. De tests zijn uitgevoerd met een Canon 24-105mm L f4, 16-35mm f2.8, Nikkor 16-35mm f4 en 24-120mm f4 VR. Daarnaast hadden we nog een tweetal optisch identieke 100mm f2.0 lenzen van Carl Zeiss tot onze beschikking (met dank aan Transcontinenta) om lensfouten uit te sluiten. De camera stond op een statief (desondanks zijn soms lichte trillingen waarneembaar). In alle gevallen is er handmatig scherpgesteld. In de ISO-test was de focus van de D800 niet optimaal ingesteld (voor het doel van de ISO-test was dit niet erg). Normaliter produceert deze iets scherpere beelden dan de 5D Mark III. De conclusies lees je op de volgende pagina.

Video (2): Canon 5D Mark III vs Nikon D800

Wat scherpte betreft deed de Nikon D800 het meestal een stuk beter dan de 5D Mark III. Het is inmiddels bekend dat de nieuwe 5D een vrij sterk anti-aliasing filter heeft (dat door sommigen er al bruut is uitgesloopt), onder andere om moíre tegen te gaan. De D800 heeft op dat vlak dus wat minder nabewerking nodig. Het verschil is duidelijk te zien op de onderstaande 100% uitsnede van een frame. Het onbewerkte beeld van de 5D Mark III oogt wat soft. Als je met de muis op de foto gaat staan zie je het ruwe beeld van de D800, waarbij scherpere details te zien zijn.

Uitsnede van een (video)frame van de 5D Mark III. Als je met de muis op het beeld gaat staan zie je het resultaat van de Nikon D800.

Moíre

De scherpte heeft echter ook een nadeel. Bij de D800 is in sommige situaties moíre te zien. Patronen met rechte lijnen veranderen in een patroon dat oorspronkelijk niet zichtbaar was. Daarbij ontstaan vaak ook kleurpatronen en met name die zijn erg storend. Voor consumentengebruik is moíre niet onoverkomelijk, maar als je een professioneel ogende film wilt maken wel. Overigens had de 5D Mark II ook last van moíre. Vermoedelijk gebruikt de D800 – net als de Mark II – line-skipping om de resolutie van 36 megapixels terug te brengen naar twee (1920×1080). Deze methode werkt moíre in de hand. De Mark III doet niet aan line-skipping en berekent het hele beeld terug.

Clip uit de testvideo – Canon 5D Mark III

Clip uit de testvideo – Nikon D800

Video (3): Canon 5D Mark III vs Nikon D800

Wat ruis op hoge ISO’s betreft was het al duidelijk dat de 5D Mark III op dit vlak beter presteert dan de D800. In de videomodus is dit verschil echter nóg beter te zien. Al op ISO 6400 ontstaat er ernstige kleurruis in de beelden van de D800. Vooral de blauwe ruis valt hierbij op. Op ISO 12.800 en 25.600 (beide ‘gepushte’ standen, want native gaat de D800 tot ISO 6400) zien de beelden er niet meer acceptabel uit. Het beeld wordt langzaam blauw. De 5D Mark III doet het tot en met ISO 6400 uitstekend. ISO 12.800 kan er zelfs ook nog mee door, al wordt het beeld in egale donkere vlakken wel iets onrustiger. ISO 25.600 zouden we in principe niet gebruiken, tenzij het niet anders kan. Maar dit is hoe dan ook een enorme prestatie en maakt de 5D Mark III uitstekend geschikt voor het filmen bij slecht licht.

ISO 6400, Nikon D800 en Canon 5D Mark iII

Andere opvallende zaken

Het geluid dat de camera’s produceren hebben we niet uitgebreid getest. Iemand die serieus met film aan de slag wil zal daarvoor externe apparatuur gebruiken. Wat wel duidelijk opviel is dat de 5D Mark III duidelijker en helderder geluid opneemt met de microfoon, maar tegelijkertijd ook erg gevoelig is voor wind. De D800 is daar minder gevoelig voor, maar het geluid is een stukje zachter. Beide camera’s hebben last van het ‘rolling shutter’-effect. Bij snelle bewegingen van links naar rechts worden rechte lijnen schuin omdat de beeldlijnen van boven naar beneden worden uitgelezen.

Met dank aan Transcontinenta voor het uitlenen van de twee Carl Zeiss makro planar T* 100mm f2 lenzen

Conclusie (samenvatting)

Het heeft even geduurd, maar de Canon 5D Mark III is een flinke stap vooruit ten opzichte van zijn voorganger. De beeldkwaliteit – met name op hoge ISO’s – is significant beter, waardoor je nu zonder al teveel zorgen op ISO 6400 en 12.800 kunt fotograferen. Voor iemand die regelmatig in low-light situaties fotografeert of filmt is dat een enorm voordeel en zeker een reden om over te stappen. Voor iemand die zelden boven de ISO 400 gebruikt – zoals in de studio – is de meerwaarde beperkt. Het zit hem dan meer in andere voordelen.

Een ander unicum is de autofocus die een enorme sprong vooruit heeft gemaakt. De 5D Mark III kan zich meten met de voormalige 1D-serie van Canon en dat maakt hem veel beter geschikt voor het fotograferen van actie dan de Mark II. Dit is in vrijwel alle scenario’s merkbaar en samen met de beeldkwaliteit een kleine revolutie. Ook de hogere burstrate, met 6 beelden per seconde, maakt de camera in combinatie met de autofocus prima inzetbaar voor actiefotografie.

De andere verbeteringen zijn interessant, maar minder schokkend. De verbeterde weathersealing was zeer welkom, maar was ook wel noodzakelijk door de concurrentie. De stille modus is een zeer nuttige toevoeging omdat deze de 5D Mark III fluisterstil maakt en daardoor beter inzetbaar in een omgeving waar lawaai storend is. Het is helemaal mooi dat de camera in deze modus nog steeds drie beelden per seconde haalt. Het extra SD-geheugenslot kan eveneens van pas komen in bepaalde situaties. Door SD toe te voegen is het makkelijker geworden om foto’s op verschillende apparaten (zoals notebooks) te bekijken zonder dat er een kaartlezer nodig is. Andere vernieuwingen, zoals het grotere 3:2 scherm, de nieuwe knoppenindeling, het betere menu, in-camera HDR en bewerkingsopties en de aanraakgevoelige knop (voor video) zijn eveneens welkome verbeteringen, maar meer evolutionair dan revolutionair.

fotovideonu-aanraderkopie

Pluspunten

  • Zeer goede beeldkwaliteit (ook op zeer hoge ISO’s)
  • Verbeterde autofocus op professioneel niveau
  • 6 bps (ipv 3,9)
  • In-camera HDR
  • Naast CF nu ook SD
  • Vernieuwd knoppenspel en menu
  • In-camera bewerkingsopties
  • Stille modus (3 bps)
  • Betere weathersealing
  • Groter (3:2) lcd-scherm
  • Aanraakgevoelige knop (voor video)

Minpunten

  • Prijs fors hoger dan 5D Mark II
  • Geen kantelbaar scherm
  • Geen ingebouwde extra’s (gps, wifi, RT)
  • Autofocus tijdens live view nog steeds traag
  • Geen clean-HDMI output (video) *

dit is tijdens een latere firmware-update wel toegevoegd

Update voor Corel AfterShot Pro

Corel heeft een update van het fotobeheer- en bewerkingsprogramma AfterShot Pro uitgebracht. Deze update bevat ondersteuning voor de RAW-indeling van 20 nieuwe camera’s, zorgt volgens Corel voor verbeterde verwerking bij het herstel van hoge lichten en biedt een oplossing voor verschillende problemen in versie 1.0.0. De update biedt eveneens twee nieuwe invoegtoepassingen: Equalizer, voor extra kleurcorrectie, en Nostalgia voor simulatie van zwart-wit- en kleurenfilms.

Toegevoegde camera’s:

  • Canon PowerShot G1 X
  • Canon PowerShot S100
  • Canon 5D Mark III
  • Fuji X100
  • Leica V-LUX 3
  • Nikon D4
  • Nikon D800
  • Nikon D800e
  • Olympus OM-D E-M5
  • Panasonic GX1
  • Panasonic FZ150
  • Pentax K-01
  • Samsung NX200
  • Samsung NX100
  • Samsung NX5
  • Samsung NX10
  • Samsung NX11
  • Sony NEX-C3
  • Sony A35
  • Sony A57

Bugfixes:

  • Een afbeeldingsartefact van een pixel hoog en breed dat in het midden van bepaalde afbeeldingen was te zien, is nu niet langer zichtbaar
  • Problemen met lokalisatie
  • Instabiliteit bij het verwijderen van reparatie- en kloonlagen
  • Stabiliteit en verwerkingstijd bij demosaic-bewerkingen
  • Fedora Linux – problemen bij installeren en uitvoeren
  • Uitvoerprobleem waarbij afbeeldingen niet naar de juiste kleurruimte konden worden geconverteerd
  • Geen label – probleem met menubalk is opgelost

Vanaf 17 april is de update voor Windows, OS X, en Linux te downloaden.

RAW: Canon 5D Mark III vs Nikon D800

In onze reeks testen hebben we we gezien dat zowel de Canon EOS 5D Mark III als de Nikon D800 een flinke sprong hebben gemaakt wat betreft de ruis op hoge lichtgevoeligheden. Bij de 5D Mark III is de 2 stops winst ten opzichte zijn voorganger een enorme verbetering, vooral voor wie wel eens in situaties met slecht licht fotografeert (zoals concerten, binnenshuis, stad bij nacht). Bij de D800 is het vooral opvallend dat de ruis op hoge ISO’s slechts beperkt te leiden heeft onder het hoge aantal pixels. 

Hoe is dat wanneer er in het raw-formaat wordt gefotografeerd? Er is dan geen sprake van beeldbewerking door de camera, dus ook niet van enige ruisreducatie. Het pure sensorresultaat blijft dan over. Uiteraard hebben we dit ook getest, met name om te zien of er afwijkingen waren ten opzichte van de jpeg-resultaten. De uitkomst was zoals verwacht. Ook in raw is de 5D Mark III significant beter dan zijn voorganger (de 5D Mark II). En ook de D800 presteert navenant. In de onderstaande grafiek kun je het verschil zien.

Ruisreductie

Aan de flinke cijfermatige verschillen in de grafiek kun je zien dat er behoorlijk wat gebeurt in de camera. Dat is ook visueel zichtbaar in de onderstaande vergrotingen van een egaal grijsvlak. De raw-opnamen (rechts) zijn beduidend scherper dan de jpeg-foto’s, maar bevatten logischerwijs meer zichtbare ruis. Door middel van ruisreductie in de camera neemt de hoeveelheid ruis af, maar wordt het beeld ook flink verzacht (oftewel minder scherp). Wie vooral met raw-bestanden werkt, in bijvoorbeeld Lightroom, AfterShot of Camera Raw moet dus handmatig ruisreductie toepassen.

5D Mark III jpeg (links) en raw (rechts)

D800 jpeg (links) en raw (rechts)

De raw vs jpeg-vergelijking is ook opgenomen in ons testdossier.