Doe-het-zelf-tips voor macrofotografie

Vliegen en spinnen zien er op het eerste gezicht misschien niet heel mooi uit, maar als je ze van heel dichtbij fotografeert kan dat veranderen. Springspinnen krijgen vier schattige oogjes en de ogen van van vliegen, facetogen genaamd, bestaan uit tientallen lichtdetectors (ommatidium) die naast elkaar liggen en samen een gedeelte van een bol vormen. Dat ziet er al heel snel interessant uit op een foto. Dat wil overigens niet zeggen dat insecten er tegelijkertijd ook niet angstaanjagend uit kunnen zien.  In de onderstaande video van Thomas Shahan zie je hoe een macrofotograaf te werk gaat, met relatief goedkope lenzen (waaronder eentje die je andersom op een andere lens schroeft) en eenvoudige doe-het-zelf hulpstukken. Dat kan jij ook! 🙂  “Doe-het-zelf-tips voor macrofotografie” verder lezen

Lightpainting is schilderen met licht. Maar hoe doe je dit?

Lightpainting-foto’s zien er al snel spectaculair uit. Toch is het waarschijnlijk veel simpeler dan je denkt om dergelijke foto’s te maken – en het kan met iedere camera en zelfs met de meeste smartphones. Wat je nodig hebt is een donkere ruimte, een statief en een lange sluitertijd van bijvoorbeeld een seconde of vier. Via een timer of afstandsbediening start je de opname en vervolgens schrijf je letters of maak je figuren met een kleine lichtbron. Dat kan het led-lampje van een smartphone zijn, maar ook andere (kleurrijke) verlichting. Meer voorbeelden en demonstraties zie je in de bovenstaande video.

De sensor van je camera schoonmaken en stof verwijderen

Stof op de sensor… Zo goed als iedereen die een camera met verwisselbare lenzen gebruikt heeft er last van. Iedere keer als je lenzen wisselt komen er stofdeeltjes binnen. Vroeg of laat komen deze ook op de sensor terecht. Dat is bij systeemcamera’s zelfs nog wat erger omdat er geen spiegel is en omdat de sensor veel dichter bij de lensopening zit. Je ziet de stofdeeltjes vooral als je fotografeert of filmt met een kleine lensopening zoals f11 of kleiner. Je ziet dat terug op je foto’s in de vorm van zwarte stipjes en soms ook streepjes. Dat betekent extra veel werk in Photoshop of Lightroom en dat is niet fijn. Het is daarom goed om je sensor eens in de zoveel tijd schoon te maken. Toby laat zien hoe je dat het beste kunt doen.

Laat mist, wolken en nevels verdwijnen in Lightroom

Je kent het vast wel. Je staat op een fantastisch mooie plek, maar het weer zit niet mee… Er is sprake van mist of laaghangende bewolking, die het uitzicht verpest. Of je wilt iets op grote afstand fotograferen, maar daardoor wordt de achtergrond een beetje nevelig. Heeft het, ondanks het slechte weer, toch zin om foto’s te maken? Je doet het toch maar. Eenmaal thuisgekomen bekijk je de bewuste foto’s. Eigenlijk kunnen ze rechtstreeks de prullenbak in. Of valt hier nog iets van te maken? Met de ‘nevel’-functie in Lightroom kom je in ieder geval een heel eind. Kijk maar mee!lightroom-nevel-verwijderenSchermafbeelding 2016-05-23 om 00.34.38Zoals gezegd ziet de oorspronkelijke foto er in onbewerkte toestand niet uit. Er valt nog wel wat te redden met de verschillende gereedschappen van Lightroom en Photoshop, maar het is alles behalve ideaal. Maar sinds enige tijd is er een nieuwe ‘nevel’-slider toegevoegd aan Lightroom en die doet z’n werk erg goed. Niet dat complete wolken erdoor verdwijnen – dat kan natuurlijk niet – maar de delen waar lichte nevel zichtbaar is, worden softwarematige opgekrikt, zodat er veel van de achtergrond te zien is. In ons gevallen zetten de slider, die je helemaal onderaan vindt (bij Effecten) flink hoog op een waarde van +65. Dat doet de foto heel veel goed. Om de laatste puntjes op de i te zetten voeren we de schaduwen en witte tinten nog wat op, terwijl we de zwarte tinten verlagen. Je kunt eventueel ook nog de Helderheid opvoeren, maar het contrast kan daardoor te groot worden.

Handig om te weten: via het Gegradueerde filter (sneltoets M) kun je ook de nevelslider bedienen. Het voordeel daarvan is dat je in een heel specifiek de nevel kunt verminderen. Bijvoorbeeld in de lucht bovenaan of juist op de voorgrond. Dit is ons uiteindelijke resultaat:

Nevel_ILCE-7RM2_DSC02051_ISO 1000-2

Tot slot tonen we nog een tweede foto als extra voorbeeld. Het zicht wordt hier belemmerd door regenwolken en als je goed kijkt kun je zelfs de regen naar beneden zien vallen. Het uitzicht is daardoor een grijze waas geworden en ook deze foto zou eigenlijk rechtstreeks de prullenbak in moeten. Maar ook hier gaan we aan de slag met de nevel-slider. Het resultaat zie je er onder.

Nevel_ILCE-7RM2_DSC08639_ISO 100

Nevel_ILCE-7RM2_DSC08639_ISO 100-2

Let op: de anti-nevel-functie maakt stofvlekjes wel veel duidelijker zichtbaar (zoals je in de laatste foto kunt zien). Deze kun je makken verwijderen met de functie Vlekken verwijderen (sneltoets Q).

Foto’s vergroten zonder kwaliteitsverlies

Je hebt een prachtige foto gemaakt en wil deze vergroot als pronkstuk aan de muur. Hoe doe je dit zonder kwaliteit te verliezen? Zeker met oude foto’s kan dit een probleem zijn, maar ook in het digitale tijdperk gaat vergroten niet altijd zonder problemen. Met deze tips is het geen enkel probleem.

Vooraf in te stellen

Op je camera kun je diverse resoluties instellen. Een resolutie vertelt je hoeveel pixels er in de foto zitten. Hoe meer pixels, hoe scherper de foto en hoe beter het resultaat. Als je een foto vergroot, moet de afbeelding het doen met hetzelfde aantal pixels. Hoe groter je de foto maakt, hoe minder de details worden. Kies daarom voor de hoogste resolutie die mogelijk is met jouw camera. Dit levert echter wel grote bestanden op, dus zorg dat je een extra geheugenkaarten bij je hebt.

Wil je inzoomen op een bepaald onderwerp? Dit kan, aangezien het geen tot weinig effect heeft op de resolutie of de scherpte van je foto. Zoom echter nooit maximaal in, het kan zijn dat je camera de afbeelding dan net iets minder scherp weergeeft. Indien je een telelens gebruikt kun je het beste gebruik maken van een statief. De kans is namelijk groot dat je camera iets beweegt als je de foto maakt en dat zie je later terug op je vergroting.

Photoshop

Photoshop wordt veel door fotografen gebruikt voor nabewerking, maar hier kun je ook foto’s mee vergroten. Maar als je je foto’s te veel vergroot, komt dit de kwaliteit niet ten goede. Maak je foto’s daarom altijd groter in stapjes van tien procent en verscherp ze tussendoor.

Beeldpixels opnieuw berekenen

In Photoshop kun je de beeldpixels opnieuw berekenen, waardoor de resolutie van je foto het beste blijft. Hier heb je verschillende opties in. Met Naaste Buur worden de pixels in de afbeelding verdubbeld, waardoor de resolutie goed blijft. Deze manier is snel, maar niet erg nauwkeurig. Er kunnen dus nog steeds oneffenheden in je foto zitten. Met Bilinear worden er pixels toegevoegd door het gemiddelde te nemen van de omliggende pixels. Een stukje nauwkeuriger dan de vorige optie, maar dit levert nog steeds slechts gemiddelde kwaliteit op. Voor het meest nauwkeurige resultaat kies je voor Bicubisch. Hoewel het resultaat verschilt per foto, is dit wel de meest nauwkeurige manier om pixels toe te voegen. Deze worden berekend aan de hand van de waarde van omliggende pixels.

pixels

Negatieven

Natuurlijk zijn lang niet al je foto’s digitaal. Misschien heb je nog wel oude negatieven liggen van vroeger. Is dit het geval, dan is het nieuws goed: negatieven kun je vrij gemakkelijk vergroten. Ontwikkel de foto opnieuw (of laat dit doen) en kies voor een groter formaat. Oude foto’s waar geen negatieven meer van zijn, zijn echter een groter probleem. Je kunt de foto wel inscannen en proberen groter te maken, maar het kwaliteitsverlies zal hier altijd groot bij zijn. De originele data van de foto is immers niet meer beschikbaar.

Je foto’s direct groter

Je foto’s vergroten kost tijd. Je bent vaak lang bezig met de details en daar heb je misschien geen zin in. Gelukkig zijn er diverse winkels eenvoudig al je foto’s vergroten. Houdt hierbij echter wel rekening met de resolutie, want ook zij kunnen geen wonderen verrichten. Het is afhankelijk van het type digitale camera en de pixel instellingen hoeveel je je foto’s kunt vergroten. Met deze tips in het achterhoofd heb jij je mooiste foto uitvergroot aan de muur!

5 tips om een hoge ISO-waarde te vermijden

De basiskennis over wat de ISO-waarde is en wat het betekent voor je foto, heb je al eerder op Technyx kunnen lezen. In sommige situaties ontkom je er niet aan om de ISO-waarde omhoog te zetten en hoe beter je camera is, hoe minder je daarvan zult merken. Toch zullen veel fotografen een hoge ISO-waarde zo veel mogelijk willen vermijden. Wat zijn hier goede manieren voor? 5 eenvoudige tips om de ISO altijd zo laag mogelijk te houden.

1: Gebruik een statief

Als het te donker is om uit de hand te fotografen en je krijgt ongewild geen scherpe foto bij het fotograferen van een stilstaand object, gebruik dan gerust een statief. De sluiter kan met een statief gerust wat langer open blijven staan om meer licht te vangen. Geen statief bij de hand? Kijk om je heen en gebruik een bank, een tafel, een kast…

2: Indirect flitsen

Flitsen geeft niet altijd het gewenste resultaat op een foto, maar met een opzetflitser is het mogelijk om je onderwerp indirect te flitsen. Richt je flitser bijvoorbeeld omhoog op het plafond. Het licht wordt zo verspreid en daardoor zachter dan een rechtstreekse flits.

3: Zet je diafragma zo laag mogelijk

Je diafragma is de opening waar licht doorheen valt, op je sensor. Hoe groter de opening, hoe meer licht er vanzelfsprekend doorheen kan vallen. Zet je diafragma dus op een laag getal en houd daarmee ook je ISO laag.

4: Ruisreductie

Gaat het echt niet lukken om de ISO op de gewenste lage instelling te houden, dan is er ook na het schieten van de foto nog veel mogelijk. In Adobe Lightroom of Photoshop is het mogelijk om ruisreductie op je foto toe te passen. Dit zorgt ervoor dat de ruis wordt verminderd. Overdrijf niet, want dan zullen details verloren gaan.

5: Onderbelichten

Ook in de nabewerking is nog veel mogelijk. Kom je nét een klein beetje licht tekort, probeer dan gewoon 1 stop onder te belichten. Als je in RAW fotografeert, is het mogelijk om in de nabewerking deze ene stop te corrigeren. Dit geeft wellicht een gunstiger resultaat dan wanneer je wel juist belicht, maar toch de ISO omhoog moet gooien.

De 5 meest gemaakte fouten tijdens het fotograferen

Fotograferen is niet makkelijk en er zijn tal van beginnersfoutjes. Maar ook gevorderden kunnen soms nog wel eens wat vergeten! Dit zijn de 5 meest gemaakte fouten tijdens het fotograferen.

Te hoge lichtgevoeligheid

Heb je op een donkere plek of ‘s avonds gefotografeerd? Dikke kans dat je ISO-instelling de volgende dag nog steeds op een hoog getal staat – en dat je deze vergeet aan te passen. Check daarom altijd vóórdat je begint met fotograferen je ISO-waarde! Een hoge ISO-waarde leidt in je foto tot ruis en dat is zonde als je de hoge waarde helemaal niet nodig hebt.

Zelf probeer ik continu om de ISO-waarde zo laag mogelijk te houden, ook tijdens het maken van mijn foto’s. Echter ontkom je er in sommige situaties niet aan om je ISO omhoog te schroeven. Worden je foto’s gepubliceerd of afgedrukt? Dan is het misschien wel de moeite waard om in de nabewerking ruisreductie toe te passen, om de ruis zo veel mogelijk te verminderen.

Verkeerd scherpstellen

Iedere fotograaf heeft het wel eens meegemaakt: een foto die er in klein formaat prima uitziet, maar op groot formaat toch nét onscherp blijkt te zijn. Of de focus blijkt toch niet helemaal goed op het hoofdonderwerp te liggen.

De oorzaak van een onscherpe foto hoeft niet altijd hetzelfde te zijn. Wellicht heb je een te lange sluitertijd gebruikt – een handig ezelsbruggetje hiervoor is te vinden in je brandpuntsafstand. Fotografeer je op 100mm, gebruik dan een sluitertijd van in ieder geval 1/100s. Fotografeer altijd met twee handen (zo stabiel mogelijk), en zo nodig op een statief en met afstandsbediening.

Heb je de focus in je foto op de verkeerde plek? Bij portretten is een vuistregel dat de focus op de ogen moet liggen, omdat de aandacht van de kijker daar over het algemeen meteen naartoe gaat. Verder is het goed om te controleren of je autofocus of manuele focus gebruikt en welke scherptediepte je wil bereiken. Gebruik je een klein diafragma-getal (een grote opening), dan kunnen een paar millimeters veel verschil maken in de scherpte van je foto.

Verkeerd belichten

De juiste belichting vaststellen op een foto is iets dat je gaandeweg onder de knie moet krijgen. Een handig hulpmiddel hierbij is het histogram van een foto. Dit grafiekje laat zien hoeveel licht er aanwezig is en of je over- of onderbelicht hebt. De grafiek loopt van links (donker) naar rechts (licht) en hoe hoger het lijntje links of rechts je beeld uitloopt, hoe meer je hebt onder- of onderbelicht.

In de ideale situatie begint de grafiek linksonder (zo laag mogelijk) en eindigt ‘ie rechtsonder (zo laag mogelijk). Omdat je camera het verschil niet ziet tussen een donkere foto met veel zwarte kleuren en daadwerkelijk te weinig licht, is het soms nodig om over te belichten (en andersom geldt hetzelfde) om een ‘correct’ histogram te krijgen. Hierover later meer!

Onlogische compositie

Een scheve horizon of een onderwerp dat bijna uit beeld valt: allemaal foutjes die helemaal niet raar zijn om te maken. Zeker als je net begint met fotograferen is er nog veel om aan te denken. De juiste compositie bestaat niet, want je kunt zo creatief met je foto’s omgaan als je zelf wilt, maar foto’s kunnen meer rust uitstralen wanneer je een logische compositie gebruikt. Gebruik bijvoorbeeld de regel van derden, kom een paar stappen naar voren in plaats van in te zoomen, bekijk een onderwerp vanuit een ander perspectief, let op storende elementen in je foto (ook aan de randen) en zorg ervoor dat je foto om je onderwerp draait. Echter kan onlogisch soms ook wel weer werken, durf dus zeker te experimenteren!

Te veel nadenken

Maar de grootste fout? Dat is te veel nadenken. Fotograferen moet uiteindelijk, net als koken, op gevoel gaan. Als je op het moment supreme te veel bezig bent met de juiste instellingen, mis je waar het om gaat. Als fotograaf is het, zeker wanneer je op evenementen fotografeert of mensen op de foto zet, belangrijk om nét het goede moment vast te leggen. Je eigen blik moet scherper zijn dan je foto’s, oftewel: beter ga je voor het goede moment, dan voor het juiste diafragma. Met nabewerking kun je veel corrigeren – alleen niet het moment waarop je op het knopje hebt gedrukt.

Nooit meer waterdruppels op je lens met een hydrofiel filter

Afgelopen mei meldden we al dat lenzenfabrikant Tokina een hydrofiel filter had ontwikkeld, speciaal voor fotografie en cinematografie. De hydrofiele coating minimaliseert de oppervlaktespanning op het filteroppervlak, met als gevolg dat water zich in een superdunne laag over het hele oppervlak verspreid. Het resultaat: een onzichtbare waterfilm in plaats van dikke druppels, die voor menigeen een foto- of filmopame verpestten. De waterfilm op het hydrofiele filter is zo dun en gelijkmatig dat de beeldkwaliteit nauwelijks wordt beïnvloed. Zo kun je door blijven fotograferen als er water op het oppervlak terecht komt.

In de bovenstaande video zie je een praktijktest met zo’n filter. Het hydrofiele filter wordt met water besproeid en het is goed zichtbaar dat het water meteen een egale film vormt en er geen druppels ontstaan. Het resultaat is dat er geen storende druppels in beeld zijn en de opnamen dus scherper zijn dan met een normaal filter. Ideaal voor als het regent of als er een kans is dat de lens nat wordt. De keerzijde: zo’n filter kost momenteel nog circa 400 euro…

Meer weten over hoe het werkt? Lees hier ons originele bericht met uitleg.

Light graffiti: tekenen met licht

Je kent ze wel, de foto’s van oud&nieuw-feestjes waarop een groepje mensen met sterretjes het nieuwe jaartal in de lucht ‘schrijft’. Of de foto’s van snelwegen in het donker, met als enige verlichting de koplampen van de auto’s, die als een lange streep over de weg oplichten. Het zijn beide vormen van ‘light graffiti, oftewel voorbeelden van hoe je met licht op een foto kan ‘tekenen’.

Light graffiti kan prachtig zijn als je als fotograaf creatief met je licht weet om te gaan. Op Flickr, Pinterest en natuurlijk via Google zijn talloze voorbeelden te vinden van ontzettend creatieve producties waarin met licht een compleet verhaal in één foto wordt verteld.

Natuurlijk moet je ergens beginnen en om het uit te proberen, creëerde ik onderstaande foto. De ingrediënten? Een compleet donkere huiskamer, een camera op statief, een extreem lange sluitertijd en een zelfontspanner.

Light-graffiti-01

Hoe werkt het?

Door de lange sluitertijd duurt het moment dat er licht op je sensor valt lang, waardoor ieder lichtdeeltje gedurende dat moment, opgevangen wordt. Je zorgt ervoor dat het licht beweegt gedurende dit moment, waardoor je als het ware ‘tekent’ op je foto. Doordat de omgeving verder compleet donker is, krijg je geen overbelichting.

Mijn foto is natuurlijk een simpel voorbeeld van light graffiti en dat het creatiever kan, is zeker. Onderstaande foto’s die ik via Flickr vond vormen in ieder geval mooie inspiratie!

Light-graffiti-09 Light-graffiti-10Light-graffiti-02 Light-graffiti-04 Light-graffiti-05 Light-graffiti-06 Light-graffiti-03 Light-graffiti-11 Light-graffiti-12 Light-graffiti-07 Light-graffiti-08

7 praktische tips bij newbornfotografie

Foto’s van pasgeboren baby’s maken is een van de leukste dingen om te doen (voor mij dan), maar makkelijk is het zeker niet! Vorig jaar ben ik begonnen met newbornfotografie en ik denk dat ik je inmiddels een aantal tips kan meegeven, wanneer je zelf aan de slag wil met zo’n klein mensje.

Newbornfotografie-01

Een goede voorbereiding is het halve werk, zeker als het een fotoshoot betreft. Afhankelijk van de wensen van de ouders is het vaak het mooist om een baby te fotograferen op mooie, zachte dekens of plaids, in neutrale kleuren. Dit geeft een natuurlijke look aan je foto’s en hierdoor komt het ‘pure’ van de kleine baby extra naar voren.

Baby’s laten zich het mooist fotograferen bij natuurlijk, zacht licht. Het liefst fotografeer je daarom in de buurt van een groot raam. Mocht de zon schijnen en harde schaduwen tevoorschijn toveren, doe dan (lichte) gordijnen dicht of span een wit laken voor de ramen.

Pasgeborenen kunnen hun temperatuur nog niet goed zelf regelen. Zorg er dus voor dat het in de kamer waar de foto’s gemaakt worden, lekker warm is. Zet de verwarming een paar graden hoger of zet een extra kacheltje neer, zeker wanneer de baby zonder kleding gefotografeerd gaat worden. De ouders kun je adviseren om de baby vóór de fotoshoot een voeding te geven, zodat de baby lekker slaapt tijdens het maken van de foto’s.

Een heel belangrijke: houd doekjes bij de hand tijdens de shoot! Dit voor het geval de baby wat melk van de voeding teruggeeft – of besluit zijn/haar blaas te legen. Ook dat hebben baby’s nog niet onder controle ;-).

Probeer een zachte en rustige omgeving te creëren, zeker als de baby slaapt. Dat betekent geen compleet stille omgeving, want harde, onverwachte geluiden komen dan extra hard aan. Zet bijvoorbeeld in een andere kamer een zacht muziekje aan. Het continue geluid werkt rustgevend en dempt ‘plotselinge’ geluiden.

Newbornfotografie-02

Zoek inspiratie uit verschillende newbornfoto’s die je op internet vindt. Willen de ouders graag foto’s van details van de baby, zoals de handjes, vingertjes, voetjes, nageltjes, oogjes? Werk dan met een groot diafragma, zodat je een mooie scherptediepte in de foto creëert. Zwart-witfoto’s zijn voor newbornfoto’s ook vaak erg mooi! Wees creatief en werk vooral naar de wensen van de ouders, voor hen leg je tenslotte deze bijzondere periode vast.

En het toverwoord: geduld! Baby’s laten zich nooit sturen en het kan zijn dat je compleet goed geïnstalleerd bent om te beginnen, maar dat de hoofdrolspeler toch besluit er even geen zin in te hebben. Hier is niets aan te doen! Mijn ervaring is dat een newbornshoot zo’n 1,5 uur duurt (gemiddeld), maar uitlopen naar 2,5 uur is zeker geen uitzondering (extra voedingen, even een luier verschonen… Dan gaat de tijd snel!). En wil het echt niet? Ga dan gewoon een andere keer verder – een baby die er geen zin in heeft komt de foto’s nooit ten goede.

Een klassiek portret maken

Tijdens één van mijn eerste lessen op de Fotovakschool kregen mijn medestudenten en ik de opdracht om een klassiek portret te maken. Dit begrip kregen wij uitgelegd als een manier van portretteren die schilders vroeger al gebruikten, vandaar de benaming ‘klassiek’.

Schilders hadden vroeger vaak een atelier met een raam op het noorden, zodat het licht de hele dag gelijkmatig naar binnen viel en geen storende, harde schaduwen zou veroorzaken. Het raam reikte vaak tot aan het plafond, zodat het licht van bovenaf naar binnen viel. Deze manier van lichtgebruik is bijvoorbeeld terug te zien in Het Melkmeisje en Het Meisje met de Parel van Johannes Vermeer. Zeker in die laatste zie je het klassieke lichtgebruik terug.

Klassiek-02 Klassiek-01

Een klassiek portret wordt getypeerd door de lichtval op het gezicht. Het Meisje met de Parel kijkt over haar schouders naar links, waar het licht vandaan komt. Het licht schijnt op beide kanten van het gezicht, niet alleen op de kant het dichtst bij het licht, maar over haar neus ook op haar andere wang. Hierdoor ontstaat een driehoek van licht op het gezicht, die kenmerkend is voor een klassieke lichtval.

Klassiek-03

Het maken van zo’n klassiek portret is niet moeilijk, je moet alleen goed kijken. De lichtinval is essentieel: het licht moet van de zijkant komen, maar niet in een hoek van 90 graden ten opzichte van je model. Het liefst valt het licht schuin je beeld binnen. Laat je model het hoofd ietwat naar het licht keren, zodat de driehoek in het gezicht ontstaat. Et voilà: een klassiek portret!

Klassiek-04

Het bewerken van ruis in je foto met Adobe Lightroom

Al eerder schreef ik een artikel over hoe je ervoor kunt zorgen dat je de ISO-waarde zo laag mogelijk kunt houden bij het maken van een foto. Is het je niet gelukt om de ISO-waarde naar beneden te krijgen en zit je nu met ongewilde ruis in je foto? Geen zorgen, met een fotobewerkingsprogramma als Adobe Lightroom of Photoshop kun je de foto voor een groot deel naar tevredenheid aanpassen!

ISO001

Zoals je ziet zit in bovenstaande foto, gemaakt op een donkere locatie met veel verschillend (kunst)licht, veel ruis. Mijn camera was ingesteld op 1/80, f2.8 en ISO3200 en dit leverde bovenstaand resultaat op.

ISO002

Ik voegde wat helderheid en contrast toe, maar was absoluut niet tevreden met de ruis. Hoe is dit te verbeteren?

De instellingen voor ruisreductie vind je in Lightroom in de Ontwikkel-module aan de rechterkant, onder het kopje ‘Details’. Je vindt hier de instellingen voor luminantie (helderheidsruis) en kleurtintruis. De eerste geeft een korrelig effect aan je foto, wat doet denken aan foto’s van vroeger. Kleurtintruis geeft, met name in schaduwpartijen, extra kleurpixels die er eigenlijk niet horen.

In het menu vind je onder ‘luminantie’ de opties ‘details’ en ‘contrast’, en onder kleurtint ‘details’ en ‘vloeiendheid’. Begin met de luminantie en probeer deze te optimaliseren, zonder dat je foto er nep uit komt te zien. Met ‘details’ verscherp je de details weer. Zoom in op de foto en bekijk alle details goed. Het optimaliseren van ruis is lastig: te veel ruisreductie kan je foto’s onrealistisch (te glad) maken en verscherping verscherpt ook de ruis. Zoek hier dus een evenwicht in.

De opties stonden bij deze foto standaard ingesteld op luminantie 0, details 50, contrast 0, kleurtint 25, details 50 en vloeiendheid 50.

ISO003

Ik speelde wat met de schuifjes en kreeg bovenstaand resultaat. Ik paste luminantie aan naar 100, contrast naar 81 en vloeiendheid naar 93. Deze bewerking werkt absoluut niet bij alle foto’s. Wanneer je mensen hebt gefotografeerd, moet je voorzichtig zijn met de luminantie. Je modellen kunnen er uit gaan zien als een barbiepop met een gladgestreken gezicht en dat wil je niet. Voor deze foto vond ik de ‘gladde’ look mooi ogen, omdat de flessen natuurlijk ook van glas zijn gemaakt. Speel met de schuifjes en bekijk of het resultaat nog steeds natuurlijk oogt.

Hoe werkt de belichtingsdriehoek?

De belichtingsdriehoek is in fotografie een algemene term voor drie factoren die de belichting van je foto beïnvloeden: ISO-lichtgevoeligheid, sluitertijd en diafragma. Voor een goed belichte foto moet je een balans zien te vinden tussen deze drie factoren. De belichtingsdriehoek illustreert deze balans en kan je helpen in de zoektocht naar de juiste belichting.

  • Het diafragma bepaalt de hoeveelheid licht dat op de sensor van je camera valt. Hoe groter het getal (bijvoorbeeld f/4), hoe kleiner je diafragmaopening is en hoe minder licht de sensor bereikt;
  • De sluitertijd bepaalt hoe lang dat licht op de sensor valt. Hoe langer de sluitertijd, hoe groter de kans is dat je bewegingsonscherpte in je foto krijgt;
  • De ISO-lichtgevoeligheid bepaalt hoeveel invloed het licht heeft op de uiteindelijke foto. Hoe groter de ISO-waarde, hoe groter de kans op ruis in je foto.

Belichtingsdriehoek

Elke hoek in de belichtingsdriehoek staat voor één van de factoren. Voor een correcte belichting is een balans tussen de drie factoren essentieel en alleen in die situatie is de driehoek perfect. Verander je één van deze instellingen, dan verander je in principe één van de hoeken van de driehoek. De driehoek heeft dan geen gelijke zijden meer en je zult dus een andere instelling óók moeten aanpassen, wil je weer een perfecte driehoek (en dus een correcte belichting) krijgen.

Aanpassingen: 1 stop per keer

Pas je één van de drie variabelen aan, dan doe je dit in stapjes. De ISO-waarde verhogen van 100 naar 200 is een verhoging van 1 stapje en dit wordt 1 stop genoemd. De sluitertijd verlengen van 1/125s naar 1/60s is ook weer 1 stop verschil. In onderstaand schema zie je hoe de stops in elkaar zitten (dit kan op jouw camera afwijken, dit is enkel als voorbeeld bedoeld).

Belichtingsdriehoek2

Maak je een foto op ISO 200, diafragma f/8 en sluitertijd 1/125s, maar wil je graag een onscherpe achtergrond in je foto en krijg je dat nu niet voor elkaar? Een onscherpe achtergrond krijg je door een zo groot mogelijk diafragma te gebruiken. Je kunt het diafragma in dit geval dus terugschroeven naar f/2.8 – dit zijn 3 stops.

Kijk naar de belichtingsdriehoek en je ziet dat je nu ook een andere variabele aan moet passen om dezelfde, correcte belichting te krijgen. Je kunt je ISO-waarde 3 stops opschroeven, maar dat zorgt voor ruis in je foto en wellicht wil je dat niet. Dan kies je dus voor de sluitertijd. Deze beweeg je 3 stops de andere kant op voor dezelfde belichting – je gaat dus van 1/125s naar 1/800s.

Een foto met de instellingen ISO 200, f/8 en 1/125s ziet er qua belichting dus hetzelfde uit als een foto met de instellingen ISO 200, f/2.8 en 1/800s, je hebt alleen een onscherpte in de achtergrond weten te creëren.

Heb je de belichtingsdriehoek eenmaal onder de knie, dan kun je creatief met je foto’s aan de slag gaan. Moeilijk is het niet, dus zeker de moeite waard om je eens in te verdiepen!

5 gratis online alternatieven voor Photoshop

In mijn vorige artikel belichtte ik 5 programma’s die gratis te downloaden zijn, als alternatief voor Photoshop. Natuurlijk is het ook mogelijk om foto’s online te bewerken, voor als je liever geen software van internet download, of als je het programma niet zo vaak gebruikt. Of als je onderweg bent en geen software bij je hebt. Deze 5 gratis online fotobewerkingsprogramma’s zijn mijn favoriet!

Pixlr

Pixlr is mijn meest favoriete online fotobewerkingsdienst. Het is een versimpelde versie van Photoshop, maar bevat wel veel functies. Als je je foto’s met name voor online doeleinden wil bewerken, kun je met Pixlr prima uit de voeten. Niet alleen kun je foto’s bewerken met de Pixlr Editor, ook kun je collages maken met Pixlr Express én een Instagram-achtige look en feel geven aan je foto’s via Pixlr O-Matic. Een aanrader om eens uit te proberen!

Photoshop Express Editor

De Express Editor is een gratis dienst van Adobe Photoshop zelf. Het programma is een sterk versimpelde versie van het alom bekende fotobewerkingsprogramma, maar doet prima dienst. Het is mogelijk om kleur, contrast, helderheid en scherpte eenvoudig te bewerken via de standaard schuifjes. Je kunt kleurenfilters aan je foto toevoegen en leuke effecten uitproberen. Een prima programma voor de fotografen die nog niet erg thuis zijn in het bewerken van foto’s.

PicMonkey

PicMonkey is gratis te gebruiken, maar biedt je ook de mogelijkheid tot registratie voor $5,- per maand. Een voordeel van een betaald account is dat er in het programma geen advertenties te zien zijn, maar ook dat je bewerkingsmogelijkheden uitgebreid worden. De standaard functies zijn links in het menu te vinden: helderheid, contrast, croppen etcetera. Ook retoucheren is mogelijk.

Ribbet

In Ribbet is het mogelijk om fotos te uploaden via social media-kanalen zoals Facebook en Google+. Naast de standaard bewerkingsmogelijkheden kun je foto’s ook voorzien van filters en effecten én kun je gemakkelijk collages maken. Handig voor je blog! Een (betaald) premium-account geeft je tot slot nog veel meer bewerkingsmogelijkheden én online opslag.

Sumopaint

Zelf heb ik het programma weinig gebruikt omdat ik, toen ik het ontdekte, al vrij thuis was in Adobe Photoshop, maar mijn eerste indruk is dat dit programma de meest volledige en daarmee volwaardige vervanger is. Sumopaint bevat de meeste mogelijkheden van de hier genoemde diensten. De interface komt sterk overeen met die van Photoshop en een groot voordeel is dat de taal in te stellen is. Het programma is dus gewoon in het Nederlands te gebruiken. Met een betaald account maak je ook offline gebruik van het programma, voor $4,- per maand.