Sony Carl Zeiss Sonnar E f1.8 24mm ZA lens review

Ik heb het genoegen gehad om de Zeiss 24 mm te kunnen testen op mijn Sony Alpha A6000 camera. Ik heb deze camera in de zomer van 2014 gekocht samen met de Sony 16-50mm Powerzoom kitlens als vervanging van mijn Nikon D7000 spiegelreflex. Na enige tijd actief gebruik kwam ik tot de conclusie dat de kitlens mij te veel beperkte. Ja, het is een heerlijk compact lensje en met de ingebouwde beeldcorrectie van de Sony E-mount toestellen is hij zeker in staat tot prima (JPEG-) resultaten. Ik miste echter het ‘Wauw’ effect, en ik had het gevoel dat de geweldige sensor van de A6000 tekort gedaan werd door de lens. Op zoek naar een vervanger heb ik verschillende opties overwogen. Ik wilde in ieder geval een wat grote diafragma zodat ik wat meer controle kreeg over mijn scherptediepte, en graag wat scherper. Zoom was optioneel, een niet al te lange prime was een optie. Na lang zoeken en twijfelen heb ik gekozen voor de Zeiss 24 mm.

sony24-18

Ik heb de Zeiss 24 mm tweedehands kunnen kopen. Daarmee kom je ook meteen bij het grootste nadeel van de lens, de prijs: zo’n 850 euro kost deze lens nieuw. Niet bepaald goedkoop voor een vaste lens, en dan ook nog zonder beeldstabilisatie! Mijn exemplaar was in perfecte staat, maar miste wel de zonnekap. 24 mm komt op een APS-C toestel zoals de NEX en Alpha toestellen (m.u.v. de A7-serie) overeen met 36 mm in Full frame termen. Standaard groothoek dus.

Op het toestel

De lens balanceert mooi op de A6000, niet te groot en het gewicht valt erg mee. Wel is de lens beduidend langer dan de 16-50mm kitlens, in en broekzak paste de A6000 sowieso al niet, maar met de Zeiss 24mm valt de jaszak (met uitzondering van enkele overmaatse exemplaren) ook af. Door het lage gewicht van de combinatie is een polsband een prima optie. Als ik op stap ga met als primair doel fotograferen draag ik mijn A6000 vrijwel altijd met mijn DSPTCH-polsband.

Uiterlijk

Ik vind het een mooie lens, met zijn eenvoudige ontwerp en mooie materialen. De lens is gemaakt van stevig metaal, met een rubber coating op de zoomring. De lens voelt aan als een premium product, passend bij de prijs (maar alle Sony E-mount lenzen voelen premium / mooi gemaakt aan). Verder weinig poespas, alleen een mooi blauw Zeiss-logo aan de linkerkant van de lens, zodat iedereen goed kan zien dat je een dure lens op je toestel hebt zitten.

Focus en gebruik

De lens is geschikt voor gebruik in combinatie met het geavanceerde focussysteem van de A6000, dus zowel PDAF (Phase Detection Auto Focus), als CDAF (Contrast Detection Auto Focus) wordt gebruikt voor een snelle en trefzekere focus. Wellicht mede door de relatief grote groothoek stelt de lens bijzonder snel scherp, nog een tandje sneller dan de kitlens.

DSC01623-04-oktober-2014-6000-x-4000

Indien je zelf wilt gaan scherpstellen wordt je geholpen door de soepele focusring. De ring zit niet rechtstreeks verbonden met het mechanisme maar je focust via Focus-By-Wire. Je draait dus aan een digitaal aangestuurde ring die het focusmechanisme vervolgens voor je in gang zet. Is dat een nadeel? Niet echt, het focussen gaat soepel en snel zat en een snelle slinger aan de ring leidt tot een grotere stap dan een kleine correctie. Na enige gewenning vond ik het prima werken. Verder wordt je natuurlijk geholpen door de focus-peaking van de A6000. Zodra je de camera op Manual Focus zet wordt direct het centrum van het beeld vergroot als je aan de focusring komt, daardoor kun je erg makkelijk scherpstellen. Met mijn spiegelreflexen stelde ik nooit handmatig scherp, in het relatief beperkte beeld dat je via de optische zoeker bij een dergelijke camera hebt vond ik het altijd moeilijk om het focuspunt precies daar te leggen waar ik het wilde hebben. Dat probleem heb je bij deze toestellen zeker niet!

Zoals beschreven beschikt deze lens niet over optische beeld stabilisatie (OSS in Sony-taal). Is dat een bezwaar? Ja en Nee. Meestal kun je door het grote diafragma de sluitertijden kort genoeg houden om bewegingsonscherpte te voorkomen, zeker in combinatie met de relatief korte brandpuntsafstand. Als het erg donker wordt moet je zonder OSS wel wat bewuster omgaan met je toestel, netjes stabiliseren en even een seconde meer tijd nemen voor je een foto maakt. De auto-ISO van Sony houdt meestal een sluitertijd van 1/60e aan als minimum, zonder OSS moet je in staat zijn om een scherp plaatje te schieten mits je er een beetje je best voor doet.

Scherpstellen kun je met deze lens tot op 16 cm van je voorwerp (gemeten vanaf de sensor in je toestel, dus niet vanaf de voorkant van de lens). In de praktijk kun je daarmee nog tot erg dicht op je voorwerp komen, en heb je een soort pseudo-macro met een 1:4 vergroting. Als je dan in de nabewerking nog een beetje cropt krijg je erg mooie resultaten.

DSC01583-03-oktober-2014-6000-x-4000

Resultaten

Dit is natuurlijk waar het om gaat. Onderstaand een selectie van de foto’s die ik met deze lens heb geschoten. De meeste zijn RAW geschoten en daarna licht of zwaarder bewerkt in Lightroom 5. Zoals je kunt zijn de foto’s mooi scherp, en is het contrast uitstekend. De scherpte is uiteraard in het centrum van het plaatje het beste, maar ook de randen zijn zeer acceptabel. CA (paarse verkleuring bij hoge contrasten) is beperkt, in sommige extreme situaties komt het wel eens voor. In Lightroom is dat echter een makkelijk te corrigeren probleem.

De Bokeh (onscherpte) van de lens is naar mijn idee mooi. Redelijk zacht en niet te veel afleidend, waardoor je je voorwerp mooi van de achtergrond los kunt trekken.

Conclusie

Is dit de ideale lens voor je E-mount toestel? 24 mm is voor mij een van de weinige primes die ik als ‘walk-around’ zou kunnen gebruiken. Wijd genoeg voor het fotograferen van landschappen of architectuur, maar niet te wijd voor een portret (met enig beleid). De scherpte en het contrast zijn geweldig, hiermee zet je een enorme stap t.o.v. de kitlens. Door het grote maximale diafragma heb je in eens een scala aan mogelijkheden voor fotografie in moeilijk lichtomstandigheden en kun je spelen met de scherptediepte. De enige nadelen? Geen beeldstabilisatie betekent dat je met beleid moet knippen bij weinig licht. En dan die prijs… Ja de lens is het zeker waard, maar het blijft een bak geld voor een lens zonder zoom.

Geschreven door Rick Roeven

Sony A7R review: compacte fullframe camera met professionele beeldkwaliteit

De Sony A7R is een zeer bijzondere camera. Met zijn fullframe sensor met 36 megapixels beschik je over professionele beeldkwaliteit in een compact jasje. Systeemcamera zijn al langer aan een opmars bezig, maar tot nu toe waren ze nog geen bedreiging voor spiegelreflexcamera’s (DSLR) – zeker niet voor de professionele modellen. Maar met de fullframe sensor uit de Nikon D800E (zonder anti-alias filter) verandert dat nu, te meer omdat Sony de camera ook met een scherpe prijs op de markt brengt (€ 2100). Daar krijg je dan een camera voor die een stuk compacter en lichter is dan een DSLR, wat in sommige situaties goed van pas kan komen. En de Sony A7R is ook nog eens rijk uitgerust met een kantelbaar scherm, OLED EVF, Wifi/NFC en apps waarmee de functionaliteit uitgebreid kan worden. En ook voor video is hij interessant, mede dankzij ongecomprimeerde HDMI-uitvoer en aansluitingsmogelijkheden voor een microfoon en zelfs een koptelefoon. Op papier is de Sony A7R dus een winnaar, maar minpunten zijn er zeker ook. Wij hebben de camera enkele weken in de praktijk getest en doen verslag van onze bevindingen in deze Sony A7R review.

Sony-A7R-55mm-CZ_right-1200

Specificaties

De specificaties van de Sony A7R zijn behoorlijk netjes. In veel opzichten is hij gelijk aan de goedkopere A7. Maar de A7R biedt een beduidend hogere resolutie (36,3 megapixels) en een ander groot verschil is dat er geen lowpass filter voor de sensor zit, waardoor foto’s veel scherper zijn. Omdat er enorm veel pixels op deze sensor zitten, sluiten de microlensjes naadloos op elkaar aan (‘gapless’). Een nieuwe Bionz X beeldprocessor wordt gebruikt die drie keer sneller werkt en nu ook ruis uit gedeelten van de foto kan wegwerken. Een ander opvallend verschil met de A7 is dat de laatstgenoemde een hybride autofocussysteem heeft met fasedetectiediodes op de sensor, terwijl de a7R volledig afhankelijk is van contrastdetectie.

  • 36,3 megapixel fullframe CMOS sensor (zonder anti-alias filter)
  • Weerbestendige body
  • OLED XGA electronische zoeker (EVF)
  • Compatible met Sony E-mount (E- en FE-lenzen)
  • 7,6 lcd-scherm (640×480)
  • Multi-interface flitsschoen
  • Bionz X processor
  • 4 bps
  • Full HD video tot 1080p 50/60p, ongecomprimeerde uitvoer
  • Wifi en NFC

Sony-A7R-27-70mm-CZ_right-1200

Sony a7R sensor

De Sony A7R oftewel Alpha 7R heeft een Exmor CMOS-sensor van 36 megapixels aan boord – dezelfde sensor die ook in de Nikon D800E gebruikt wordt, zonder anti-alias filter. Een nieuwe Bionz X beeldprocessor moet zorgen voor een aanzienlijk snellere beeldverwerking, verbeterde beeldkwaliteit en moet ook de prestaties bij weinig licht ten goede komen. De camera heeft een vaste XGA OLED scherm van ongeveer 2360k dots. Het scherm van drie inch is kantelbaar en heeft een resolutie van 0,9 megapixels. Filmen gebeurt uiteraard in Full HD (1920 bij 1080, 60p of 25p). Sony geeft aan dat het om professionele filmkwaliteit gaat, zelfs bij weinig licht. Het geluidsniveau is regelbaar en ‘schone’ HDMI-uitvoer voor een externe monitor of opnameapparaat wordt ook ondersteund. Ook interessant is dat foto’s vanuit de camera op 4k-televisies getoond kunnen worden. De A7R heeft zowel WiFi als NFC aan boord. Uiteraard is het toestel op afstand bedienbaar via een app.

Sony-A7r

Nieuwe mount

De a7R maakt (net als de A7) gebruik van een nieuwe lensvatting. Full-frame E-mount wordt het genoemd. Tijdens de introductie werden er ook  een aantal lenzen aangekondigd: twee zoomlenzen, twee primes en een telelens. Er is ook een adapter waarmee A-mount lenzen op de camera’s te gebruiken zijn. Via derden zijn er ook adapters beschikbaar waarmee andere lenzen gebruikt kunnen worden, zoals die van Metabones (met behoud van autofocus, zij het traag). Er waren al heel wat adapters beschikbaar voor de E-mount, dus het aanbod is groot (zowel van ‘domme’ adapters zonder elektronische contacten als ‘slimme’). Dus je Canon EOS lenzen op de A7(R) gebruiken is een serieuze optie. Overigens passen de oorspronkelijke E-mount lenzen voor de voormalige NEX-camera’s ook probleemloos op de Sony A7R. Uiteraard zijn die niet geschikt voor een fullframe camera (maar APS-C), maar de A7(R) detecteert dat automatisch en gebruikt dan alleen het middelste deel van de sensor (1,5x crop).

Beperkt aantal objectieven

Een fullframe systeemcamera vereist ook nieuwe objectieven. De keuze voor de E-mount is op zich niet gek. Deze is immers ook compatibel met de diverse NEX-lenzen die momenteel zijn uitgebracht voor APS-C camera’s. De A-mount gebruiken was geen optie, vanwege de afwijkende afstand tussen de sensor en de lens en bovendien zouden objectieven dan onnodig groot zijn geworden. Tot zover een goede keus dus. Maar zo’n nieuw camerasegment vereist wel speciaal ontwikkelde lenzen. Allereerst vanwege de fullframe sensor (de APS-C NEX-lenzen zijn alleen in het midden bruikbaar) en ten tweede vanwege de extreem hoge resolutie. Sony voorziet daarin met een vijftal nieuwe lenzen die onder noemer ‘FE’ worden uitgebracht. Met twee Sony lenzen en drie van Carl Zeiss heeft Sony een mooi begin gemaakt. De FE 28-70 f3.5-5.6 OSS kitlens is niet onaardig, maar wie toch geld gaat uitgeven aan zo’n hoogwaardige camera kan beter voor de veel betere Carl Zeiss Sonnar T* FE 24-70mm f4 OSS gaan. Helaas is dit ‘slechts’ een f4 lens (in plaats van de vele f2.8 zoomlenzen die voor DSLR’s beschikbaar zijn), maar optisch is hij wel heel erg goed en door de f4 opening valt hij nog een stuk compacter uit dan een f2.8 zou zijn geworden. Dan zijn er nog twee primes van Carl Zeiss: de T* FE 35mm f2.8 ZA en de 55mm 1.8 ZA. Daar komt dan nog een een Sony FE 70-200 f4 G OSS bij zodat het basisgamma redelijk compleet is. Uiteraard missen we dan nog een supergroothoek, een macrolens en nog wat extra lichtsterke primes. Dat is ook meteen het zwakke punt van de A7(R): het is een compleet nieuwe camera waarvoor slechts een beperkt aantal lenzen beschikbaar zijn. Sony heeft weliswaar een commitment uitgesproken door het aantal later dit jaar naar 10 te verhogen en in 2015 naar 15, maar hoe dan ook zul je als nieuwe A7(R) gebruiker dus even geduld moeten hebben. Bovendien is het ook een economisch risico: stel dat de A7(R) lijn niet aanslaat (wat we overigens niet verwachten), dan zou Sony kunnen besluiten om met de ontwikkeling van toekomstige lenzen te stoppen.

Sony-A7R-28-70mm_right-1200

De A7R met 28-70OSS kitlens

Aangekondigde lenzen:

  • Carl Zeiss Sonnar T* FE 35mm F2.8 ZA
  • Carl Zeiss Sonnar T* FE 55mm F1.8 ZA
  • Carl Zeiss Vario-Tessar T* FE 24-70mm F4 ZA OSS
  • Sony FE 28-70mm F3.5-5.6 OSS
  • Sony FE 70-200mm F4 G OSS

Adapters: Sony A, Canon EOS en Nikkor

Het schare lensaanbod wordt een beetje gecompenseerd dankzij een groot aanbod van lensadapters. Allereerst die van Sony zelf. Met de nieuw aangekondigde LA-EA3 kun je Sony A-mount lenzen op je A7(R) gebruiken, maar dan zonder AF. Met de LA-EA4 heb je wel autofocus en ook nog eens met de transparante spiegeltechnologie zoals dat bij de Alpha DSLR’s gebruikelijk is. Als je al Sony lenzen hebt, is die adapter een interessante optie. Als je Nikon of Canon objectieven hebt en de A7(R) wilt kopen, dan ligt het niet erg voor de hand om Sony A-lenzen te kopen. Het is dan handiger om een thirdparty lensadapter aan te schaffen (met of zonder autofocus) waarmee je dan je bestaande Nikkor en Canon EOS lenzen kunt gebruiken.

metabones-canon-ef-sony-e-mount-smartadapter-v3

Als je al objectieven van Nikon of Canon hebt, is een adapter een must

Maar let op, Metabones zegt het volgende over de autofocus op haar site: “Autofocus speed is very slow and inadequate for most moving subjects. The autofocus speed is unfit for professional use for sure, and it would disappoint most enthusiasts.”

A7R_NFC_3299-1200

Accessoires

Het voordeel van voortborduren op een bestaand systeem (de voormalige NEX-serie) is dat er vanaf de start al flink wat accessoires beschikbaar zijn voor de A7(R). Zo is de multi inferface-flitsvoet compatibel met producten die voor de NEX-serie zijn uitgebracht (mits het de universele flitsschoen betreft en niet de oude ‘Minolta’-versie). Nieuwe accessoires komen er ook aan, zoals de VG-C1EM grip, BC-TRW batterijoplader, FA-CS1M flitskabel en een zachte lederen draagtas.

A7_lifestyle-tafel-1200

In de praktijk

We gingen aan de slag met de Sony A7R in combinatie met de Carl Zeiss 24-70mm  f4 ZE OSS. Dit is een erg mooie combinatie die ook wat betreft omvang goed bij elkaar past. Het objectief focust snel en stil en werkt erg prettig. Optisch is het een juweeltje: scherp, mooie bokeh en fraaie stervorming bij hoge diafragmawaarden. Het objectief is echter qua omvang niet te vergelijken met de recente pancake kitlenzen die we vaker bij andere systeemcamera’s gezien hebben en dat geldt ook voor de 28-70mm Sony kitlens. Als je compact op pad wilt kom je hoe dan ook uit bij een prime (momenteel dus de 35mm f2.8 of 50mm f1.8).

Sony-A7R-27-70mm-CZ_right-1200

De A7R is royaal uitgerust met draaiwieltjes. Je loopt er een aan de achterkant, een voor de ontspanknop en dan hebben we ook nog het wieltje voor belichtingcompensatie. Die laatste is erg handig om snel te kunnen reageren om afwijkende lichtomstandigheden, al kun je dat met eeen DSLR ook blindelings doen zonder het menu in te duiken. Dankzij de twee andere draaiwieltjes kun je (afhankelijk van de gebruikte modus) vlot de sluitertijd en het diafragma instellen. Dat werkt erg prettig.

Chris-Gampat-The-Phoblographer-Sony-A7-A7r-RX10-Zeiss-Lenses-15-of-31

 

Ook bevat de camera veel programmeerbare knoppen, zowel aan de boven- als achterkant. Met de Fn-knop aan de achterzijde roep je de meest gebruikte instellingen snel op. Verder doet de achterkant van de camera een beetje aan een compactcamera denken, met nog een extra draaiwieltje met knop om instellingen te wijzigen. Het kantelbare scherm, een gebruikelijk iets sinds het begin van de NEX-serie, werkt erg fijn. Je kunt er foto’s mee maken vanuit lastige posities, zoals boven het hoofd of laag bij de grond. Voor een systeemcamera is dit niets bijzonders, maar er bestaan geen andere fullframe camera’s met een kantelbaar scherm. Sony heeft op dat vlak dus een streepje voor. 

Sony-a7-Digital-Camera-Back

Lawaai

Waar we ons wel aan irriteerden was de zeer lawaaiige sluiter. We weten niet waarom, maar een foto maken met de Sony A7R zorgt voor stevige bijgeluiden. De mechanische sluiter produceert veel geluid. Het lijkt een beetje op het geluid van de NEX-camera’s, maar dan een stuk harder. Zo hard dat mensen soms omkijken (niet handig voor straatfotografie). En zo hard dat je beter niet kunt fotograferen in een stille ruimte zoals een kerk. Helaas is de A7R niet uitgerust met een stille modus, zodat dit nadeel onoverkomelijk is. De Sony A7 is overigens een stukje stiller omdat deze een andere sluiter gebruikt.

Sony-A7R-35mm-CZ_right-1200

Beeldkwaliteit

Over de beeldkwaliteit van de Sony A7R zijn we zeer te spreken. Net als de Nikon D800E is de resolutie gigantisch en het enorme detail van de 36 megapixels wordt nog verder opgevoerd door het weglaten van het anti-aliasfilter. Foto’s zijn daardoor zo scherp als een scherpmes. Ook het dynamisch bereik van foto’s is zeer goed, wat te merken is in beeldbewerkingssoftware: onder- en overbelichte foto’s zijn makkelijk te corrigeren en er valt enorm veel bereik uit de beelden te persen. Wat ruis op de hoge lichtgevoeligheden doet de Sony A7R het ook goed. Weliswaar is het niet de meest ruisarme camera ter wereld, beelden op ISO 6400 zien er zeer goed uit. De ruis die in de RAW-beelden te zien is, laat zich vrij makkelijk te behandelen. Wat ons betreft is ISO 6400 prima bruikbaar, maar als kwaliteit belangrijk is zouden we niet hoger gaan. Op ISO 12.800 en 25.600 neemt de kwaliteit zichtbaar af en laat de ruis zich minder goed behandelen.

Schermafbeelding 2014-02-17 om 23.37.27

Links het origineel (RAW, geen ruisreductie), rechts de bewerkte versie (ISO 6400)

EXA-00193

ISO 6400

EXA-00173

ISO 4000

Amsterdam2014-00157-sm

ISO 100, 8 sec, f9

EXA-00170

ISO 100, 15 sec, f13

Voor meer foto’s (ook in volle resolutie) kun je onze Flickr-stream bekijken. En zie ook de testfoto’s die we eerder maakten met de A7(R) bij daglicht.

Conclusie

Sony heeft een interessante zet gezet met de introductie van de A7R (en A7). Voor het eerst zijn er nu systeemcamera’s met fullframe sensor, die dus exact dezelfde beeldkwaliteit bieden als de beste DSLR’s van dit moment. Maar dan in een compacter jasje, met een EVF en kantelbaar schermpje. De Sony A7R is daardoor een zeer veelzijdige camera die zowel fanatieke amateurfotografen zal aanspreken als profs die een reservecamera zoeken die kwalitatief niet onder doet voor hun primaire camera. Dankzij de zeer hoge resolutie (36 megapixels) leent de A7R zich uitstekend voor het fotograferen van landschappen en studiofotografie. De beeldkwaliteit is zeer goed en vlijmscherp dankzij het ontbreken van het anti-aliasfilter, de hoge resolutie en de goede objectieven. Ook de ruis op hoge ISO’s prima en laat zich tot en met ISO 6400 ook probleemloos wegwerken.

Nikon fotografen hadden al keus als het om een dergelijk hoge resolutie ging. De D800E (en D800 met anti-aliasfilter) heeft praktisch dezelfde sensor, maar is wel duurder dan de A7R. Met name Canon fotografen die meer resolutie willen kunnen wel eens in de verleiding komen om de A7R te kopen. Een probleem is dan natuurlijk de incompatibiliteit van objectieven, al zijn daar wel thirdparty adapters voor te koop (met behoud van autofocus, zij het sloom). Enige terughoudendheid zal er ook zijn wat betreft het zeer beperkte objectievenaanbod. Dat is niet vreemd bij de introductie van een nieuw camerasysteem, maar Sony moet wel flink aan de bak.

Nadelen zijn er ook. Zo vinden we de sluiter van de Sony A7R niet echt prettig, vooral omdat deze erg veel geluid maakt (terwijl er geen spiegel in zit). Ook de accuduur valt wat tegen door de relatief kleine NEX-accu’s en de stroomvretende EVF. Ook de AutoISO zit er soms naast, wat tot bewegingsonscherpte kan leiden. Verder mag de autofocus nog wel een tandje sneller, al is het goed werkbaar.

Maar de voordelen wegen wat ons betreft toch zwaarder. Voor het eerst biedt een systeemcamera de hoogst mogelijke beeldkwaliteit, gelijk aan die van professionele DSLR’s. De A7R is met de 24-70mm redelijk compact en prettig om mee te nemen. De EVF werkt erg prettig en het kantelbare scherm is zeer nuttig voor de creatieve fotograaf. Ook de videomogelijkheden vallen in de smaak en de microfoon- en koptelefooningang maken de camera erg veelzijdig. De body is ook nog eens weerbestendig, wat van de A7R een mooie allroundcamera maakt.

Oftewel, de Sony A7R is wat ons betreft een aanrader!

Voordelen

  • Zeer goede beeldkwaliteit
  • Fullframe sensor
  • Compact en licht
  • Weerbestendige body
  • Uitstekende EVF
  • Wifi/NFC
  • Uitbreidbaar met (betaalde) apps

Nadelen

  • Zeer beperkt lenzenaanbod
  • Zeer luide sluiter
  • Geen externe acculader (laden via usb)
  • Beperkte accuduur
  • Auto ISO wat optimistisch
  • Autofocus soms wat sloom
  • Erg uitgebreid menu

fotovideonu-aanrader-sm

 

Nilox F-60 review (actiecam)

De markt van actiecamera’s raakt overvol. Na het succes van GoPro, wat met name de laatste drie jaar tot uiting kwam, kwamen diverse andere fabrikanten met soortgelijke producten. Daar zaten bestaande (video)merken bij als Sony, Panasonic en JVC, maar ook veel nieuwe namen. Eén daarvan is Nilox, een merknaam van het Italiaanse Gruppo Esprinet. Nilox heeft verschillende actiecamera’s, waarvan de ‘Foolish’ het bekendste is. De F-60 is een high-end model dat het rechtstreeks moet opnemen tegen de GoPro Hero 3(+) Black en de Sony Actioncam. We ontvingen een testexemplaar van Actionpro.nl en namen deze mee naar Florida voor een praktijktest.

file_3_6

Specificaties

De specificaties van de Nilox F-60 kunnen we bovengemiddeld noemen. Hij filmt met 60 fps in 1080p Full HD en kan foto’s schieten in een resolutie van 16 megapixels (waarvan hij er 10 in één seconde kan maken). De camera biedt een beeldhoek van 175 graden.  Ook bijzonder is dat hij een audio-ingang heeft en dat er digitaal gezoomd kan worden. Wat betreft specs kan de Nilox F-60 zich prima meten met andere topmodellen zoals de GoPro Heor 3 Black Edition en de Sony Action Cam (zie ook onze eerdere vergelijkende test).

Rijke uitrusting – Nilox F-60 review

Als zoveelste fabrikant in een overvolle markt met een dominante marktleider moet je je onderscheiden. Los van de specificaties (die in de basis redelijk gelijk zijn aan de GoPro Hero 3 Black Edition) doet Nilox dat met de accessoires. Uiteraard is er een onderwaterhuis (tot 60 meter waterdicht), maar dat is lang niet het enige. In de doos zit ook een kleuren lcd-scherm dat aan de achterzijde kan worden geklikt evenals een externe accu met hetzelfde kliksysteem. Daarmee kun je snel schakelen als je bijvoorbeeld op de monitor wilt zien wat je filmt of wanneer de accu bijna op is en je geen tijd hebt om tussentijds op te laden. Dat dit standaard meegeleverd wordt, is erg netjes. Maar er is meer. Ook lensdoppen, zowel voor de losse camera als het onderwaterhuis, zitten in de doos. Evenals een standaard om de camera zonder onderwaterhuis op de voetstukken te monteren. Verder is er nog een draadloze afstandsbediening meegeleverd die waterdicht is en een clipbevestiging heeft, zodat je deze makkelijk aan je kleding vast kunt maken. GoPro levert met de Black Edition ook een (wifi) afstandsbediening mee, maar een lcd-scherm en extra accu moet je zelf aanschaffen.

 file_2_8 f60-nilox f60-nilox (1)

Geen wifi

Hulde tot zover, want zeker gezien de prijs is het standaardpakket erg royaal. Maar wat de Nilox F-60 mist is wifi. Er is dan ook geen app beschikbaar om de camera mee op afstand te bedienen of om makkelijk wat instellingen te doen. Nu is dat wellicht minder belangrijk omdat er standaard een afstandsbediening is meegeleverd en beelden op het lcd-scherm bekeken kunnen worden (waardoor de noodzaak voor een smartphone minder groot is). Toch is het in deze tijd opvallend dat wifi (en een app) ontbreekt.

Afwijkend bevestigingssysteem

$(KGrHqJ,!iIFD4Tz4EOuBRFNvGepF!~~60_35Een ander kritiekpunt is het bevestigingssysteem. Als je de foto’s bekijkt van de Nilox dan krijg je de indruk dat deze compatibel is met de GoPro mount. Gek is dat niet, want veel GoPro concurrenten, zoals de eerder getestte Isaw A2) gebruiken ook deze mount. Dat is een groot voordeel omdat de camera daardoor compatibel is met de talloze GoPro-accessoires die al jaren op de markt zijn, zoals speciale helmen, bevestigingen op kleding en statieven met een zuignap (voor op de auto). Het overigens natuurlijk de vraag of dat juridisch gezien in de haak is, aangezien GoPro de rechten op het systeem heeft. Om die laatste reden heeft Nilox vermoedelijk gekozen voor een iets afwijkend systeem. Het ziet er fysiek hetzelfde uit, maar het geheel is circa een millimeter dikker. Als gevolg daarvan passen GoPro-accessoires niet – tenzij je misschien heel veel kracht gebruikt (met het risico dat er iets afbreekt). In de eerste plaats is dat onhandig. In de tweede plaats is het misleidend, omdat een koper op basis van productfoto’s kan concluderen dat het systeem compatibel is.

Daar moeten we tegenoverstellen dat de camera (zonder behuizing) standaard beschikt over een statiefaansluiting, zodat je hem wel op statieven (zoals een Gorillapod) kunt gebruiken.

In de praktijk – Nilox F-60 review

Goed, tijd om de Nilox F60 in de praktijk aan de tand te voelen. De bediening van de camera is relatief simpel, ook al zijn er maar weinig knoppen. Doordat er een lcd-scherm is meegeleverd, kun je zonder al teveel moeite het menu doorlopen (iets dat bij GoPro zonder scherm of app nog best een opgave is). Zonder het gebruik van de onderwaterbehuizing valt op dat de beelden vrij scherp zijn, al neemt dat in de hoeken wat af en is er soms wat chromatische aberratie te zien (al is het niet heel storend).  De kleuren zijn natuurgetrouw en niet te verzadigd. Ook het geluid is goed en helder. Met de behuizing neemt het beeld en geluid wel merkbaar af. In de hoeken worden de beelden dan redelijk onscherp (wat op foto’s storender is dan op video) en het geluid wordt vrij zacht en wat dof. Dat wordt nog verder versterkt wanneer de behuizing in aanraking gekomen is met water. Zie deze ruwe, onbewerkte video:

De eerste en de vierde foto zijn gemaakt zonder behuizing:

DCIM101MEDIADCIM101MEDIA DCIM101MEDIA

DCIM101MEDIA

Testvideo

We hebben de Nilox F-60 meegenomen naar Florida waar we hem een dag aan de tand gevoeld hebben in één van de vele natuurgebieden. De camera is rijdend in een auto getest en op één van de vele meren met alligators en diverse soorten vogels in een Airboat (een soort mini-hovercraft met grote propeller). In de onderstaande beelden is de camera zonder onderwaterhuis gebruikt. De muziek wijkt nogal af van wat we normaal doen, maar is geheel is stijl met het zuidelijke karakter van Florida, geïnspireerd op een lokaal country radiostation,

Mocht de bovenstaande video het niet doen, bekijk dan deze versie:

Zoals je kunt zien ziet de beeldkwaliteit er over het algemeen goed uit. Alleen bij slecht licht is het beeld erg korrelig. GoPro en Sony doet het op dat vlak een stuk beter, al is het verschil overdag te verwaarlozen.

Conclusie – Nilox F-60 review

Er zijn talloze producten in de relatief jonge markt van ‘actiecams’. Je moet je als fabrikant dus wel kunnen onderscheiden als je een stukje van de markt wil pakken. Nilox doet een prima poging met de F-60. Het product kan zich op veel fronten meten met de high-end producten van GoPro en Sony, zoals de 60 fps in Ful HD resolutie, de waterdichte behuizing (tot 60m) en de 16 megapixel-foto’s. Maar de fabrikant laat ook zien dat het ook zelf innovatief is, zoals met de vele meegeleverde accessoires (kleuren lcd-scherm, extra accu en lensdoppen) en zaken als een statiefaansluiting, audio-ingang en de bruikbare digitale zoom. De afwijkende bevestigingsvoet (die visueel erg op die van GoPro lijkt, maar niet compatibel is) vinden we wat misleidend en ook een beetje een gemiste kans. De adviesprijs van de Nilox-F60 is met € 330 erg netjes, zeker voor wat je ervoor krijgt. De camera kan daardoor ook prima concurreren met de Sony Actioncam, GoPro Hero 3 Silver én Black.

file_6_4

Pluspunten

  • Goede prijs-prestatieverhouding
  • 60 fps 1080p HD

  • 16 megapixel foto’s (10x digitale zoom)
  • Waterdichte behuizing
  • Aansluiting voor audio-in
  • Zeer complete accessoire-set:
    • Kleuren lcd-scherm meegeleverd
    • Extra accu meegeleverd
    • Standaard statief-aansluiting
    • Lensdoppen meegeleverd
    • Diverse bevestigingsvoetjes met 3M VHB tape

Minpunten

  • Matige kwaliteit in het donker
  • Lager dynamisch bereik vergeleken met GoPro Hero 3(+) Black en Sony Actioncam
  • Net niet compatibel met GoPro-mount
  • Geen MicroSD-kaart meegeleverd
  • Geen wifi (dus ook geen smartphone app)
  • Lcd-scherm wat klein en niet aanraakgevoelig

Met dank aan Actionpro.nl voor het uitlenen van het testexemplaren

Thule Perspektiv My Messenger review – ideale zakelijke fototas?

Fototassen zijn er in allerlei soorten en maten. Een rugtas is het meest gebruikelijk wanneer je niet alleen een camera hebt, maar ook een berg lenzen en accessoires. Alles bij elkaar opgeteld zit je dan al snel aan een kilo of vijf tot tien en dat is een rugtas wel zo prettig. Het nadeel van de meeste rugtassen is dat je ze moet afdoen om een lens te wisselen. Als je op pad bent met een beperkt aantal lenzen en snel wilt kunnen wisselen is een schoudertas praktischer. En dan het liefst een met voldoende opbergruimte en vakjes en bij voorkeur ook een laptopvak. Dergelijke tassen, gericht op fotografen, zijn er niet in overvloed. Helemaal niet als hij er ook nog eens niet uitziet als een klassieke fototas, maar ook voor een praktische zakentas kan doorgaan. Dan komt de Thule Perspektiv Messenger tas in zicht.

Thule Perspektiv-serie

Het Zweedse merk Thule is een nieuwe speler op de markt van fototassen. Los van de hier besprokken My Messenger, hebben ze ook nog tassen in andere vormen, waaronder een rugtas. Het merk is vooral bekend van dakkoffers, maar is het productportfolio aan het verbreden. De fototassen worden uitgebracht onder de naam Perspektiv.

EXA-0302

Leeg

EXA-0303

Vol

Foto- of zakentas?

Thule mikt op twee doelgroepen met de Perspektiv Messenger. In principe is het een echte fototas, ook al ziet hij er van de buitenkant niet zo uit. Maar het compartiment voor de camera en drie lenzen (en met diverse opbergvakjes) is uitneembaar, waardoor een enorme ruimte ontstaat voor andere spullen. Hij voldoet daardoor ook als zakelijke tas. In het weekend plaats je het compartiment terug (waarbij de camera en lenzen kunnen blijven zitten) en ga je er dan mee op pad om te fotograferen.

EXA-0304

Het uitneembare compartiment heeft de naam ‘SafeZone’ meegekregen en zou volgens Thule in zijn geheel in de meeste hotelkluizen passen. Daar hebben wij onze twijfels over, omdat kluizen soms niet zo hoog zijn of uit twee compartimenten bestaan. Qua ruimte is de Messenger redelijk royaal. Er is ruimte voor een camera (al dan niet met grip) met lens er op gemonteerd (maximaal een 70-200 f2.8) en dan passen er nog twee losse lenzen in. Verder is er een groot vak waar den 15” notebook in past. Daarvoor zit nog een extra vak waar eventueel een iPad kan worden geplaatst. Aan de voorkant van het compartiment zitten diverse vakjes met ritsen, waar bijvoorbeeld geheugenkaartjes, accu’s en telefoon in kunnen worden bewaard. Dan zijn er nog een paar extra vakjes, maar die hebben geen sluiting, waardoor er wat uit kan vallen. De schouderriem is schuin op de tas aangebracht in plaats van recht, wat het draagcomfort ten goede komt.

Van binnen en buiten

De buitenkant van de tas is zeer degelijk. De stof en de ritsen zijn waterafstotend. Thule noemt dit systeem Cloudburst. Ook na enkele weken gebrui zag de tas er nog steeds als nieuw uit. Wat uniek is aan de tas is de rit aan de bovenzijde. De tas sluit met klittenband en kliksloten, maar door de rits aan de bovenkant te gebruiken kun je makkelijk bij je spullen, ook tijdens het lopen. Natuurlijk geldt dit ook voor dieven, maar die zullen niet verwachten dat er een rits aan de bovenzijde zit. Bovendien ziet de tas er dus niet uit als een fototas, maar meer algemeen. Dat maakt hem minder snel een doelwit. In de praktijk hebben wij de rits aan de bovenkant zeer vaak gebruikt. Het is uitermate praktisch, omdat je dus overal bij kunt zonder de tas helemaal open te doen. De draagriem zit ook comfortabel en is goed verstelbaar. De tas voorzien eigenlijk in alles. Het enige dat we eigenlijk nog missen is een vak aan de buitenkant waar je even snel wat papieren in kunt wegwerken of een flesje drinken in kunt bevestigen

EXA-0305

Niet geheel gesloten

Een ander nadeel dat we ervaren hebben tijdens de praktijktest van enkele weken is dat het mogelijk is dat er wat uit de tas valt als je er wat (te) wild mee omgaat. De tas sluit namelijk niet helemaal af. Als je de grote ‘klep’ niet strak genoeg vast maakt, losse spullen er in hebben zitten en de tas af en toe flink schuin (of zelfs op de kop) houdt, kan er iets uitvallen. Met name aan de zijkanten zit wat speling, maar ook aan de voorkant kan er wat tussendoor glippen als deze niet strak zit. Dit zal niet snel gebeuren, maar het is ons tijdens de langdurige test wel eens overkomen. Denk dan niet meteen aan een objectief of tablet, maar aan een kleine accessoire. Het zachte binnenwerk is wel af te sluiten, maar grote voorvak (bij de accessoirevakken) niet.

Conclusie

De Perspektiv Messenger van Thule is ons uitstekend bevallen. Met een straatprijs van circa € 130 is dit geen goedkope schoudertas, maar het is wel een zeer degelijke en veelzijdige en de afwerking is uitstekend. Hij biedt voldoende ruimte voor een grote DSLR body en drie lenzen (waarvan één gemonteerd op de camera), een notebook én tablet en diverse accessoires. Zijn ‘anonieme’ en zakelijke voorkomen spreekt ons aan, te meer omdat daardoor voor de buitenwereld niet zichtbaar is dat je met een tas vol dure apparatuur rondloopt. De rits aan de bovenzijde is slim bedacht en werkt in de praktijk zeer comfortabel. Je kunt daardoor snel bij je spullen zonder dat je de tas helemaal moet openmaken of van je schouder moet afhalen. Het is een ideale tas voor reportagewerk waarbij je regelmatig lenzen moet wisselen of accessoires nodig hebt.

Pluspunten

  • Uitstekende kwaliteit
  • Veel ruimte en flexibiliteit
  • Veelzijdige inzet (uitneembaar deel)
  • Veel vakjes
  • Niet herkenbaar als fototas

Minpunten

  • Sluit niet volledig af (er kan wat uitvallen)
  • Aan de buitenkant geen vakjes (b.v. voor papier/drinken)
  • Prijzig

 

 

 

Testfoto’s Sony A7(r) en RX10

Afgelopen woensdag was Technyx aanwezig bij de introductie van de Sony a7, a7r en rx10. Om direct praktijkervaring met deze gloednieuwe camera’s op te doen, organiseerde Sony een rondvaart over het IJ (Amsterdam), waarbij we hier en daar aan wal gingen om ons ook daar flink eens uit te leven. Met de camera’s wel te verstaan. De toestellen die wij in handen kregen waren zogenaamde samples en pre-productiemodellen. Oftewel, misschien niet 100% dezelfde versie zoals jij ze straks in handen krijgt. We mogen, willen en kunnen daarom nog niets definities zeggen over bijvoorbeeld de beeldkwaliteit. Het gaat puur om een hands-on. Een uitgebreide review lees je uiteraard binnenkort op Technyx. Daar willen we de camera’s uiteraard langer voor in handen hebben, om deze intensief door de mangel halen. We kunnen wel alvast vertellen dat we behoorlijk onder de indruk zijn van de nieuwe modellen. Zo was het echt geen straf om met de a7 en a7r te werken. Deze systeemcamera’s werken en reageren zoals wij van echte high-end spiegelreflexen gewend zijn. Wat wel direct opvalt is dat de a7(r) camera’s heerlijk licht, handzaam en compact zijn. Je loopt er met gemak langere tijd mee rond. Er zijn veel instelbare knoppen en overvolle menu’s waarmee zelfs de meest veeleisende fotograaf zijn camera tot in de puntjes kan ‘tweaken’. De RX10 is zeker interessant voor wie een bijna compromisloze alles-in-één oplossing zoekt, zonder gedoe met losse lenzen, maar wel met een zo hoog mogelijke beeldkwaliteit. Er was één a7r en rx10 beschikbaar, die via roulatie gretig door de aanwezige journalisten werden gebruikt. Van de a7 waren gelukkig meer exemplaren beschikbaar. De meeste beelden hebben wij daarom met de a7 gemaakt. Sowieso vonden wij het erg moeilijk om afstand te doen van ‘onze’  camera, dus echt erg was het niet 😉

Het zijn originele beelden, rechtstreeks uit de camera, in jpg-formaat geschoten, slechts verkleind via Lightroom. De originele foto’s worden volgende week in de Flickr-fotostream geplaatst, zodat ze op ware grootte zijn te bekijken, inclusief exif-informatie.

Sony a7

P20131016-111131-00004 P20131016-111449-00005 P20131016-111642-00007 P20131016-112329-00012 P20131016-112521-00024 P20131016-120346-00138 P20131016-121033-00145 P20131016-121140-00146 P20131016-121350-00155 P20131016-121432-00158 P20131016-122201-00184 P20131016-122223-00185 P20131016-123326-00193 P20131016-124104-00197 P20131016-124134-00202 P20131016-124435-00221

Sony a7r

P20131016-124809-01352 P20131016-124924-01355 P20131016-125013-01356 P20131016-125230-01358

Sony rx10

P20130116-024641-00045 P20130116-024649-00046 P20130116-024910-00053 P20130116-025328-00068 P20130116-025347-00071

Ricoh GR review: betaalbare APS-C camera in zakformaat

De Ricoh GR is een compacte en lichte camera uitgerust met een vaste 28 millimeter lens (omgerekend naar kleinbeeld). Inclusief batterij en geheugenkaart weegt het kleinood ongeveer 240 gram. Niet veel dus. Uitgeschakeld steekt de lens het verst uit, al is dat slechts enkele millimeters voorbij de handgreep. Daarmee is het een opmerkelijk dunne camera die je  altijd bij je kunt hebben. Desondanks zit er een grote APS-C sensor van 16 mexapixels in. Daarom mogen we net als bij de eerder door ons geteste Nikon A foto’s verwachten met een hoge technische kwaliteit zoals we van spiegelreflexcamera’s gewend zijn. De stevige handgreep aan de voorzijde is breed maar niet dik en biedt een goede grip. Met de wijsvinger op de ontspanknop en de duim tegen de achterzijde gedrukt is deze camera makkelijk en toch stevig met één hand vast te houden. Al adviseren we waar mogelijk toch altijd met twee handen te werken. Zowel aan- als uitschakelen van de camera gaat met ongeveer een seconde ook lekker vlot. Tot nu toe klinkt het allemaal veelbelovend. Maar hoe zit het met de mogelijkheden en de prestaties van de Ricoh GR?

Ricoh GR

 

Ricoh GR

Nagenoeg vlakke bovenzijde

Aan de bovenzijde vinden we een uitklapbare flitser. Zolang niet in gebruik zit deze geheel verzonken in de behuizing. Via een schakelaar aan de zijkant springt de flitser omhoog. Zoals zo vaak gaat het om een kleine flitser waar je geen wonderen van mag verwachten. Na gebruik moet je de flitser zelf weer terugduwen. Hij komt trouwens niet vanzelf naar buiten in de automatische standen, je moet er dus zelf om denken dat flitslicht mogelijk nodig is. Naast de flitser vinden we een bijna volledig in de behuizing verzonken flitsvoet, netjes afgeschermd met een plastic beschermkapje. De interne flitser mogen we dus gerust vergeten, er kan een losse flitser op dit toestel gemonteerd worden, zoals de GF1 van Ricoh. Of een optische zoeker. Verder vinden we aan de bovenzijde de aan-/uitschakelaar met een (uitschakelbare) groene led eromheen. Vervolgens de ontspanknop. Er vlak voor zit een klein draaiwiel waarmee een instelling zoals het diafragma is te wijzigen. De draaiknop met programmastanden is ook weer verzonken in de behuizing. Een klein ontgrendel-knopje voorkomt dat er per ongeluk een andere stand geactiveerd wordt met het draaiwiel. De bovenzijde van de camera is nagenoeg vlak, omdat bijna alles verzonken is.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ricoh GR

Ricoh GR

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ricoh GR

Controle van scherptediepte

Aan de zijkant waar de knop voor de flitser zit, is ook een knopje te vinden waarmee je snel een ‘creatief’ effect instelt. Zoals zwart-wit, retro of miniatuur. Ben je niet zo van de effecten, dan kan er via het menu een andere functie aan worden toegekend. Zelf kozen wij voor de AF-stand. De knop heeft nog een tweede functie, hij fungeert namelijk als hulpmiddel om de scherptediepte te controleren. Dus nog voordat je de opname maakt. Zolang je geen foto maakt staat het diafragma van deze camera op een vaste opening ingesteld. Pas zodra je de ontspanknop geheel of gedeeltelijk indrukt, sluit of opent het diafragma zich tot de door jou ingestelde of door de camera gekozen diafragmawaarde. Dat kan ergens van f/2.8 tot en met f/16 zijn. De daadwerkelijke scherptediepte zie je echter pas nadat de foto is gemaakt. Dus zodra je de opname terugkijkt op het scherm. Eigenlijk zoals je van een conventionele spiegelreflex gewend bent. Wil je liefst vooraf de scherptediepte al controleren, dan kan dat door de ontspanknop tot halverwege in te drukken en vervolgens de scherptedieptecontroleknop ingedrukt te houden. Het scherm wordt wel een stuk donkerder (afhankelijk van de lichtomstandigheden en het gekozen diafragma).

Ricoh GR

Aan de andere zijde van de camera vinden we onder een plastic afdek-kapje een aansluiting voor USB en (micro-)HDMI. Het is een minder gangbare usb-poort, dus vergeet niet het juiste kabeltje mee te nemen als je op reis gaat. Een oplader wordt niet meegeleverd, dus je moet de accu in de camera opladen.

Ricoh GR

Ricoh GR

Drukken en kantelen

Aan de achterzijde vinden we helaas geen tweede instelwieltje. Wel een druk/kantel-knop. Zoals daarnet besproken, zit er aan de bovenzijde wel een echt draaiwieltje. In bijvoorbeeld de M-stand wil je echter twee instellingen snel kunnen wijzigen: diafragma en sluitertijd. Daarom is het erg prettig als er ook aan de achterzijde een draaiwiel zit om snel deze twee essentiële instellingen te veranderen. De Ricoh GR heeft dus geen wieltje maar een kantelknop. Per stapje (dat kan een hele of 1/3 stop zijn) moet je de knop naar links of rechts kantelen om bijvoorbeeld de sluitertijd aan te passen. Dat is wat omslachtiger dan een draaiknop. Gelukkig mag je de knop ook opzij gedrukt houden, dan verspringt de instelling razendsnel. Wel op tijd loslaten dus. Het werkt net iets minder soepel dan een wieltje, vooral doordat je de knop in de ‘neutrale middenpositie’ ook kunt indrukken, waarna  meerdere instellingen zijn te wijzigen. Zoals iso-waarde, AF-methode, jpg-kwaliteit en belichtingsprogramma. Op zich heel handig, want meerdere instellingen zijn nu snel bereikbaar onder de knop, ware het niet dat het de bediening van het kantel-gedeelte een beetje dwarszit. Tijdens het veranderen van een instelling druk je de knop onwillekeurig een klein beetje in, waardoor je tegen een weerstand aanloopt. Je moet proberen te kantelen zonder dat je de knop per ongeluk indrukt en dat vergt wat gewenning. Op het volgende model dus graag een draaiwiel.

Ricoh GR

 

Ricoh GR

Ricoh GR

Scherpstellen en zoomen

Vervolgens vinden we aan de achterzijde een kantelknop waarmee je snel kunt schakelen tussen AEL/AFL (belichting/scherpstel-vergrendeing) en C-AF (continue AF). Met een klein knopje erin om dit te activeren. Handig is de langwerpige knop waarmee je belichtingscompensatie instelt door simpelweg op de bovenzijde (+) of onderzijde (-) te drukken. Bekijk je gemaakte foto’s of wil je tijdens het fotograferen het beeldmidden uitvergroten om makkelijker scherp te stellen, dan zoom je met deze knop in of uit. Ook deze camera heeft weer de bekende ringvormige vierweg-knop met centrale OK-knop. Druk je de ring omhoog dan schakel je de macro-functie in of uit. Naar rechts kies je een flitsfunctie, al werkt dit alleen als je de flitser eerst hebt uitgeklapt. Omlaag stel je de witbalans in. Naar links krijg je een cursor te zien en kun je zelf het scherpstelpunt bepalen. Dat doe je via dezelfde ring, dus via: op, neer, links, rechts. Het is meteen ook de Fn1-knop, dus je kunt er via het menu ook een andere functie aan toekennen. Terwijl je het focuspunt verplaatst, kun je direct op het beeld inzoomen door op de daarnet genoemde langwerpige zoomknop te drukken. Zo kun je dus op elk moment de scherpstelling op het gewenste punt neerzetten en het beeld meteen uitvergroten om details voldoende duidelijk te zien. Vooral vanaf een statief werkt dit erg effectief.

Ricoh GR

Ricoh GR

Ricoh GR

Waterpas en filmen

In het midden van de ring zit de Menu/OK-knop. Verder is er nog een knop waarmee je de zelfontspanner instelt. Gebruik je die niet zo veel, dan kan er via het menu een andere functie onder verstopt worden, want het is tevens de Fn2-knop. Zelf hebben wij hier de ISO-waarde opgezet. Tijdens het bekijken van foto’s doet de knop trouwens dienst als prullenbak. Handig is dat je één, meerdere, of meteen alle foto’s kunt verwijderen. Handig, maar misschien ook een beetje gevaarlijk voor de roekelozen onder ons. Alles wissen zit doorgaans ergens in het menu verstopt, nu kun je het in een moment van onoplettendheid kiezen. Beware! Er is uiteraard een afspeelknop om je gemaakte foto’s en filmpjes te bekijken Tot slot is er aan de achterzijde nog een Disp-knop te vinden om de informatie op het scherm in te stellen. Een histogram en waterpas ontbreken niet (vlak en helling, oftewel draaien en kantelen).

Ricoh GR

Best opvallend is dat er geen tweede ontspanknop op het toestel zit om ongeacht in welke stand de camera staat te beginnen met filmen. Om een film op te nemen moet je het draaiwiel bovenop op de filmstand zetten en daarna volstaat een druk op de gewone ontspanknop om de opname te starten en daarna nogmaals om weer te stoppen. Ingedrukt houden mag niet. Nou ja, het mag wel, maar de opname stopt niet zodra je je vinger weghaalt. Twee keer drukken is dus noodzakelijk. Wat betreft filmen zijn er niet heel veel instel-mogelijkheden. Het draaiwiel zet je op de filmstand en dan zijn via het menu enkele zaken instelbaar. Zo kan er gefilmd worden in Full HD, HD of VGA-kwaliteit. Bij de beeldsnelheid is er keuze uit 24, 25 en 30 beelden per seconde. Verder kan er een beeldeffect ingesteld worden, is er keuze uit enkele AF-standen en zijn er nog wat andere kleine zaken die ingesteld kunnen worden. De camera regelt verder alles zelf. Er is geen P, Av, Tv of M-stand tijdens het filmen. De Ricoh GR lijkt hierdoor vooral bedoeld als fototoestel.

Ricoh GR

Een nieuwe stand: TAv

Een leuke extra op het draaiwiel is de nieuwe stand TAv. Die komt als een bonus bovenop de bekendere standen P, Av, Tv en M. De TAv-stand lijkt op de M-stand. In beide standen stel je handmatig het diafragma en de sluitertijd in. Het verschil is dat je in de M-stand ook een iso-waarde moet kiezen, terwijl de camera dit in de TAv-stand automatisch voor jou regelt. Dus heb je een voorkeur voor een specifieke combinatie van diafragma en sluitertijd, dan zoekt de camera zelf wel een iso-waarde voor je uit en hoef jij je daar niet druk om te maken. Op sommige andere camera’s kan dit overigens ook door in de M-stand de iso-waarde simpelweg op Auto te zetten.

Ricoh GR

Bulb en Time

De Ricoh GR heeft handige mogelijkheden voor tijdopnamen. Houden de meeste camera’s er met een sluitertijd van dertig seconden mee op, bij deze camera hoef je voor langere tijden niet meteen naar Bulb te vluchten. Want het toestel kent in de M-stand ook nog sluitertijden van 60, 120, 240 en zelfs 300 seconden. Wat meer heeft een mens nodig. Moet het toch langer, of heb je per se een tussenliggend waarde zoals tweehonderd seconden nodig, dan is er in ieder geval nog een Bulb-stand aanwezig en als klap op de vuurpijl ook nog een Time-stand. Time lijkt op Bulb. Het grote verschil is dat je bij Bulb de ontspanknop ingedrukt moet houden gedurende de volledige belichtingstijd (of een afstandsbediening gebruiken) en dat je bij Time alleen drukt om de opname te starten en aan het einde nogmaals de knop indrukt om weer te stoppen. Dat zorgt voor aanzienlijk minder bewegingsonscherpte. Een lichte trilling door het drukken op de ontspanknop aan het begin en het einde van de opname valt vaak namelijk vrijwel niet op, mits het om heel lange belichtingen gaat. Wil je helemaal op zeker gaan, dan is de CA-2 draadontspanner een aanrader. Je sluit hem op de USB-poort aan.

Ricoh GR

Intervalopnamen en sterrensporen

Een andere interessante optie voor lange belichtingen is de functie intervalopname die via het menu is in te schakelen (al mag je dit uiteraard ook bij veel licht gebruiken, bijvoorbeeld om een timelapse te maken). Je geeft het interval op en stelt het aantal opnamen in dat je wilt maken. Wil je dat de camera alsmaar blijft doorgaan, dan stel je het aantal opnamen in op oneindig. Druk op de OK-knop om de intervalopname-functie te activeren. Druk vervolgens de ontspanknop volledig in en dan gaat de camera voor je aan de slag. De camera gaat door tot het aantal opgegeven aantal opnamen is bereikt, of jij de functie afbreekt met een druk op de OK-knop.

Ricoh GR

Voor astrofotografen is er een verrassende variant van intervalopname en die heet intervalcompositie. De losse opnamen die de camera maakt worden dan ‘live’ gecombineerd tot één foto. Dat is reuze handig om een foto van sterrensporen te maken. Want als je sterren maar lang genoeg fotografeert, komen ze als streepjes op de foto en niet als haarscherpe puntjes. Hoe langer de belichting duurt, hoe langer de sporen zullen zijn. Alleen is het slimmer om niet één keer heel lang te belichten, maar juist heel veel opnamen met een relatief korte belichting te maken. Dus niet één foto van een uur, maar juist heel veel losse foto’s van elk bijvoorbeeld dertig seconden. Al die foto’s moeten dan nog wel achteraf gecombineerd worden tot één mooie plaat met lekker lange sterrensporen. Daar bestaat speciale (gratis!) software voor, het ook heel eenvoudig in Photoshop (Elements) en nu kan deze camera het klusje dus realtime voor je opknappen. Zodat je het eindresultaat meteen in handen hebt – nou ja, op de geheugenkaart dan. Hoe makkelijk!

Ricoh GR

Intervalcompositie is een erg leuke functie die simpel werkt. Wij hebben er vele avonden en nachten heerlijk mee gespeeld. Camera op statief (in ons geval een Joby Gorillapod stevig aan de reling van het balkon verankerd), menuoptie aanzetten, op de ontspanknop drukken en uren later terugkomen om het resultaat te bekijken. Zo simpel is het. Eenmaal bezig kun je de tussenstand stiekem alvast bekijken door de ontspanknop half in te drukken. Doe dit wel heel voorzichtig, want je wilt de opname natuurlijk niet verpesten. Druk je de ontspanknop volledig in, dan wordt het eindresultaat samengesteld (de sterrensporen) en als foto bewaard. Vervolgens wordt met de volgende cyclus begonnen. Druk je in plaats daarvan op de OK-knop, dan zal na het bewaren van het eindresultaat intervalcompositie weer worden uitgeschakeld. Overigens kun je het interval zo instellen dat de camera direct doorgaat met fotograferen, zodat er geen onderbrekingen in de sterrensporen komen.

Ricoh GR

In totaal 680 opnamen (f/2.8, 30 seconden, ISO 100) vormen samen mooie lange sterrensporen. gecombineerd is de belichtingstijd 340 minuten (ongeveer vijf uur en drie kwartier).

Ricoh GR

Ook korte sporen hebben hun charme. Ditmaal 165 foto’s (f/2.8, 30 seconden, ISO 100) met een totale belichtingstijd van bijna anderhalf uur (82,5 minuten). Regelmatig zijn sporen van vliegtuigen, Iridium Flares, satellieten en zelfs meteoren op de foto’s terug te vinden.

Tussenresultaten of losse opnamen

Via het menu kun je verder nog kiezen of alleen de eindfoto bewaard wordt (met sterrensporen op maximale lengte), of ook alle losse opnamen (met de sterren nagenoeg als puntjes), of telkens het tot dan toe opgebouwde beeld. Vooral dit laatste is erg leuk, omdat je dan achteraf bladerend door de honderden opnamen precies ziet hoe de sterrensporen alsmaar groeien. Beide varianten zijn uiteraard erg geschikt voor het malen van indrukwekkende (timelapse) filmpjes. Officieel is het bewaren van het tussenresultaat bedoeld om te voorkomen dat je na (vele) uren met lege handen staat als er onverhoopt iets misgaat. Zelf hebben we daarom als test de camera meer dan zes uur laten doordraaien totdat de accu leeg was. In alle gevallen werd behalve de losse opnamen ook altijd het eindresultaat netjes bewaard voordat de camera zichzelf uitschakelde. De accu is immers niet totaal uitgeput. De camera schakelt zichzelf al iets eerder preventief uit. Alle sterrenfoto’s worden overigens als jpg-bestanden opgeslagen en niet in het raw-formaat. Alleen lichte delen zoals sterren worden gecombineerd, zodat de achtergrond goed donker blijft.

[youtube width=”602″ height=”350″ video_id=”Slr5hX_AMrw”]

Timelapse van de tussenresultaten van een intervalcompositie

(348 opnamen van 30 seconden, ongeveer 3 uur werkelijke tijd)

Autofocus

Genoeg over intervalopnamen en sterrenfoto’s. Laten we het eens over de autofocus van deze camera hebben. Scherpstellen gaat onder gunstige omstandigheden redelijk vlot, maar naarmate het licht (vooral het contrast eigenlijk) afneemt, reageert de camera een stuk langzamer. De tijd nodig om scherp te stellen kan bij slecht licht oplopen tot bijna anderhalve seconde. Nu is dat wel met uitgeschakeld AF-hulplicht moeten wij bekennen. Schakel je dat hulpmiddel weer in, dan is de autofocus doorgaans lekker snel. Al is dit hulplampje uiteraard alleen voor relatief korte afstanden bedoeld. Pas ook op met portretten, want het groene AF-hulplicht is erg fel. De camera kent negen scherpstelgebieden waaruit het zelf de meest geschikte kan kiezen. Ze zitten wel allemaal redelijk rondom het centrum geconcentreerd. Bevindt het onderwerp zich meer richting de beeldrand, dan moet je herkadreren of handmatig het scherpstelpunt erheen verplaatsen.

Ricoh GR

In de macrostand (close-up) kan scherpstellen al vanaf tien centimeter, gerekend vanaf de lens. Alleen in automatische standen schakelt de camera zelf de macrostand in zodra nodig. Mogelijk een handige optie is Snap Focus. Je stelt dan in het menu een afstand in, waarna de camera hier vooraf op scherpstelt. Zodoende kun je echt razendsnel foto’s maken. Zodra je de ontspanknop in één keer volledig indrukt wordt nagenoeg onmiddelijk een opname gemaakt. Het (vertragende) scherpstellen is nu immers niet meer nodig. Dit kan erg handig zijn bij straatfotografie, want je kunt razendsnel reageren op gebeurtenissen. Mits ze op de juiste afstand plaatsvinden, maar daar helpt een juiste keuze van het diafragma (scherptediepte) uiteraard bij. Een andere mogelijkheid is dat het overschakelen naar oneindig met Infinity Lock. Handig bij afgelegen onderwerpen, contrastarme situaties, maar ook bij slecht licht zoals de sterrenfoto’s van daarnet. Al met al kent deze camera een heel scala aan scherpstelmethoden. Ook Spot AF (op het midden scherpstellen) en Pinpoint AF (heel secuur op een nog kleiner gebied) willen we hier kort noemen.

Ricoh GR

Ricoh GR

Ricoh GR

Eigen instellingen en ND-filter

Je kunt setjes met eigen instellingen opslaan, zodat je die later razendsnel weer kunt oproepen. Hier zijn de drie standen My1, My2 en My3  op het programmawiel aan de bovenzijde voor bedoeld. Het opslaan van instellingen doe je via het menu. Erg slim is dat je daar zo’n setje instellingen ook eenvoudig kunt aanpassen. Je ziet in een lijst namelijk precies hoe de camera in die My1, My2 en M3 stand staat ingesteld en mag elk van de  instellingen aanpassen. Slim. Je hoeft een setje dus niet eerst op te roepen, aan te passen en daarna weer te overschrijven. Je past ze rechtstreeks in het geheugen aan.

Ricoh GR

De camera heeft een ND-filter aan boord, inclusief een automatische stand die zelf inschat of het filter in actie moet komen. Het idee van dit ND-filter is dat je ook bij veel licht met de maximale lensopening van f/2.8 kunt werken. Normaal zou de sluitertijd dan niet snel genoeg zijn. Die gaat ‘maar’ tot 1/2000 (na de nieuwste firmware update tot 1/2500) en als je dan met f/2.8 werkt, kan er overbelichting optreden als er veel licht is. Zelfs als de laagste iso-waarde is gekozen. Doordat het ND-filter dan inschakelt, lijkt het ineens donkerder te zijn en wordt je niet gedwongen een kleinere diafragmawaarde in te stellen. Overigens hebben we nergens kunnen vinden hoeveel stops het ND-filter tegenhoudt en dus ook geen idee in welke situaties het een oplossing biedt.

Statief en conversielens

Wat wij tegenwoordig bij veel camera’s tegenkomen, is dat de statiefaansluiting niet netjes midden onder de lens zit. Ook bij de Ricoh GR is dit het geval. Let dus extra op voor parallax bij het maken van panorama’s vanaf statief. Aan de voorzijde van de lens zit een afneembare metalen ring. Dit biedt de mogelijkheid een conversielens te plaatsen (GW-3, omgerekend naar kleinbeeldformaat geeft dit 21 mm groothoek) en daar is dan ook een adapter met  zonnekap (GH-3) voor nodig.

Ricoh GR

Beeldkwaliteit

De kleuren van de foto’s zien er neutraal maar wel natuurgetrouw uit. Kleuren zijn dus wat minder verzadigd dan je misschien van sommige andere camera’s gewend bent. Eventueel kan er voor een meer levendige weergave gekozen worden, maar als je in raw werkt kan dit beter tot de nabewerking bewaard worden. De foto’s zijn zoals verwacht van hoge kwaliteit en hebben veel detaillering. Het is duidelijk te zien dat we met een APS-C sensor te maken hebben. Dit lukt met een gewone compactcamera echt niet. Wat dat betreft is de Ricoh GR weer een echte wolf in schaapskeren. Omstanders die dit kleine zwarte kastje zien, hebben geen flauw benul waar deze camera toe in staat is. Wat ons opviel is dat de raw-bestanden veel scherper en schoner zijn dan de jpg-bestanden. Het loont dus echt de moeite om in raw te werken, je haalt met de juiste nabewerking met gemak veel en veel meer uit het toestel dan wanneer je de kant-en-klare jpg-bestanden gebruikt. Overigens hebben wij in de stand Raw+ gewerkt waarin naast het raw bestand ook een jpg- foto bewaard wordt. We hebben niet de “jpg-only” stand gebruikt.

Ricoh GR

 Op ware grootte is goed te zien dat in raw meer detail aanwezig is dan in de jpg-foto (boven: jpg, onder: raw)

(klik op de foto om dit te zien)

 

Lichtgevoeligheid

De lichtgevoeligheid begint bij ISO 100 en loopt door tot maar liefst ISO 25.600. Dat is behoorlijk hoog voor een camera op zakformaat. Opnamen zijn in ieder geval tot en met ISO 3200 zeer goed bruikbaar. Vanaf 6400 gaat de kwaliteit zichtbaar achteruit. Al zijn de foto’s ook dan nog prima bruikbaar zolang ze niet supergroot worden getoond. De allerhoogste stand ISO 25.600 is net even te veel van het goede hebben wij het idee. Ruis en ruisreductie vallen diect op. Toch zijn de foto’s nog wel bruikbaar op bescheiden webformaat, of als uiterste redmiddel als het echt niet anders kan (‘beter een slechte foto dan geen foto’). Afgaande op de jpg-opnamen lijkt er standaard met mate verscherpt te worden. Ruis wordt zoel weggepoetst dat de detaillering niet uit de foto verdwijnt. Het ziet er zeker niet over-verscherpt uit. Wie verscherping en ruisreductie liever in eigen hand houdt, stelt dit proces uiteraard uit tot in Lightroom of Photoshop door in raw te fotograferen.

ISO-test

ISO 3200, 6400, 12.800 en 25.600

Conclusie

De Ricoh GR is een lichte en handzame camera die met gemak in een jaszak past en met een beetje moeite ook nog wel in de broekzak. Ondanks het compacte formaat is er een APS-C sensor aan boord die de beeldkwaliteit goed stand houdt als de iso-waarde omhoog gaat. De Ricoh Gr is hiermee een ideale camera om altijd en overal met je mee naartoe te nemen en die beelden maakt waar je achteraf alle kanten mee op kunt. De camera start vlotjes op, zodat je snel in actie kunt komen. Scherpstellen is bij weinig licht wat langzaam, zodat het niet de meest geschikte actiecamera is. Een zoomlens ontbreekt, dus zul je vaker dicht op je onderwerp moeten kuipen en wat meer met overzichten werken. De lens is met f/2.8 lekker lichtsterk. Het is jammer dat de lens (of de sensor) niet gestabiliseerd is, maar begrijpen dat dit gezien het kleine formaat misschien niet realistisch is en zullen het niet als minpunt zien. Scherpstellen kan in macrostand met tien centimeter ook nog eens behoorlijk dichtbij. Voor straatfotografie is het handig dat je razendsnel foto’s kunt maken door op een vooraf ingestelde afstand scherp te stellen. De Ricoh GR kent verder een aantal slimme mogelijkheden, zo zijn er extra programmastanden (TAv en Time), een ingebouwde intervaltimer en een erg interessante en leuke optie om zonder enige inspanning indrukwekkende sterrensporen vast te leggen.

(alle getoonde opnamen zijn onbewerkte jpg-bestanden)

Pluspunten

  • Erg compleet toestel
  • Relatief klein en heerlijk licht
  • Intervaltimer en sterrensporen
  • ND-filter
  • M-stand met belichtingstijden tot en met 300 seconden
  • Bulb en Time
  • Prijs

Minpunten

  • Autofocus traag bij weinig licht/contrast
  • Kantel/drukwieltje werkt minder soepel
  • Statiefaansluiting niet onder hart van de lens

 

Testfoto’s Canon EOS 70D

De Canon EOS 70D heeft de tests in onze teststudio doorstaan, dus toen was het tijd voor nog een reeks praktijkfoto’s. Bij voorkeur op hoge ISO’s om de nieuwe 20 megapixel-sensor flink te stressen (waarover later meer). De onderstaande testfoto’s zijn gisteren gemaakt tijdens een speciaal evenement van Canon in Artis (compleet met bodypaint modellen). Toch interessanter dan een weiland met koeien, wat ons betreft. 😉

Canon EOS 70D ISO 6400
Canon EOS 70D ISO 4000
Canon EOS 70D ISO 6400
Canon EOS 70D ISO 6400
Canon EOS 70D ISO 6400
Canon EOS 70D ISO 6400
Canon EOS 70D ISO 2000
Canon EOS 70D ISO 1250
Meer testfoto’s vind je in de Technyx Flickr-stream

Testfoto’s Olympus OM-D E-M1

Afgelopen week hebben we een dag met de Olympus OM-D E-M1 kunnen fotograferen. De camera komt medio op oktober pas op de markt. maar desondanks betrof ons testexemplaar een productiemodel met goedgekeurde firmware (en dus geen pre-productiemodel, wat vaak het geval is bij previews). De onderstaande testfoto’s zijn door onszelf gemaakt en onbewerkt. Ze geven een goede indruk van de beeldkwaliteit van de camera. Alle foto’s zijn klikbaar, waardoor je wordt doorverwezen naar Flickr. Daar kun je ook de exacte instellingen bekijken.

R0010075-x

De testsessie vond plaats op kasteellandgoed Leslie aan het Glaslough meer in Monahan, Ierland (vlakbij de Noord-Ierse grens). Uiteraard konden we onze eigen gang gaan met het maken van testfoto’s, maar Olympus had ook een aantal sessies voorbereid, waaronder een aantal modellen (in combinatie met studioflitsers), een lichtkunstenaar en twee paardenmeisjes die door een ondiep deel van het meer spetterden. Bij het vallen van de nacht hebben we geprobeerd het uiterste uit de camera te persen door de sterrenhemel te fotograferen op hoge ISO-standen. Binnenkort gaan we ook in onze teststudio met de camera aan de slag.

Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test
Olympus OM-D E-M1 test

Meer testfoto’s

Meer testfoto’s kun je bekijken in onze Flickr-stream. De preview van de Olympus OM-D E-M1 kun je hier lezen.

Panasonic Lumix GX7 review

Systeemcamera’s worden steeds interessanter, ook voor de meer ervaren fotografen met een spiegelreflexcamera. Het wordt dan ook dringen in de bovenkant van de markt, zeker nu Panasonic de opvolger van de Lumix GX1 heeft aangekondigd. Hoewel…. opvolger? Eigenlijk is de Panasonic Lumix GX7 een compleet vernieuwde uitvoering, die verder naar het high-end segment is opgeschoven. Vandaar ook de naam GX7 en niet GX2. De GX7 is de eerste systeemcamera van Panasonic die beschikt over in-body stabilisatie, iets waar Olympus tot nu toe het patent op leek te hebben. Dat betekent dus dat alle objectieven die je gebruikt hiervan profiteren, waardoor je met langere sluitertijden uit de hand kunt fotograferen zonder bewegingsonscherpte. Ook is het de eerste systeemcamera buiten de grotere G-serie om die standaard voorzien is van een ingebouwde elektronische zoeker (EVF). En niet zomaar een zoeker: hij is kantelbaar en beschikt over maar liefst 2760k dots – meer dan Sony’s fraaie OLED EVF’s. De body is van magnesium en de camera is standaard voorzien van wifi en nfc waarmee foto’s draadloos overgezet kunnen worden en de camera ook op afstand bediend kan worden. De maximale sluitertijd is 1/8000e seconde en de sensor zou 1/3e tot 2/3e stops beter dan die in de G6. Een hotshoe ontbreekt ook niet. Oftewel, op papier is de GX7 een zeer indrukwekkende camera. We hebben hem enige tijd in de praktijk uit kunnen proberen. Is dit de ultieme compacte systeemcamera voor de meer ervaren fotograaf?

De belangrijkste specificaties:

  • 16 megapixel Live-MOS sensor
  • ISO 125-25.600
  • 5 bps
  • 7,6 cm aanraakgevoelig lcd-scherm (1040k dots)
  • 5 bps
  • Wifi en NFC
  • EVF (2670k dots)
  • Focus peaking
  • Full HD 50/60p video

highres-Image_GX7k_GX7s_H_FS1442A-Customjpg_1375296696

Body van de Panasonic GX7

De GX7 oogt en voelt zeer degelijk. De body is gemaakt rondom een stevig magnesium frame, waardoor hij tegen een stootje kan. Voor een camera van deze prijsklasse is dat opvallend. In vergelijking met de oorspronkelijke GX1 is de body wel een stuk groter, maar de GX7 is nog steeds een vrij compacte en handzame systeemcamera, zeker in combinatie met een prime (zoals de nieuwe 20mm f1.7) of de 14-42 PowerZoom (die overigens niet als kit geleverd wordt).

De GX1 had ook een programmawieltje en flitsvoet, maar is verder wat karig uitgerust (voor hedendaagse begrippen): geen kantelbaar scherm, geen wifi, geen nfc, geen EVF, geen in-body stabilisatie. Ook de sensor (zelfde als de G3) is ondertussen wat verouderd, al was deze alles behalve slecht. Het is natuurlijk nog steeds de fotograaf die de foto maakt en niet de camera en ook de gebruikte objectieven zijn belangrijker. Maar de toevoegingen van de GX7 zullen voor een flink aantal gevorderde fotografen wel van meerwaarde zijn. Om nog even door te gaan met vergelijken: ook de GF6 heeft een kantelbaar scherm en een programmawieltje. Maar de body is een stuk eenvoudiger en van plastic en hij beschikt niet over een flitssschoen.

131918_gx7srear

Kantelbaar scherm

De oorspronkelijke GX1 verbleekt bij de GX7 als je ziet hoe rijk de laatste uitgerust is. De GX1 was als het ware een doorgevoerde GF1 in verbeterde GF3 body met snufjes van de G-serie. Sinds de GF6 gebruikt Panasonic ook in haar compactere klasse camera’s (onder de G-serie) gebruik van een kantelbaar scherm. Zo ook bij de GX7. En dat is maar goed ook, want Olympus en Sony doen dit ook al geruime tijd. Een kantelbaar scherm stelt de fotograaf in staat om vanuit lastige posities te fotograferen, zoals laag bij de grond of over een hek heen. Daardoor zijn creatieve foto’s veel makkelijker te maken, zodat je als fotograaf op de grond moet gaan liggen. Net als de concurrentie is het scherm zowel omhoog als naar beneden te kantelen. Hij kan alleen niet boven de camera uitsteken (180 graden), zoals de nieuwste camera’s van Sony en Olympus – en Panasonic’s eigen GF6 – dat wel kunnen. De resolutie van het scherm is met 1,04 miljoen pixels flink toegenomen. En het scherm is aanraakgevoelig, waardoor je ook vanuit lastige posities instellingen kunt wijzigen.

EVF

Ten opzichte van de G-serie had de GX1 (en de GF-serie) het minpunt dat er geen zoeker was. Je bleef dus afhankelijk van het lcd-scherm en in de felle zon is dat geen pretje. Voor de GX1 was wel een optionele EVF beschikbaar, maar die vormde dan een vrij lompe bult bovenop de camera. In de GX7 zit gewoon standaard een EVF en dan ook nog een met een zeer hoge resolutie (2760k dots). Dat zorgt ervoor dat je minder het gevoel hebt naar een elektronisch beeldscherm te kijken. Als extra is de zoeker ook nog eens kantelbaar (handig voor onopvallende straatfotografie). Een unicum in een systeemcamera!

Klein beeld

Daar moeten wel we een kanttekening bij maken. Het is mooi dat de GX7 een ingebouwde (en kantelbare) EVF heeft met een hoge resolutie, maar hij is aan de kleine kant. Als je er doorheen kijkt, is het beeld een beetje postzegelformaat. In de verste verte niet vergelijkbaar met het beeld dat een externe EVF produceert, of die van de Sony Alpha’s – laat staan een optische zoeker. Dat wordt nog hinderlijker als je het standaard 4:3 fotoformaat gebruikt, want het beeld is 16:9 (net als het scherm), wat betekent dat er slechts een klein deel in het midden benut wordt. Door een 4:3 beeld op een 16:9 scherm te tonen, krijg je zwarte balken aan de zijkanten.  Vreemd genoeg staat de digitale informatie in de EVF ook in de 4:3 verhouding door het hele beeld heen, in plaats van aan de zwarte zijkanten.

Het kleine zoekerbeeld werkt minder prettig, vooral als je liever niet via het lcd-scherm wilt fotograferen. Overigens begrijpen we de keuze van Panasonic wel. Er is simpelweg geen keuze voor een grotere zoeker, tenzij bijvoorbeeld de interne flitser was komen te vervallen. Ook Sony’s NEX-6 en -7 hebben een kleiner zoekerbeeld dan hun Alpha broers. De vraag is, is het werkbaar? Ja dat wel. Maar daar moeten we opmerken dat een externe EVF prettiger werkt vanwege het grotere beeld. Ook voor brildragers werkt de kleine zoeker minder fijn. Tijdens de test hadden we ook de VF-4 EVF op een Olympus PEN tot onze beschikking en hoewel de resolutie daarvan lager is, was het beeld echt een stuk prettiger.

Van de bovenkant

De body is zoals gezegd van magnesium in plaats van plastic, waardoor de GX7 tegen een stootje kan. Dit is iets dat we normaliter alleen in het segment boven de € 1000 tegenkomen. Naast de kantelbare EVF zit een flitsvoet waarop je een flitser of andere accessoire kunt monteren. Daarnaast zit een kleine opklapbare flitser, die je ook met je vinger omhoog kunt laten flitsen (indirect flitsen). Aan de rechterzijde van de body zit het programmawieltje met de bekende PASM-standen en een drietal programmeerbare standen. Een automatische stand en scene stand ontbreken ook niet, alsmede een speciale M-stand voor video.

Om de ontspanknop zit een klein draaiwieltje, waarmee je ook snel aanpassingen kunt doen (zoals belichtingscompensatie). Dit is een extra wieltje, los van het hoofdwiel aan de achterzijde van de camera. Wat we overigens missen is het schuifje voor de elektronische zoom, die op recente G-serie camera’s en de GF6 wel zit. Daarmee kun je PowerZoom-lenzen rechtstreeks aansturen. Dat lijkt geen toeval: de 14-42 PowerZoom is niet als kit verkrijgbaar bij de GX7. Blijkbaar acht Panasonic die lens niet interessant voor deze doelgroep?

DMC-GX7-K Top

GX7: 2-axis gestabiliseerde sensor

Voor het eerst in de geschiedenis heeft Panasonic een camera met gestabiliseerde sensor. Deze is geïnspireerd op het 5-axis systeem van Olympus, zij het dat Panasonic het houdt bij horizontale en verticale beweging (en geen roterende beweging). Wanneer de GX7 gebruikt wordt in combinatie met Panasonic objectieven met MEGA OIS, dan krijgt dat systeem overigens voorrang. Dit omdat in-lens stabilisatie volgens Panasonic effectiever is dan in-body stabilisatie.

GX7_Sensor

De sensor is volgens eigen zeggen gebaseerd op die van de G6, maar dan verder doorontwikkeld. De fotodiodes zouden groter zijn, waardoor ze minder ruis per pixel transistor zouden produceren (-6 db). De lichtgevoeligheid en de saturatie zou met 10% zijn toegenomen. Ook op hoge lichtgevoeligheden zou de camera nog goed presteren, wat ondersteund werd met enkele uitgeprinte voorbeeldfoto’s op groot formaat. De ISO-stand is selecteerbaar tot 25.600.

Wifi, NFC en meer

NFC is een vooral een hulpmiddel om foto’s en video’s via wifi over te zetten naar een smartphone of een tablet. Zodra je een smartphone met NFC tegen de camera aan houdt, wordt automatisch een link tussen beide apparaten gelegd. Dit maakt wifi eenvoudiger in gebruik, doordat handmatige instellingen overbodig worden. Je kunt niet alleen foto’s overzetten naar een smartphone, ook kun je de camera op afstand besturen via wifi via een speciale app. We hebben het in de praktijk getest en dat werkt goed. De vertraging lijkt mee te vallen, waar je erg makkelijk op afstand je camera kunt bedienen.

Geen microfoon

Panasonic lijkt de GX7 vooral te richten op fotografen en niet op liefhebbers van video. Dat lijkt een vreemde zet, omdat de videomogelijkheden van Panasonic-camera’s juist een sterk verkooppunt waren. Opvallend genoeg heeft de GX7 heeft geen aansluiting voor een externe microfoon, wellicht om duidelijk te maken dat cineasten beter bij de G6 of GH3 terecht kunnen.

panasonic_lumix_dmcgx7_body_black

Silent Mode

De GX7 beschikt over een “Silent Mode”, die eerder opdook bij de G5 en G6. De gordijnsluiter blijft dan open staan, en alleen de electronische sluiter wordt gebruikt om de foto te maken. Verder worden alle geluiden op de camera uitgeschakeld. Dat maakt de GX7 een ideale camera voor straatfotografen. Ook dit is een functie die je lang niet op iedere gevorderde camera tegenkomt. Maar de Olympus PEN E-P5 beschikt er ook over.

Voorbeeldfoto’s

Hieronder staan enkele voorbeeldfoto’s die we met de GX7 en de bijbehorende 14-42mm kitlens gemaakt hebben. Op onze Flickr stream kun je meer testfoto’s bekijken.

Panasonic Lumix GX7 test
Panasonic Lumix GX7 test
Panasonic Lumix GX7 test

Beeldkwaliteit

Ten opzichte van de Panasonic Lumix G6 is de sensor van de GX7 een fractie beter. Op ISO 3200 en 6400 zijn de beelden nog goed bruikbaar. Ruis is wel te zien, maar gaat niet of beperkt ten koste van details. Wel wordt het beeld vanaf ISO 6400 wat fletser en minder scherp. Dat zet zich door naar ISO 12.800 en 25.600, waarbij details erg grof worden weergegeven. Deze standen zouden vermijden tenzij het echt niet anders kan.

GX7-3200-25600

Als we de GX7 vergelijken met de Olympus PEN E-P5 dan komt de GX7 beter uit de verf. De beelden van de Olympus zijn weliswaar scherper, maar hebben op de hoge ISO-standen erg veel kleur verloren. Ook is kleurruis duidelijk zichtbaar, terwijl de kleurverzadiging al op ISO 6400 sterk afneemt.

Oly-vs-Pan1

Oly-vs-Pan2

Conclusie

De Panasonic Lumix DMC-GX7 is leverbaar vanaf eind september 2013 in het zilver en zwart. De losse body krijgt een prijs mee van € 996 (niet afgerond € 995,95). Met de standaard 14-42mm zoomlens kom je uit op € 1100 en met de nieuwe 20mm f1.7 pancakelens wordt dat € 1200.

Wij zijn enthouasiast over de GX7 omdat de verbeteringen significant zijn. De ingebouwde kantelbare EVF is bijzonder prettig en ondanks deze toevoeging is de GX7 erg compact gebleven. De vernieuwingen ten opzichte van de GX1 zijn flink: kantelbaar en aanraakgevoelig scherm, wifi en nfc, een ingebouwde EVF en in-body stabilisatie. Die laatste twee eigenschappen zijn nog wel de grootste innovatie binnen het portfolio van Panasonic. Los van het wat kleine zoekerbeeld van de EVF en de prijs zijn we zeer te spreken over de GX7. De beeldkwaliteit is zeer goed en dankzij de uitgebreide specificaties en instelmogelijkheden is de camera zeer flexibel inzetbaar. Een ideale camera voor de meer ervaren (amateur)fotografen die op zoek zijn naar een compacte camera.

Pluspunten

  • Goede beeldkwaliteit
  • Ingebouwde (kantelbare) EVF
  • Kantelbaar en aanraakgevoelig scherm
  • Relatief compact
  • Wifi/NFC
  • 2-axis stabilisatie (sensor shift)
  • Snelle autofocus
  • Programmeerbare standen op het programmawiel
  • Geleverd met nieuwe compacte 14-42mm kitlens

Minpunten

  • Prijs exclusief objectief
  • Klein zoekerbeeld
  • Kleurruis op hogere ISO’s

fotovideonu-aanrader-sm

Olympus PEN E-P5 review

In mei hebben we al even mogen kennismaken met de Olympus PEN E-P5. Dat was tijdens de Olympus OM-D Photography Playground in Berlijn. We hebben daar een hands-on preview van gemaakt. In Berlijn mochten we de E-P5 eventjes vasthouden, van alle kanten bekijken en er zelfs foto’s van maken. Foto’s met het toestel zelf maken mocht ook, maar alleen zonder geheugenkaart in de camera 😉 Het betrof namelijk een pre-productiemodel. Afgelopen weken hebben we dan eindelijk met een echt productiemodel gewerkt. Het eerste wat opvalt als je de E-P5 in handen krijgt, zijn het best wel aardige gewicht en de luxe uitstraling van de camera. De behuizing is van degelijk metaal gemaakt. Dat ziet er prachtig uit, maar weegt zwaarder dan andere materialen zoals kunststof. We vinden de camera trouwens niet te zwaar en waarschijnlijk is hij zo beter in balans wanneer je een wat grotere lens gebruikt. De E-P5 heeft een ingebouwde flitser en een kantelbaar aanraakscherm. Een digitale zoeker zit er helaas niet in. Er is wel een nieuwe losse EVF (VF-4) beschikbaar waar wij mee gewerkt hebben. Voordeel van een losse zoeker is dat de camera extra klein gehouden is, maar zoals duidelijk mag zijn heeft het ook nadelen. Daar komen wij nog op terug.

white

Bovenzijde

Aan de bovenzijde van de camera vinden we een flitser die in de behuizing verzonken zit. Met een druk op een knopje aan de achterzijde springt deze tevoorschijn. Je moet de flitser zelf weer terugduwen, zoals meestal. In het midden zit een flitsvoet met aan de achterzijde de accessoire-poort. Hier kan een flitser of de EVF op geplaatst worden. Niet in gebruik is de flitsvoet en de poort netjes afgedekt met een afdekplaatje dat standaard wordt meegeleverd. Het programmawiel zit grotendeels in de behuizing verzonken en draait mooi soepel. De weerstand is precies goed en het verdraaien gaat nagenoeg geruisloos. De ontspanknop is wat hoger geplaatst en aan de voorzijde zit een draaiwiel. Ook aan de achterzijde is een draaiwieltje te vinden. Via deze wieltjes zijn maar liefst vier instellingen veranderbaar. Verder vinden we nog een Fn-toets waar een functie naar keuze aan is toe te kennen en de aan/uitschakelaar.

OLYMPUS-PEN-E-P5-04

Voorkant, zijkant en onderzijde

Aan de voorzijde bevinden zich geen knoppen. Nou ja, behalve dan die om de lens te ontgrendelen. Aan een zijkant vinden we een usb-poort en micro-HDMI-poort, die onder een mooi klepje verscholen zitten. Geen rubber kapje dat je uit de behuizing moet pulken en er daarna weer inproppen, maar een degelijk klepje dat moeiteloos open- en dichtklapt. Aan zowel de voor- als de achterzijde vinden we trouwens een handgreep. Dat is met de grootte en het gewicht van een toestel als de E-P5 ook wel noodzakelijk om de camera stevig vast te houden. De voorste greep is zeker vergeleken met een reflexcamera niet echt groot. Aan de onderzijde valt ons op dat de statiefaansluiting niet helemaal in het midden zit. Gelukkig zit hij er niet ver vandaan, maar toch is het iets om rekening mee te houden. Vooral als je graag panorama’s maakt. Er is dan extra aandacht nodig om de camera juist te laten ronddraaien.

Achterzijde

Aan de achterzijde zit een mooi 3 inch (7,6 cm) kantelbaar aanraakscherm met een hoge resolutie van 1,04 miljoen pixels. Een draaibaar scherm werkt erg fijn en vooral als je eraan gewend bent, kun je eigenlijk niet meer zonder. Je kunt er comfortabel vanuit allerlei lastige standpunten mee fotograferen, zonder dat je per se gestrekt moet gaan of je nekspieren forceert om nog enigszins op het scherm te kunnen kijken. Ook de nieuwe VF-4 digitale zoeker is trouwens kantelbaar, wat echt een verademing is en enorm prettig werkt. Verder vinden we achterop eigenlijk zo’n beetje wel de knoppen zoals we gewend zijn bij dit soort camera’s. Zoals Menu, Info, een prullenbak, de afspeelknop, een vierweg-knop met centrale OK-knop. Met de vierweg-knop regel je (standaard althans) de volgende functies. Door hem naar links te drukken kan een focuspunt gekozen worden. Je kunt er eentje uit een matrix kiezen die een groot deel van het scherm beslaat, of je kunt ze allemaal activeren. Duw de knop naar rechts om een flitsfunctie te kiezen. Omlaag is voor de diverse repeterende functies en de zelfontspanner. Druk de vierweg-knop omhoog en vervolgens naar links of recht voor belichtingscompensatie, of omhoog en omlaag om diafragma danwel sluitertijd aan te passen.

OLYMPUS-PEN-E-P5-06

Filmknop

Gelukkig is er een filmknop aanwezig, zodat je ongeacht de programmastand waarin je zit, altijd kunt filmen. Al blijven we vinden dat deze knop beter aan de bovenzijde van de camera kan zitten. Liefst in de buurt van de ‘gewone’ ontspanknop. Een filmknop aan de achterzijde geeft altijd trillingen bij het starten en stoppen van de opname. Anders dan bij een neergaande beweging (gewone ontspanknop), druk je het toestel geheid iets voorover omdat je voorwaarts tegen de camera duwt. Daarnaast hoort de duim op de duimgrip en dus is het nodig deze telkens te verplaatsen, wat ook voor instabiliteit zorgt.

Instelwielen

De camera heeft twee instelwielen aan de bovenzijde. Eentje aan de voorkant en eentje aan de achterzijde. Erg handig, zo kun je altijd twee instellingen razendsnel aanpassen. Of zijn het er vier? In de A-stand zijn dat belichtingscompensatie en het diafragma, in de S-stand belichtingscompensatie en sluitertijd en in de M-stand diafragma en sluitertijd. Daar blijft het echter niet bij. Olympus heeft namelijk een nieuwe knop bedacht. Een hendeltje waarmee 2×2-bediening mogelijk is. Kantel je de hendel naar de tweede stand, dan pas je met de dezelfde twee draaiwieltjes plotseling witbalans en iso-waarde aan. Je kunt dus altijd vier instellingen razendsnel en na enige gewenning zelfs ‘blindelings’ aanpassen.

Kitlens

De lens die met deze camera wordt meegeleverd is de 14-42 IIR (3.5-5.6). Een uitermate kleine en lichte lens, zeker vergeleken met de behuizing van de E-P5. Tijdens transport is de lens extra klein. Voor gebruik moet je hem ‘uitklappen’ via een Unlock-knop op de lens. De lens is niet echt lichtsterk. Je moet er goed op letten dat het diafragma van f/3.5 naar f/5.6 verloopt tijdens het zoomen. Aan de voorzijde zit een soort beschermring. Waar wij enkele keren tegen aanliepen is dat die plotseling op de grond lag. Het is een nogal fragiele stukje plastic die weliswaar op de lens klikt, maar ook net zo makkelijk weer los schiet tijdens normaal gebruik van de camera. We zouden bijna zeggen: als je hem niet kwijt wilt raken, laat hem er dan gewoon af en berg hem ergens op. Hij lijkt er alleen om esthetische redenen op te zitten als er geen zonnekop (niet meegeleverd) op de lens zit. Wij hebben er althans geen diepere betekenis voor kunnen vinden, er zitten geen naden of iets dergelijks onder die maar beter afgeschermd kunnen worden.

Focus en zoom

Het aanraakscherm kan gebruikt worden om razendsnel een focuspunt aan te wijzen. Je tikt ergens op en daar ligt dan meteen de scherpte. Handig om snel te reageren in snel veranderende situaties. Ook als je vanaf statief werkt is dit erg prettig. Je kunt zo heel snel werken. Met een schuifregelaar op het scherm is de grootte van het focuspunt instelbaar op een schaal van 5x (de grootste) tot 14x (de kleinste). Eenmaal het scherpstelpunt ergens geplaatst, volstaat een druk op de Zoomknop om dat gebiedje schermvullend te maken. Met het achterste draaiwiel bepaal je nu de zoomfactor (wederom 5x t/m 14x). Handmatig scherpstellen is zo wel erg eenvoudig. Zeker omdat de camera ook over Focus Peaking beschikt.

Tik en druk af

Een andere mogelijkheid is het direct maken van een foto zodra je op het scherm tikt. Je verplaatst hiermee eenmalig het scherpstelpunt en er wordt direct een foto gemaakt. In de praktijk hebben wij hier dankbaar gebruik van gemaakt bij het fotograferen van huisdieren. Die zijn erg beweeglijk en je kunt zo ogenblikkelijk een foto maken met de scherpte op het gewenste punt. Om te schakelen tussen de beide methoden (alleen scherpstellen, of ook een foto maken) regel je met een tik op een pictogram op het scherm. Je kunt zodoende direct omschakelen zodra nodig zonder door een menu te dwalen. Wil je geen van beide gebruiken, dan is de functie met hetzelfde pictogram ook volledig uit te schakelen en reageert het scherm niet meer op je vingers.

SCP

In menu’s is het scherm niet aanraakgevoelig. Heb je het SCP geactiveerd, het Super Control Panel waarmee je erg veel belangrijke instellingen snel kunt wijzigen, dan kun je hier weer wel gebruik maken van het aanraakscherm. Een welkome aanvulling, want zo zijn nagenoeg alle belangrijke instellingen van de E-P5 met enkele vingertikken te wijzigen. Dat werkt beduidend sneller dan met knoppen. Het SCP is trouwens niet standaard actief. Druk je op de OK-knop, dan verschijnt normaal gesproken een soort zijbalk aan de rechterzijde van het scherm waarin instellingen op een iets omslachtigere manier aanpasbaar zijn. Dit heet Live controle. Om het SCP te activeren moet je even diep in de menu’s van de camera duiken. Na een druk op de Menu-knop ga je naar Gedetailleerde cameraopties (pictogram van tandwielen) en kies je vervolgens het onderdeel met de letter D. Hier moet je bij de optie Controle-Inst zijn. Dan kies je voor welke  programmastand(en) je dit wilt aanpassen. Bijvoorbeeld P/A/S/M. Zet eventueel eerst de optie Live controle uit en vervolgens Live SCP aan. Beide aanzetten kan ook, met de Info-knop wissel je tussen de twee.

Uitgebreide menu’s

Ja, die menu’s van Olympus. Veel mensen kunnen er niet zo goed mee overweg. Vooral wie de menu’s van bijvoorbeeld Canon of Nikon gewend is. Inderdaad, de menu’s zijn aardig complex en overvol. Niet in de laatste plaats omdat op Olympus camera’s zo ontzettend veel is aan te passen en in te stellen. Er is enorm veel in die menu’s geperst. Vandaar dat het zojuist genoemde onderdeel Gedetailleerde cameraopties alleen al is onderverdeeld in tien subonderdelen (A t/m J). Je kunt een Olympus camera werkelijk helemaal naar je hand zetten. Er zijn enorm veel mogelijkheden. Zelf aan het gros van de knoppen kun je een andere functie toekennen. Nadeel is natuurlijk wel, dat als je van al die geavanceerde mogelijkheden geen gebruik wilt maken, je alsnog door die menustructuur moet ploegen om de basisdingen te vinden die je wel nodig hebt. Gelukkig zijn veel instellingen slechts eenmalig nodig. Alle dagelijkse instellingen vind je eigenlijk in de SCP, zodat je het menu niet echt vaak nodig hebt.

Lange belichtingen

Deze camera kan op twee manieren tijdopnamen maken. Eigenlijk drie. In de M-stand kun je sowieso al tot zestig seconden belichten. Waar vrijwel alle spiegelreflex- en systeemcamera’s het bij dertig  seconden voor gezien houden, biedt deze Olympus nog de mogelijkheid om 40, 50 en 60 seconden te belichten. Daarna volgt Bulb en tenslotte is daar nog Live Time. Bulb kennen we wel. Je drukt op de ontspanknop en pas zodra je deze weer loslaat is de foto gemaakt. Zo is het eenvoudig om live te bepalen hoe lang je wilt belichten. Handig voor onder andere vuurwerk of onweer. Time lijkt erop. Je drukt nu echter op de ontspanknop om de opname te starten en zodra je er genoeg van hebt druk je er voor de tweede keer op. Wij vermoeden dat dit ook opgaat voor de infrarood afstandsbediening. Dat zou mooi zijn, want dan is er niet langer een bedrade afstandsbediening voor nodig. Bij zowel Bulb als Time zie je een tellertje op het scherm zodat je weet hoelang de belichting loopt.

Live Bulb en Live Time

Duiken we weer het menu in (Gedetailleerde cameraopties en daarna onderdeel E), dan zijn hier Live Bulb en Live Time te activeren. We kennen ze al van de OM-D. Maak je nu een tijdopname (Bulb en Time heten nu ineens Live Bulb en Live Time), dan zie je de foto zich live op het scherm ‘ontwikkelen’. Zo kun je bij nachtopnamen perfect doseren tot je de gewenste belichting hebt en is het minder vaak nodig om via bijvoorbeeld trial-on-error de belichtingstijd te achterhalen. Ook lichtschilderen gaat met deze opties een stuk makkelijker omdat je (of een assistent) ziet hoe de schildering vordert. Je geeft zelf aan om de hoeveel (delen van) seconden het beeld ververst moet worden.

Panorama’s

Panorama’s maken gaat op deze camera op de ouderwetse manier. Dat valt eerlijk gezegd een beetje tegen. Je krijgt wat hulplijntjes te zien en moet zelf maar in de gaten houden of je voldoende overlap inbouwt door op herkenningspunten in het landschap te letten. De camera maakt gewoon losse opnamen (jawel, je moet zelf per foto afdrukken) die je achteraf op de computer vastlast. Niet echt van deze tijd.

AF-tracking

AF-tracking is mogelijk en zit een klein beetje verstopt. Kies je de scherpstelmethode via bijvoorbeeld het SCP, dan moet je bij C-AF TR zijn. Voor wie minder bekend is met Olympus-camera’s: S-AF staat voor eenmalig scherpstellen (single), C-AF voor continu scherpstellen en MF uiteraard voor handmatig scherpstellen. Kies je S-AF MF dan stelt de camera automatisch scherp zodra je de ontspanknop half indrukt en mag je dat corrigeren door aan de scherpstelring te draaien. Iedere keer als je de ontspanknop indrukt stelt de camera welw eer opnieuw scherp, dus het is puur bedoeld om de camera bij te sturen. Anders is MF effectiever. Uiteraard beschikt de camera over gezichtsdetectie en je kunt zelfs aangeven op welk oog moet worden scherpgesteld.

Repeterende stand

De camera kan op hoge snelheid foto’s maken. Tot maar liefst negen beelden per seconde en dat is erg rap. Olympus kennende is ook deze snelheid weer helemaal in te stellen via het menu. Er is zelfs een L-stand met keuze uit één tot vijf beelden en een H-stand die van vijf tot negen beelden per seconde loopt. We zullen je maar niet meer vermoeien met waar dit allemaal in het menu verstopt zit. Het kan, daar gaat het om. Met negen beelden per seconde is het bijna ondoenlijk om slechts één opname te maken. Je hebt er al snel twee of drie, zo snel gaat dat. De camera op repeterend laten staan is daarom eigenlijk alleen handig als je ook daadwerkelijk een reeks wilt schieten. Wel merkten we dat de repeterende optie bij het maken van portretten wel degelijk nut kan hebben. Omdat je met een (voor ons gevoel) korte druk op de ontspanknop razendsnel twee of drie foto’s maakt, heb je een veel grotere trefkans op een gelukt portret.

Eigen instellingen

Je kunt vier setjes eigen instellingen opslaan (genaamd Myset, ‘Custom Modes’ dus), zodat je die (relatief snel) weer kunt oproepen. Nu werkt dat bij Olympus altijd wat omslachtig en dat zou inmiddels wel wat vereenvoudigd mogen zijn. Het idee is dat je de camera eerst naar smaak instelt en dat dan via het menu als setje opslaat. Prima. Alleen: het opslaan, wissen en selecteren van zo’n setje is een beetje onduidelijk. Wanneer wis je het, wanneer activeer je ze. Wij komen er vaak niet uit. Terwijl het toch echt niet zo ingewikkeld hoeft te zijn, bewijzen genoeg andere fabrikanten. Op het programmawiel vinden we deze eigen instellingen niet terug, je moet ze via het menu oproepen.

Bracketing en meer

Hou je van bracketing? Koop Olympus! Er is een menu-onderdeel vol met mogelijkheden. We gaan er niet diep op in, maar wat kun je allemaal bracketen op de E-P5? Belichting (twee tot zeven beelden, stapgrootte 1/3 tot 1 EV), witbalans, flitslicht, iso, Art-filters en tot slot HDR (drie tot zeven beelden, stapgrootte 2 EV). Nog wat andere mogelijkheden die we alleen even noemen: raw-foto’s kun je al in de camera ontwikkelen, je kunt dubbelopnamen maken, of schiet meerdere foto’s en plaats ze direct in een fotolijst (Photo Story). Uiteraard kent de E-P5 net zoals alle Olympus-camera’s enorm veel filters waarmee je een leuk effect aan je foto’s kunt toevoegen. Ook niet onbelangrijk: je kunt flitsers draadloos aansturen, via WiFi kun je foto’s overzetten en de camera besturen inclusief live beeldweergave.

Timelapse

Nieuw is dat deze Olympus-camera een timelapse kan maken. Naar keuze worden alleen de losse opnamen gemaakt, of wordt het geheel ook nog eens samengevoegd tot een film. Zodra je Timlapse in het menu activeert, kun je instellen hoeveel opnamen er gemaakt worden, de wachttijd totdat met opnemen begonnen wordt, de intervaltijd en tenslotte of je alleen foto’s of ook een filmpje wilt hebben. Slim bedacht is dat de camera gewoon in slaap valt als het lang moet wachten en dan gewoon op tijd ontwaakt om een opname te maken. Dat spaart de accu.

EVF VF-4

De E-P5 heeft standaard geen EVF, maar er is een nieuw los exemplaar verkrijgbaar (VF-4). Die geeft een prima beeld en het is er prettig mee werken. Met een resolutie van maar liefst 2,36 miljoen pixels en een vergrotingsfactor van 1,48x is hij ook nog eens kantelbaar. Je kunt de EVF rechtop zetten om bijvoorbeeld vanuit een laag standpunt te fotograferen, of gewoon omdat je dat prettiger werken vindt. Schuin zetten kan ook, hij is traploos verstelbaar. We vinden wel dat het wat lastiger fotograferen is wanneer je de EVF schuin zet, omdat hij niet zo blijft staan. Hij verdraait te gemakkelijk als je een oog er tegenaan drukt. Je kunt hem niet vergrendelen als hij schuin staat. Verder is het een prettige digitale zoeker die eigenlijk niet op deze camera mag ontbreken. Omschakelen tussen scherm en EVF kan met een knopje op de zoeker. Houd je de knop ingedrukt, dan verschijnt een optie in beeld waarmee je de oogsensor in- of uitschakelt. Je kunt dus zelf kiezen of je handmatig tussen scherm en EVF wisselt, of dat dit vanzelf gaat. We ontdekten trouwens dat het alleen automatisch gebeurt met ingeklapt scherm. Zet je het scherm schuin, dan blijft de EVF uit.

Wel of geen EVF?

Eigenlijk is een EVF op een camera van dit kaliber onmisbaar. Er is alleen een groot nadeel. Het is een losse zoeker en vormt een flinke bult op de camera. Hij zit al snel in de weg. Daar zit je met je kleine fototas, ineens past de camera er niet meer in. Ook steekt hij aan de achterzijde flink uit. Je kunt de zoeker natuurlijk los meenemen. Er zit zelfs een beschermhoes bij. Maar hem er steeds op ‘schroeven’ is ook niet echt handig. Plus je raakt hem zo misschien kwijt of laat hem thuis of in de auto liggen. Een losse EVF is wat ons betreft alleen handig bij sporadisch gebruik. Alleen is de prijs voor zo’n accessoire dan wel wat hoog voor die ‘paar keer’. Nee, wij voelen toch meer voor een ingebouwde EVF.

Zoekerbeeld

Het zoekerbeeld van de VF-4 is erg groot en werkt bijzonder prettig. Anders dan bij vlaggenschip OM-D E-M5 kun je nu gelukkig ook je gemaakte foto’s in de zoeker terugkijken. Bij de OM-D kan dit alleen op het scherm (tenzij een recente firmware-update hier verandering in gebracht heeft) en dat is een afknapper als je in een omgeving met fel licht staat. Ook ‘s avonds is het zoekerbeeld behoorlijk licht. Zelfs op de sterrenhemel konden wij scherpstellen. Weliswaar handmatig en door de felste sterren (stedelijke omgeving) met de Zoom-knop beter in beeld te brengen. Ook Focus Peaking helpt goed bij het fotograferen bij weinig licht. Scherpe gebieden worden dan in bijvoorbeeld wit geaccentueerd.

Stabilisatie

De geavanceerde 5-assige stabilisatie in de E-P5 is vergelijkbaar met die uit het vlagschip de OM-D. De sensor is zwevend opgehangen. Staat de camera uit, dan zakt de sensor omlaag naar een soort ruststand. Daar wordt hij niet vergrendeld, is ons opgevallen. Want schud je lichtjes met de camera, dan hoor je wat gerammel. Wij kunnen ons zo voorstellen dat de sensor maar weinig rust kent als je met de camera op pad gaat. Schakel je de camera in, dan is het gerammel meteen over, omdat de sensor nu ‘paraat’ hangt, netjes in het midden achter de lensopening. Dat de sensor goed zijn werk doet, merk je zodra je de sluiterknop half indrukt. Een licht gezoem zwelt aan en zodra je de camera lichtjes beweegt hoor je aan de variaties van het geluid dat het stabilisatiesysteem flink voor je aan het werk is. Het systeem kent meerdere methoden om het beeld te stabiliseren. Want als je met een onderwerp meebeweegt, wil je natuurlijk niet dat de camera probeert die bewegingsrichting ongedaan te maken (wat uiteraard niet lukt). Je kunt handmatig omschakelen, of de camera lekker zelf laten uitzoeken welke stabilisatiemethode het beste is (S-IS Auto).

OLYMPUS-PEN-E-P5-07

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de PEN E-P5 is vooral op de lage lichtgevoeligheden vrij goed. Het beeld is lekker scherp en de kleuren natuurlijk. Tot en met ISO 1600 blijft de beeldkwaliteit meer dan uitstekend. Vanaf ISO 3200 worden de details wat grover en ruis wordt zichtbaar, maar we zouden deze standaard nog zeker bruikbaar noemen. Maar ISO 6400 vormt een flinke overgang. Weliswaar blijven foto’s redelijk scherp, de kleurverzadiging neemt sterk af, waardoor foto’s wat flets worden. Ook is ruis dat duidelijk zichtbaar, al is dat op zichzelf nog acceptabel. ISO 12.800 en 25.600 zijn wat ons betreft niet echt bruikbaar.

P5-3200-25600

Als we de Olympus PEN E-P5 vergelijk met de Panasonic Lumix GX7, dan doet de laatstgenoemde het wat beter. De beelden van de Olympus zijn weliswaar scherper, maar hebben op de hoge ISO-standen erg veel kleur verloren. Ook is kleurruis duidelijk zichtbaar, terwijl de kleurverzadiging al op ISO 6400 sterk afneemt.

Oly-vs-Pan1

Oly-vs-Pan2

Conclusie

De Olympus PEN E-P5 is een camera die er in de eerste plaats mooi uitziet en degelijk aanvoelt. Er zijn stevige materialen gebruikt en er is veel aandacht besteedt aan details. De ergonomie vinden wij zelfs verbeterd ten opzichte van de Olympus OM-D E-M5. Dankzij het kantelbare scherm kan er eenvoudiger vanuit hoge en lage standpunten gewerkt worden en door de aanraakgevoeligheid is razendsnel een focuspunt te selecteren en eventueel meteen een foto te maken. De nieuwe VF-4 EVF bevalt ons prima. Het beeld is ongekend groot en benadert de werkelijkheid best aardig. In donkere omgevingen wordt het beeld helderder gemaakt, zodat je ook in schaduwgebieden moeiteloos details ziet. Helaas is de EVF een extra accessoire. Die moet extra aangeschaft worden en steekt nogal uit ook. De camera is snel met scherpstellen, ook als het donkerder wordt, mits er voldoende contrast is. Handmatig scherpstellen werkt prettig, zeker in combinatie met Focus Peaking en de mogelijkheden om het beeld te vergroten. Voor nachtfotografen zijn Live Time en Live Bulb erg handige hulpmiddelen, aanvullend op de lange belichtingstijden tot en met zestig seconden die sowieso al zijn in te stellen. De nieuwe Timelapse-functie kan ook nog eens als intervaltimer gebruikt worden.

silver-vf4

 

Pluspunten

  • Degelijke bouw
  • Goede beeldkwaliteit
  • Zeer veel instelmogelijkheden
  • Optionele EVF met groot en duidelijk beeld
  • Timelapse
  • Live Bulb en Live Time

Minpunten

  • Losse, prijzige EVF
  • Ouderwetse panoramastand
  • ‘Rammelende’ sensor
  • Myset (‘custom modes’) omslachtig

Extra testfoto’s

 

 

Canon EOS M review – update verbeterde autofocus

Op papier klonkt het allemaal goed. De EOS M bevat een ‘hybride AF-systeem’ waarbij fase- en contrastdetectie dankzij geïntegreerde AF-diodes beide gebruikt kunnen worden. Maar omdat de EOS M geen aparte autofocussensor heeft, in tegenstelling tot de 650D en 700D, moet hij het alleen met de beeldsensor doen om scherp te kunnen stellen. De EOS 650D en 700D gebruiken dezelfde sensor, maar gebruiken daarnaast nog een dedicated autofocus-sensor voor tijdens normaal fotogebruik. Ze zijn dus niet afhankelijk van deze hybride autofocusvorm. Tijdens onze review van de EOS M hadden we een flinke dosis kritiek, maar het meest zwaarwegende punt was de matige autofocus van de EOS M. Het leek alsof we weer vijf jaar terug in de tijd gingen, in een wereld waarbij (compact)camera’s last hadden van sluitervertraging. Druk op de ontspanknop, wacht een halve seconde en het moment is alweer voorbij. Dat kan echt niet vonden we. Op technisch vlak concludeerden we dat Canon zowel contrastdetectie als fasedetectie (via de sensor) niet zo goed beheerste als de concurrentie. Systeemcamera’s van Nikon, Sony, Olympus, Samsung en Panasonic waren beduidend sneller.

Recentelijk bracht Canon een nieuwe firmware uit voor de EOS M. Los van de ondersteuning voor de EF-M 11-22mm f4-5.6 IS STM en enkele taaltechnische fouten, was de grootste verbetering de scherpstelsnelheid. We spraken Canon hier recentelijk over en volgens hen vormde de nieuwe firmware een wezenlijk verschil met de oorspronkelijke versie. De vraag is natuurlijk of die stelling klopt en zo ja wat dit in de praktijk betekent. Kan de EOS M zich eindelijk meten met zijn concullega’s?

De nieuwe firmware werd vrijgegeven op 27 juni 2013. Deze nieuwe firmware kwam mede tot stand na kritiek van reviewers en gebruikers. Niet alleen zou de scherpstelsnelheid traag zijn, ook zou hij soms het focuspunt niet goed kunnen vinden. Los van enkele andere optimalisaties, was de verbetering van de scherpstelsnelheid de primaire reden voor de nieuwe firmware.

We hebben EOS M met nieuwe firmware enige tijd kunnen testen. We kunnen bevestigen dat de autofocussnelheid inderdaad is verbeterd. De verbetering is best significant, maar dat komt mede doordat de autofocus van de EOS M echt onder de maat was. De snelheid van de autofocus kunnen we nu ‘bruikbaar’ noemen. Er is nog steeds een kleine vertraging merkbaar, maar die is wel minder dan voorheen. In veel situaties, vooral bij goed licht, doet de camera nu prima zijn werk. Er is nog steeds wat sluitervertraging merkbaar, maar in de meeste gevallen leidt dit niet tot problemen en kun je er prima foto’s mee maken.

Ook de autofocus via het aanraakgevoelige scherm reageert nu vlotter en accurater, waardoor de camera prettiger te bedienen is. De keerzijde is dat we een paar keer een situatie hadden waarbij de camera dienst weigerde. Het betrof een situatie met lastig licht; een zonsondergang met veel donkere delen. Toen hebben we een paar keer een moment gemist, omdat de camera niet kon focussen.

EOS M in vergelijking met andere CSC’s

De hamvraag is natuurlijk: hoe presteert de EOS M nu in vergelijking met andere systeemcamera’s (CSC)? Een korte vergelijking met de Olympus PEN E-P5, Panasonic Lumix G6 en Samsung NX300 wees uit dat de concurrentie nog steeds merkbaar sneller is. Dergelijke camera’s reageren nagenoeg ‘instant’, zonder sluitervertraging. De EOS M kan nu wel redelijk meekomen, maar blijft de traagste van het stel.

Conclusie

De conclusie is dat Canon de EOS M absoluut verbeterd heeft met de nieuwe firmware. Van matig bruikbaar is de camera nu ‘bruikbaar’ geworden. In veel situaties is de sluitervertraging geen groot probleem meer, maar in vergelijking met andere camera’s blijft hij aan de slome kant.

Onze andere kritiek blijft overigens nog staan. De autofocus is zeker verbeterd, maar nog niet ‘on par’ met de concurrentie. Maar de EOS M is nog steeds een karig bedeelde systeemcamera zonder (optionele) EVF, accessoirepoort, kantelbaar scherm en PASM-wieltje. Bovendien is het nog steeds het enige model van Canon en zijn er slechts drie lenzen beschikbaar.

Dat gezegd hebbende: de EOS M is sinds de aankondigd wel enorm in prijs gedaald, waardoor de prijs-prestatieverhouding verbeterd is. Daardoor is het mogelijk een interessante camera voor ‘erbij’ of voor consumenten die geen al te complexe foto’s maken.

Canon EOS 100D review

De Canon de EOS 100D laat zich niet direct met andere EOS camera’s of spiegelreflexen in het algemeen vergelijken. Het is een zeer kleine en lichte DSLR die qua omvang dicht in de buurt van een systeemcamera komt. Volgens Canon zelf is het de kleinste en lichtste DSLR van de wereld (371 gram). Om die compacte vorm te bereiken moest het buiten- en binnenwerk flink op de schop. Op dat vlak lijkt de nieuwe camera dan ook niet bepaald op zijn andere broertjes en zusjes. Maar wat betreft de gebruikte componenten is dat wel het geval. In feite is het een 650D/700D, maar dan zonder kantelbaar scherm en met ‘slechts’ 4 bps. Hij heeft nog steeds slechts 9 autofocuspunten, waarvan er één kruislingsgevoelig is (wat snellere autofocus met lichtsterke lenzen mogelijk maakt). Wat wel een verschil is ten opzichte van de 650D en 700D is een aangepaste sensor. Hij heeft nog steeds 18 megapixels met praktisch hetzelfde ontwerp al dat van recente EOS camera’s, maar is uitgerust met meer geintegreerde autofocusdiodes. Deze beslaan nu 65% van het oppervlak, in plaats van 15%, waardoor de autofocus sneller en accurater moet zijn in de video- en live view-modus. Of dat in de praktijk ook merkbaar is en voor wie deze kleine reflex eigenlijk bedoeld is, lees je verder op in deze review.

 

Belangrijkste specificaties:

  • 18.0 megapixel APS-C CMOS Sensor
  • DIGIC 5 beeldprocessor
  • 7,6 cm touchscreen lcd-scherm
  • ISO 100-12800, uitbreidbaar tot 25600
  • Full HD 1080 video met continue autofocus
  • 4 bps
  • 9-punts af, allemaal kruislingsgevoelig
  • Scene Intelligent Auto Mode
  • 371 gram
  • Compatible met Canon EF en EF-S lenzen
  • Kids- en food-modus

Kleine body

Het is zondermeer een prestatie dat Canon een DSLR zo klein heeft weten te maken. Tegelijkertijd roept dit wel vragen op over het nut hiervan. Is de camera nog wel prettig vast te houden met een gemiddelde Europese hand? Je zou zeggen van wel, maar toch stijgt het aandeel compacte systeemcamera’s momenteel en die zijn een stuk kleiner dan een spiegelreflex. Bovendien ontving de legendarische EOS 300D (de eerste betaalbare digitale spiegelreflexcamera voor consumenten, geïntroduceerd in 2003) exact dezelfde kritiek. Hij zou te klein zijn voor de gemiddelde mannenhand. Desondanks werd de 300D (én zijn vele opvolgers) zeer goed verkocht. In die zin bleek klein dus geen nadeel te zijn. Sterker nog, de 100D lijkt zelfs een bewuste strategie te zijn van Canon om een spiegelreflex uit te brengen die niet veel groter is dan een aantal systeemcamera’s. Vooral voor wie een goede camera zoekt, maar niet teveel wil sjouwen lijkt de 100D interessant.

De 100D in vergelijking met de 1100D

Keerzijde

De keerzijde van de 100D is dat de camera – voor een spiegelreflex – weliswaar zeer compact is, maar dat de bijbehorende lenzen nog net zo groot zijn als anders. Canon heeft ook geen speciaal ontwikkelde compacte kitlens voor de 100D uitgebracht, wat we eigenlijk wel een beetje verwacht hadden. Sterker nog, er werd wel een nieuwe kitlens ontwikkeld, maar deze is een halve cm groter(!) geworden ten opzichte van zijn voorganger. De bijbehorende 18-55mm kitlens ziet er op de 100D zo ongeveer uit als een telelens…

In combinatie met de 40mm pancake is de 100D zeker zeer klein te noemen

Nieuwe 18-55mm f3.5-5.6 STM

De reden van deze vergroting is dat het objectief nu is uitgerust met een stappenmotor (STM). Dat is een elektronische scherpstelmotor, waarmmee fulltime manual focus (aanpassing van de scherpstelling na de autofocus) mogelijk is. Ook is de kitlens uitgerust met een 4-stops stabilisator (IS). De losse prijs van de nieuwe kitlens is € 249, maar als kit met de body is de meerprijs € 150 (voorheen was dat vaak € 100).

Wie echt compact wil, kan de 100D beter in combinatie met een lichtsterke prime gebruiken, zoals de 40mm f2.8 pancake of de 50mm f1.8. Maar dat zijn geen typische consumentenlenzen voor het grote publiek (waarvoor de 100D zelf wel bedoeld is).

Naamgeving

De naamgeving van de 100D roept wat vragen op. Immers, tot nu toe hanteerde Canon een systeem waarbij een later getal hoger in de rangorde stond. Dat kan aangeven dat Canon de 100D niet als instapmodel ziet, maar als naast de 700D. Wat betreft specificaties is hij zeer vergelijkbaar. Het grote verschil is dat hij veel kleiner is en geen uitklapbaar lcd-scherm heeft. In de VS heet de 100D trouwens de SL1 en in Japan spreekt men hem aan met Kiss X7 (vraag ons niet waarom).

In vergelijking met de 650D/700D ziet de 100D er qua knoppenspel niet eens zo heel anders uit, ondanks de veel kleinere body. Er is geen aparte Q-knop, maar deze is geïntegreerd in de SET-knop. De zoomknoppen zitten niet naast- maar onder elkaar. En rondom de SET-knop zijn geen aparte knoppen voor handmatige instellingen als de witbalans, autofocus, bps en kleurstijl. In plaats daarvan is er een vierknops navigatiewiel waarmee door het menu genavigeerd kan worden of de genoemde instellingen (via de Q-knop) kunnen worden aangepast. Het scherm is bovendien aanraakgevoelig, dus het aanpassen van instellingen gaat redelijk vlot, waardoor we wel met het vervallen van deze primaire knoppen kunnen leven. Zeker omdat de 100D vooral bedoeld is als beginnerscamera.

In vergelijking met andere EOS bodies, zoals de 650D/700D, is het verschil duidelijk zichtbaar. De 100D is in alle opzichten slanker. Alleen statische onderdelen zoals de EF-mount, zoeker en flitsvoet konden nagenoeg niet kleiner, dus die zijn relatief groot. De beperkte omvang betekende ook dat een kantelbaar lcd-scherm voor de 100D niet mogelijk was; de body zou er een stuk groter van worden.

Canon 100D autofocus

Net als de 650D en 700D heeft de 100D een zogenaamde ‘hybride’ sensor, met geïntegreerde autofocus-diodes op de sensor. De 100D beschikt uiteraard ook gewoon nog over een aparte autofocus-sensor. De geïntegreerde af-diodes zijn vooral bedoeld voor video en live view. Tijdens live view en video kan er nu op twee manieren worden scherpgesteld (fasedetectie en contrastdetectie), waarbij de camera automatisch de beste methode kiest of halverwege overgaat op een andere. Dit zou het beste van twee werelden moeten opleveren.

Autofocus in de praktijk

Dankzij continue verbeteringen werkt de autofocus van de 100D prima. Zeker in vergelijking met de oudere 600D en 1100D is de 100D technisch de betere. De prestaties tijdens live view en video lijken ook iets beter te zijn dan bij de 650D/700D, dankzij de betere spreiding van af-diodes, maar dit verschil is toch vrij klein. Voor wie veel met video wil gaan doen zijn lenzen met een STM stappenmotor wel een aanrader. Deze maken een stuk minder geluid dan de traditionele af-motor en USM lenzen. Er zijn ondertussen verschillende versies beschikbaar, waaronder de 40mm pancake, de 18-55 STM kitlens en de 18-135mm STM. Voor het gebruik met andere lenzen is een externe microfoon aan te bevelen voor video.

De 18-135mm met STM (stappenmotor)

STM

De term STM staat voor Stepper Motor. Oftewel, het gaat om een stappenmotor. Dit is een technologie die ook door veel andere fabrikanten gebruikt wordt. Nikon gebruikt het bijvoorbeeld in haar Nikon 1 objectieven en Tamron in haar 18-200mm voor de NEX. Een stappenmotor gebruikt stapsgewijze rotatie om scherp te stellen, waarbij de motor het scherpstelmechanisme aandrijft zonder tussenliggende vertragingseenheid. Daardoor werkt een lens met een stappenmotor geruisloos. Een stappenmotor sluit ook beter aan bij camera’s die contrastdetectie gebruiken (zoals de 100D tijdens live view). Een lens met ultrasone motor (USM) stelt snel scherp, maar moet de scherpstelling nog een beetje corrigeren als hij (bijna) op het juiste punt is aangekomen (wat soms hoorbaar is als een lichte tik). Een stappenmotor hoeft dat niet, want deze stopt op het juiste punt. Net als een USM-lens biedt een STM objectief van Canon ‘fulltime manual autofocus’. Oftewel, je kunt na de autofocus de scherpstelling nog handmatig aanpassen zonder dat je daarvoor knoppen hoeft om te zetten.

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de 100D is redelijk gelijk aan de andere EOS camera’s van dit moment. Goed dus. Canon voert soms kleine (softwarematige) tweaks uit, waardoor er kleine verschillen in de benchmarks kunnen zitten. In vergelijking met de 650D/700D zijn de verschillen zeer klein. In de praktijk zijn de resultaten op ISO 1600 erg schoon en kan ISO 3200 er ook nog goed mee door, hoewel ruis daar meer zichtbaar wordt. Vanaf ISO 6400 neemt de ruis snel toe.

chart

chart (1)

ISO 1600, 3200, 6400 en 12.800

Conclusie

De adviesprijs van de 100D is € 649. Dat is slechts € 50 goedkoper dan de 700D (€ 699). Daarmee is de 700D (of de bijna identieke 650D) de meer veelzijdige camera vanwege het uitklapbare en kantelbare scherm en uitgebreidere knoppenspel. De 100D is echter een stuk kleiner en daardoor makkelijker mee te nemen. In combinatie met de kit komt de adviesprijs zelfs uit op € 799, wat wij voor een instapcamera nogal aan de hoge kant vinden. De marktprijs is overigens een stuk lager, zoals je rechts naast dit artikel kunt zien in onze prijsvergelijker. Er is ook een kit beschikbaar met de 40mm naast de 18-55 STM kitlens.

Los van de prijs is de 100D een prima allround camera. Het binnenwerk heeft grote overeenkomsten met de 650D/700D, met uitzondering van de iets verbeterde sensor (autofocus tijdens live view). De beeldkwaliteit is dus zo goed als identiek. Met 4 bps is de 100D een fractie trager dan de 650D/700D (5 bps), maar alsnog snel genoeg voor de meeste situaties.

De 100D is vooral interessant voor wie spiegelreflex eigenlijk te groot (en te zwaar) loopt, maar een systeemcamera weer te beperkt vindt. De 100D bevat immers gewoon een optische zoeker, in tegenstelling tot systeemcamera’s die er ofwel geen hebben of een elektronische variant. En de 100D is compatibel met alle Canon EF lenzen, waardoor er beduidend meer keus is.

Wel is de keuze voor een objectief van belang. Met de bijbehorende 18-55 STM kitlens gaat het voordeel van de compacte body wat ons betreft weer grotendeels verloren en dat is jammer. Er zijn andere compacte lenzen (zoals de 40mm 2.8 pancake), maar het aanbod is beperkt.

Pluspunten

  • Goede beeldkwaliteit
  • Aanraakgevoelig scherm
  • Goede autofocus (m.u.v. video/live view)
  • 4 bps
  • HDR

Minpunten

  • Prijs
  • Relatief grote kitlens
  • Autofocus nog steeds relatief traag tijdens video/live view
 
Hieronder zie je meer afbeeldingen van de Canon EOS 100D camera


 

Testfoto’s Nokia Lumia 1020 (41 megapixels)

Afgelopen donderdag werd de Nokia Lumia 1020 smartphone officieel geïntroduceerd. Het bijzondere aan deze telefoon is de 41 megapixel camera. Hiervan wordt niet de volledige resolutie gebruikt, maar Nokia past ‘oversampling’-technologie toe (net als bij de Nokia 808). De gegevens van zeven pixels worden samengevoegd tot één ‘super’ pixel. Bij gebruik van oversampling wordt er een foto van 5 megapixel gegenereerd. Deze methode leidt tot minder ruis. Het toestel kan 34 megapixel foto’s maken als de verhouding 16:9 bedraagt. Ondertussen heeft Nokia de eerste foto vrijgegeven, die je hier kunt bekijken (de foto’s zijn klikbaar). Let wel: de foto’s zijn dus afkomstig van Nokia zelf, dus het betreffen geen gemiddelde praktijkfoto’s.

Nokia Lumia 1020 test photo Nokia Lumia 1020 test photo Nokia Lumia 1020 test photo Nokia Lumia 1020 test photo

Analyse op 100%

De foto’s zien er over het algemeen zeer goed uit, zeker als je bedenkt dat ze met een telefoon gemaakt zijn. Als we ze wat aandachtiger bekijken, op 100% weergave in Photoshop, dan zien we wel wat tekortkomingen. Zo is de foto van het Vrijheidsbeeld vrij grof wat betreft details – iets dat je overigens ook bij veel compactcamera’s ziet. 

100% weergave

Bij de nachtfoto met de skyline van Manhattan is in de lucht duidelijk ruis te zien, al is het niet bijzonder storend. Overigens is deze foto tamelijk indrukwekkend, omdat er maar weinig telefoons zijn die zo’n nachttafereel goed kunnen vastleggen (zonder bak ruis).

De laatste 100% crop blinkt uit met z’n verbluffende scherpte en de beperkte scherptediepte. 

Wat is jouw eerste indruk van deze (officiële) foto’s?

Review Nikon CoolPix A – spiegelreflexkwaliteit in zakformaat

De Nikon CoolPix A ziet er uit als een wat fors gebouwde compactcamera. Een beetje zoals ze er vroeger uitzagen, voordat de huidige generatie van zeer compacte en platte toestellen op de markt kwam. Op het eerste oog zou je niet vermoeden dat je hier met een spiegelreflexcamera (APS-C, 16,2 megapixels) op zakformaat te maken hebt. Maar maakt de Nikon CoolPix A dit ook waar? Het lijkt net of je met een stevige compact werkt, totdat je de foto’s op een groot scherm bekijkt en de fotokwaliteit opvallend goed is. De behuizing zit stevig in elkaar en voelt aan als een tank. Vanwege de grote sensor is er een aardige grote lens nodig, maar niet zo oogt omdat hij taps toeloopt. Uitgeschakeld steekt de lens zo’n 1,2 cm uit de behuizing. Inschakelen van de camera gaat snel, waarbij de lens uitschuift tot een lengte van bijna 2,5 cm. Bij een camera als de Sony CyberShot RX100 is het vooral de lens die aandacht trekt. Die lijkt onevenredig ‘lomp’ vergeleken met de kleine camerabehuizing. Bij de Nikon CoolPix A is dat niet het geval. Juist doordat de lens (stapsgewijs) taps toeloopt, ziet het geheel er meer uitgebalanceerd uit. Dat komt natuurlijk ook omdat het een lens met een vast 28 millimeter brandpunt is en geen zoomlens.


Om de fotokwaliteit van de Nikon CoolPix A zo goed mogelijk te kunnen beoordelen, zijn alle opnamen in dit artikel onbewerkt gelaten. Ze zijn  verkleind, verder is er helemaal niets aan gedaan.

Beginnende vanuit de linkerhoek, bevindt zit aan de bovenzijde van de camera een verzonken flitser, die omhoog springt na het overhalen van een palletje aan de achterzijde. De kleine flitser moet je zelf weer in de behuizing terugduwen. Naast de flitser zit een flitsvoet waarin een plastic beschermkapje geschoven zit. We vinden er alleen de standaard flitscontacten, er is geen extra rij contacten zoals we dat kennen van de accessoire-/uitbreidingspoort van sommige andere fabrikanten. Er is trouwens een optische zoeker beschikbaar voor deze camera. Dan volgt het draaiwiel met programmastanden: Automatische stand (“groen”), P, S, A, M, U1, U2 en Scène. Gevolgd door een aan/uit-knop die rondom de afdrukknop verwerkt zit, een klein groen lichtje dat we eigenlijk alleen hebben zien branden tijdens het inschakelen van de camera en dat knippert als het toestel in slaap sukkelt. Tot slot is er nog een draaiwiel waarmee afhankelijk van de camerastand een bepaalde instelling is te wijzigen.

Aan de achterzijde zijn flink wat knoppen te vinden. We beginnen met het rijtje links van het scherm. Van boven naar beneden: belichtingscompensatie, ISO-waarde (optioneel Fn2), inzoomen en uitzoomen (tevens hulpknop). Rechts van het drie inch grote scherm zit de afspeelknop en knoppen voor het menu, informatiescherm (i-knop), de prullenbak en nog een draai/kantel-wiel (“multi-selector”) met centrale OK-knop. Vlak boven het scherm zitten twee kleine lichtjes. Een groen AF-lampje dat opgloeit zodra er is scherp gesteld (en ook tijdens het aanzetten van de camera) en een rood flitser-lampje. Links bovenin zit het palletje waarmee de flitser aan de bovenzijde omhoog springt. De Nikon A heeft een kleine duimgrip aan de achterzijde. Die voelt goed stroef aan, biedt de duim een goede ondersteuning en doet dus prima waar het voor bedoeld is. De grip aan voorkant is wat aan de smalle kant en heeft een sterke bolling. Is ook wat minder stroef vergeleken met de prettige duimgrip. In ieder geval is aan beide zijden een greep aanwezig, dat is sowieso een pluspunt.

Aan de voorzijde zit de lens, altijd prettig als er eentje aanwezig is, met er links onder een Fn1-toets. Via een lensring kan handmatig worden scherpgesteld (fly-by-wire). Boven de lens zit het AF-hulplicht, sensor voor een infrarood afstandsbediening en de stereogaatjes (microfoons dus). Aan de linkerzijde (gezien vanaf de achterkant) zit een schakelaar waarmee de scherpstelstand gekozen kan worden: AF, macro en MF. Erboven zit een usb-poort (helaas geen reguliere mini- of micro-USB maar van een ander formaat, dus vergeet je kabel niet mee te nemen waarheen je ook gaat) en een aansluiting voor een externe GPS-module (GP-1) of WiFi-module (WU-1a). Met de WiFi-module en een gratis app (Apple en Android), is het mogelijk de camera op afstand te bedienen en het live beeld te bekijken. Aan de andere zijde vinden we dan nog een mini-HDMI aansluiting. De poorten aan beide zijden zitten achter plastic klepjes die soepel open- en dichtklappen dankzij een scharnier. Het zijn niet van die rubber doppen die je (soms moeizaam) in de behuizing moet proppen. De onderzijde van de camera is zoals gebruikelijk niet zo heel spannend. Meer dan een metalen statiefaansluiting en het klepje waarachter zich de accu en de geheugenkaart bevindt, tref je er niet aan. O, kijk nou eens, ook de speaker blijkt er te zitten.

Opvallend is dat een aantal functies en instellingen die op vrijwel alle camera’s (waaronder compactcamera’s) rechtstreeks via een knop beschikbaar zijn, bij de Nikon CoolPix A wat meer verstopt zitten. Zoals het kiezen van een transportfunctie (zoals enkelbeeld of de continu stand), flitsstand, of de informatie die op het scherm getoond moet worden. Dit soort veelgebruikte functies zijn gelukkig alsnog redelijk snel bereikbaar. Je moet ervoor bij de i-knop zijn. Zodra je die indrukt verschijnt een informatiepaneel. Met het kantelwiel (“multi-selector”) doorloop je vervolgens de volgende instellingen: beeldkwaliteit, witbalans, iso, ontspanstand (transportfunctie, zelfontspanner, afstandsbediening, filmstand), autofocusstand, AF-veldstand, lichtmeetmethode, Actieve D-Lighting, automatische brackting, picture control, belichtingscorrectie, flitscorrectie en tot slot de flitsstand. Ook is op dit i-paneel wat statusinformatie te zien (sluitertijd, diafragmawaarde, iso-waarde, batterijlading, aantal opnamen), vergelijkbaar met wat je bij een spiegelreflex doorgaans op het LCD-scherm aan de bovenzijde ziet.

Het informatiescherm (i-knop)

Misschien is het je al opgevallen: de filmstand kies je bij deze camera via het onderdeel Ontspanstand na het drukken op de i-knop. Concreter gezegd, als je wilt filmen, kun je alleen op die manier omschakelen van fotograferen naar filmen – en weer terug. Er is dus geen filmstand op het draaiwiel bovenop de camera te vinden. Er is ook geen extra opnameknop waarmee je het filmen ogenblikkelijk start en weer stopt. Om met de Nikon CoolPix A te filmen, moet je dus eerst onder de i-knop duiken, naar het onderdeel Ontspanstand scrollen, op OK drukken, naar het pictogram van de filmcamera scrollen, op OK drukken – en dan maar hopen dat je nog op tijd bent om dat bijzondere moment vast te leggen… Eenmaal in de filmstand volstaat een druk op de normale ontspanknop om met filmen te beginnen. Dat werkt dus hetzelfde als bij fotograferen. Met half indrukken stel je scherp en met doordrukken start of stop je de opname.

De filmstand zit nogal… ehhh… verstopt.

Hoewel het omschakelen omslachtig is, kan het een voordeel zijn dat je nu in principe een filmcamera hebt. Met het draaiwiel bovenop is nu eenvoudig naar een andere stand over te schakelen, zoals A of S of M. Op sommige andere camera’s moet je dit juist weer via het menu regelen. Toch blijft het ontbreken van een knop waarmee je direct overschakelt naar de filmstand een flink gemis. Als je graag filmt én fotografeert, is het gewoon veel te omslachtig om steeds op deze manier te moeten omschakelen. Dat is niet alleen vervelend, je mist er gegarandeerd mooie opnamen door. Het kost tijd. Te veel tijd. Het is gedoe. Een tweede ontspanknop om te filmen is niet zozeer belangrijk, filmen en fotograferen via dezelfde ontspanknop is veel logischer, maar het omschakelen kan beter naar de oppervlakte gebracht worden. Wij dachten slim te zijn door een van beide Fn-toetsen om te programmeren. Maar helaas, de filmfunctie kan er niet aan toegekend worden.

Filmen kan met 24, 25 of 30 fps in HD of Full HD. Het diafragma is vooraf in te stellen (A- en M-stand), maar tijdens de opname kan deze niet meer gewijzigd worden. De sluitertijd is alleen in de M-stand aanpasbaar. Handmatig scherpstellen kan, maar ook weer alleen voordat begonnen is met opnemen. Dat is eigenlijk maar goed ook, aangezien de stapjes die het scherpstelmechanisme neemt althans voor de interne microfoons nogal duidelijk te horen zijn. Dat is natuurlijk niet handig tijdens het filmen.

Rechts op de bovenzijde vinden we een instelwiel. In de A-stand is hier het diafragma mee te wijzigen, in de S-stand de sluitertijd en in de P-stand is er een andere (door de camera bedachte) combinatie van diafragma en sluitertijd mee te kiezen. Program Shift wordt dat ook wel genoemd. De belichting blijft identiek, maar zo kun je op een makkelijke manier spelen met scherptediepte en beweging. In de M-stand is er iets bijzonders aan de hand. Ook nu stel je de sluitertijd met het wieltje in. Het diafragma regelen kan met hetzelfde wieltje, door tegelijkertijd de knop voor belichtingscompensatie ingedrukt te houden. Of je gebruikt het draaiwiel aan de achterzijde als je dat prettiger vindt.

Ook de functie van het draaiwiel aan de achterzijde wisselt als je de knop voor belichtingscompensatie indrukt; in plaats van het diafragma regel je dan ineens de sluitertijd. Best slim. Zo kun je zelf de methode kiezen die je het beste bevalt. (1) beide wielen gebruiken, (2) wiel bovenop in combinatie met belichtingscompensatie-knop, (3) wiel achterzijde gecombineerd met belichtingscompensatie-knop.

Voor de volledigheid: belichtingscompensatie en ISO-waarde hebben een eigen knop (aan de achterzijde). Aanpassen van die instellingen gebeurt door de knop ingedrukt te houden en vervolgens aan het instelwiel te draaien. Dat werkt erg makkelijk en snel. Om de witbalans aan te passen moet je helaas wel in het menu of onder de i-knop duiken.

De camera kent een automatische iso-stand. Dit is echter een aparte optie in het menu (pictogram camera, optie ISO-gevoeligheid instellen). Terwijl op veel camera’s Auto gewoon netjes in het rijtje met iso-waarden te vinden is, zodat je het makkelijk(er) uit- of aanzet. Op de Nikon is het dus een ‘losse’ optie. Je kunt er tevens de maximale gevoeligheid instellen en de langste (langzaamste) sluitertijd. Heb je een minder vaste hand, dan is hier een snellere sluitertijd instelbaar, zodat je minder vaak bewogen foto’s krijgt omdat de camera dan preventief de iso-waarde opschroeft. Doordat auto-ISO een separate menuoptie is, kun je nog steeds een eigen iso-waarde instellen via de ISO-knop op het toestel. De door jou ingestelde waarde fungeert nu als een soort ondergrens. De camera zal zelf de iso-waarde omhoog bijstellen als de lichtomstandigheden hierom vragen en zakt dan weer tot de ingestelde (minimum) waarde zodra mogelijk. De tekst ISO AUTO  knippert in zo’n geval op het scherm. De iso-knop kan ook omgeprogrammeerd worden, want het is meteen ook de Fn2-knop.

Foto’s die we met de Nikon A hebben gemaakt, zijn best vaak wat donker en grauw. Het lijkt erop dat de camera probeert om de hoge tonen zo veel mogelijk te sparen, door het beeld een tikkeltje te onderbelicht. Vooral als er een hoog contrast is. Op een bewolkte dag zijn details in het wolkendek bijvoorbeeld vaak zeer goed te zien, terwijl het landschap eronder hierdoor (te) donker op de foto komt. We hebben daarom vaak prachtige wolkenluchten gekregen, met helaas een wat somber landschap of stadje eronder. Nu is aan dat laatste wel iets te doen door Active D-Lighting in te schakelen. Donkere gebieden worden door de camera dan wat lichter gemaakt, met wel weer het risico op extra ruis in die gebieden. Toch blijkt als we naar het histogram kijken dat uiterst rechts niet zelden een vlak stuk aanwezig is. De camera had dus wel degelijk iets langer mogen belichten en lijkt te conservatief. Zelf de belichtingcompensatie op 1/3 of 2/3 zetten kan dit oplossen, maar met wel het risico hierdoor af en toe een écht overbelichte foto te krijgen. Trouwens, we hebben de laatste tijd wel meer camera’s getest die de foto’s standaard een tikkeltje te donker afleveren, dus het lijkt een trend. Voor wie zijn foto’s kant-en-klaar uit de camera wil gebruiken en liever niet aan nabewerking doet, betekent dit dat foto’s in bepaalde situaties wat somber en grauw ogen als er een groot lichtcontrast is. Nogmaals, in nabewerking is dit  eenvoudig op te lossen, vooral voor de raw-fotografen onder ons. Wil je dit niet, dan kun je beter preventief een tikkeltje overbelichten met dus wel het risico op hier en daar een stukje overbelichte lucht of raampartij.

De camera kent veel opties als het op scherpstellen aankomt. Gaan we naar het onderdeel AF-veldstand (na een druk op de i-knop), dan vinden we daar: gezichtsprioriteit, breedveld, normaal veld en een meevolgstand (AF tracking). Het scherpstelpunt bevindt zich standaard in het beeldcentrum. Met de kantelknop kan het vrij over het scherm verplaatst worden. Dat gaat naar verhouding langzaam, dus je moet dit wel ruim voor het moment suprême doen. Het is niet bedoeld voor erg beweeglijke of ongeduldige onderwerpen. De camera lijkt altijd één scherpstelpunt te gebruiken. We hebben er althans nooit meerdere zien oplichten. Het scherpstelpunt op de juiste plek neerzetten of zelf herkadreren na het scherpstellen is dus belangrijk. Slordig is dat het scherpstelpunt terug naar het midden springt als je even naar het menu gaat of een eerder gemaakte foto bekijkt. De i-knop kun je gelukkig wel straffeloos raadplegen. In de stand gezichtsprioriteit worden gezichten uiteraard wel vanzelf gedetecteerd, dus die heeft de voorkeur als er personen op de foto gaan. In de overige gevallen heeft AF Tracking (meevolgstand) wat ons betreft de voorkeur op deze camera. Handmatig verplaatsen van het scherpstelpunt wordt hiermee overbodig en dat scheelt veel tijd in dynamische omstandigheden. Zoals bij straatfotografie. Moet gezegd dat het niet feilloos werkt. Bij weinig contrast raakt de camera al snel het spoor bijster. Iets totaal anders wordt ineens als onderwerp gezien, of het kadertje springt nerveus heen en weer over het beeldscherm.

AF Tracking (op bevestigingspunt rotorbladen) raakte al snel de weg kwijt

Het moet ons van het hart dat de AF van de camera niet echt snel is. Nu zijn onze verwachtingen natuurlijk wel erg hoog, omdat we met een camera met de beeldsensor van een spiegelreflex te maken hebben, verwachten we dat alle andere eigenschappen van een reflex (behalve de grootte en het gewicht) ook aan te treffen. Huisdieren of kinderen fotograferen blijkt in ieder geval nogal lastig. Tegen de tijd dat alles scherp is, heeft het onderwerp zich al verplaatst of is het beslissende moment voorbij. Het duurt vooral erg lang als de camera het scherpste punt een keertje mist en een extra rit moet maken (‘hunten’). Vergeet niet dat er een APS-C sensor in het toestel zit en de scherptediepte vaak klein is. Kleine verplaatsingen leveren vaak al een onscherpe plaat op. Een kat die op een (eindelijk) mooie zomerse dag niet zo veel geduld voor ons kon opbrengen, hebben wij niet eens kunnen vastleggen. In de macrostand gaat scherpstellen nóg langzamer. Vooral als er een laag contrast is uiteraard.

Voor “actiefotografie” is de camera minder geschikt

Er is een macro-stand aanwezig, al kan er niet heel dichtbij worden scherpgesteld. Tien centimeter voor de lens in plaats van 50 centimeter in de ‘gewone’ stand. Waardoor het onderwerp toch vrij klein in beeld komt te staan gezien de vaste 28 mm lens. Omschakelen naar macro gaat wel heel makkelijk met de schakelaar aan de zijkant.

Het diafragma dat een maximale opening van f/2.8 en minimale opening van f/22 kent, sluit en opent zich direct zodra je een andere diafragmawaarde kiest. Bijvoorbeeld in de A- of de M-stand. Dat is anders dan bij de meeste andere camera’s, zoals spiegelreflexen. Daar houdt het diafragma altijd de grootst mogelijke opening, tot op het moment dat je daadwerkelijke een foto maakt. Grote voordeel hiervan is dat de zoeker zo helder mogelijk blijft en de scherpstelling veel beter werkt. Er stroomt dan immers de maximale hoeveelheid licht door de lens. Kies je bij de Nikon A een kleinere lensopening, dan sluit het diafragma zich en komt er dus ook direct veel minder licht in de camera. Het scherm wordt er niet per se donkerder van, want dat wordt vaak wel gecompenseerd. Scherpstellen verloopt in bepaalde omstandigheden wel merkbaar trager. Bij weinig licht of als er weinig contrast is, kan scherpstellen dan zelfs een ware uitdaging zijn. Soms lukt het de camera zelfs helemaal niet. Dat is vooral iets om rekening mee te houden als je in lichtarme situaties foto’s wilt maken met veel scherptediepte.

Bij weinig licht en een kleine lensopening wordt scherpstellen lastiger

Er zit een waterpas in de camera. Via het menu (steeksleutel, optie Info tonen) is deze te activeren. Dat is de optie waarmee je bepaalt wat er op het scherm getoond wordt. Jammer dat het niet via een knop gaat zoals we dat gewend zijn, want vaak wil je afwisselend bepaalde info bekijken. Zoals de waterpas of het raster. Nu moet je bewust een keuze via het menu maken en snel schakelen is er niet bij. Staat het waterpas of het raster aan, dan verlies je bovendien andere cruciale opnamegegevens uit beeld. Zoals de batterij-indicator.

Scherminformatie instellen gaat via het menu

De camera heeft twee aparte zoomknoppen. Dat lijkt misschien inefficiënt wat betreft knoppengebruik, maar ze werken best wel handig. Niet alleen tijdens het bekijken van foto’s, maar ook tijdens het fotograferen kun je op het beeld inzoomen. Daarmee kun je erg makkelijk, snel en betrouwbaar ergens op scherpstellen. Ook handmatig door aan de lensring te draaien (wel even de schakelaar op MF zetten). Vooral werkend vanaf statief, want je ziet slechts een uitsnede van het beeld en moet zelf in stapjes weer uitzoomen tot je het totaalbeeld ziet en de compositie kunt beoordelen.

Erg handig is dat er standaard een intervalopname mogelijk is. Je hebt er dus geen aparte afstandsbediening voor nodig. Via het menu kies je een starttijd, het interval en het aantal opnamen. Vervolgens doet de camera zijn werk. Handig voor een leuke timelapse. De camera kent een maximale sluitertijd van dertig seconden en er is ook nog een Bulb-stand aanwezig voor nog langere belichtingstijden of het dynamisch bepalen van de belichtingsduur (de eindtijd).

Intervalopname is standaard ingebakken

Hulp onder een knop

Is er een knipperend vraagteken linksonder in beeld te zien, dan kan de camera een advies geven als je op de ?-knop (tevens uitzoomknop) drukt. Bijvoorbeeld dat het gezien het weinige omgevingslicht is aan te raden om de flitser te ontsteken. Handig voor beginners wanneer ze even niet weet hoe ze iets zelf kunnen oplossen. Ook knipperen er dan symbolen op het scherm om aan te geven waar het om gaat, zoals het flitsteken in ons voorbeeld. Ook in het informatiescherm (druk op de i-knop) en in de gewone menu’s kan de camera dankzij de ?-knop vaak wat uitleg geven over een optie of instelling. Mits er een vraagteken bijstaat.

Er kunnen effecten aan foto’s toegevoegd worden, zoals filtereffecten (kleurfilters, sterfilter, soft), dubbelopname, fisheye, lijntekening, kleurenschets en miniatuureffect. Hiertoe is een speciaal onderdeel Retoucheermenu in het menu opgenomen. De effecten kunnen alleen achteraf op foto’s worden toegepast en dus niet live tijdens het fotograferen. Perspectiefcorrectie op gemaakte foto’s is mogelijk, zoals het rechtop zetten van achterovervallende gebouwen en ook rode-ogen kunnen verholpen worden. Zelfs raw-bestanden kunnen in de camera ontwikkeld worden, waarbij onder andere beeldkwaliteit, witbalans, belichtinscorrectie, picture control, hoge iso-ruisonderdrukking en D-lighting nog zijn af te stellen. Handig voor onderweg, mocht je snel even een jpg-bestand nodig hebben of een bepaalde bewerking willen uitvoeren.

De meest unieke eigenschap van de Nikon Coolpix A is natuurlijk zijn grote APS-C (DX) sensor. Daarmee biedt deze compacte camera beeldkwaliteit op het niveau van een spiegelreflexcamera. Maar natuurlijk is het interessant om dat concreet te testen met behulp van onze testsoftware en de uitkomsten te vergelijken met die van andere camera’s.

Ruis

Als we het ruisniveau van de Coolpix A vergelijken met dat van andere camera’s, dan scoort hij steevast net iets boven de directe concurrentie. Oftewel, onze testsoftware constateerde wat meer ruis in vergelijking met systeemcamera’s en spiegelreflexen met een APS-C sensor. Het verschil is overigens niet schrikbarend groot met 1,5% op ISO 3200, maar toch is het opvallend.

chart (13) chart (12) chart (11) chart (10) chart (9) chart (8)

Op de lage ISO’s is het verschil verwaarloosbaar, maar vanaf ISO 800 schiet de Coolpix A omhoog. Ook op extreem hoge ISO’s van 6400, 12.800 en 25.600 blijft hij de hoogste regionen, al zijn de verschillen niet extreem groot. Zo scoort hij redelijk vergelijkbaar met de Canon EOS M en Nikon D5200 (met 24 megapixel-sensor). Dat betekent overigens niet dat de beeldkwaliteit slecht is. Tot en met ISO 6400 zijn de foto’s zeker goed bruikbaar.

chart (9)

chart (12)

chart (13)

Conclusie

De Nikon CoolPix A is een compacte camera die stevig en degelijk aanvoelt. Hij is klein genoeg om in en jaszak te passen. Voor een broekzak is hij eigenlijk net iets te groot, maar het kan wel als het echt moet. Het toestel is erg veelzijdig en dankzij de grote beeldsensor (APS-C) is de fotokwaliteit hoog. Vergelijkbaar met een spiegelreflex, al hangt het dan vooral af welke lens je gebruikt. Handig is dat er een externe flitser gebruikt kan worden (zelfs om andere flitsers draadloos aan te sturen). Optionele accessoires zoals de GPS-module, WiFi-module, afstandsbediening  en optische zoeker maken de camera nog veelzijdiger. De camera start snel op, maar het scherpstellen zou wat ons betreft een stuk vlotter mogen. Voor (snelle) actie is de camera helaas wat minder geschikt. Beweeglijke kinderen en huisdieren fotograferen blijkt lastig te zijn. Ook bij weinig licht in combinatie met een kleine lensopening heeft camera vaak wat moeite met scherpstellen. Gelukkig gaat het allemaal prima als er wat meer rust en licht is. De camera is dan ook perfect geschikt voor landschappen, stedentrips, bepaalde reportages en reisfotografie. De Nikon CoolPix A is een mooie camera om altijd en overal bij je te hebben en is voor vele doeleinden prima inzetbaar. Niet zozeer als hoofdcamera, maar dan toch zeker als extra toestel.

De Coolpix A, hier met optionele optische zoeker

Pluspunten

  • Beeldkwaliteit op spiegelreflex-niveau
  • Stevige bouw
  • Compacte body
  • Veelzijdigheid
  • Intervalopnamen

Minpunten

  • Prijs
  • Geen zoomlens
  • Groothoekstand (28mm) niet voor iedereen even interessant
  • Lichtsterkte (f2.8) netjes, maar niet onderscheidend
  • Foto’s soms aan de donkere kant
  • Scherpstellen wat langzaam
  • Filmstand lastig bereikbaar
  • Enkelvoudig statisch focuspunt (los van gezichtsherkenning en AF Tracking)

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II hands-on preview

Vorig jaar introduceerde Sony een camera die vriend en vijand verraste: de Cyber-shot DSC-RX100 (review). Deze compactcamera met 1” sensor en F/1.8 lens produceerde foto’s die de kwaliteit van SLR-camera’s dichter benaderde dan we ooit eerder zagen. Vandaag introduceert de Japanse electronicagigant een nieuwe RX100, de Mk II. Technyx had een unieke gelegenheid deze al even aan de tand te voelen in de Hortus Botanicus van Amsterdam.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II


Sony introduceert de RX100 Mk II ongeveer een jaar na de RX100. Beide modellen blijven naast elkaar in de markt. De RX100 had bij introductie een adviesprijs van 649 euro, de RX100 Mk II doet daar een schepje bovenop: 749 euro is de adviesprijs. Sony verwacht dat de RX100 nog wat goedkoper in de markt zal liggen dan hij nu al is, met een straatprijs rond de 550 euro. De RX100 Mk II zal daar voorlopig flink boven blijven.

Dat roept de vraag op: wat is er nu nieuw aan de Mk II en welke moet ik hebben? De eerste vraag is eenvoudig te beantwoorden, de tweede vinden we een stuk lastiger. Een definitief oordeel zal moeten wachten op een uitgebreide test en review, maar we kunnen alvast een eerste indruk geven.

Voordat we ingaan op de veranderingen, geven we hieronder even een overzicht van de specificaties van de Sony Cyber-shot DSC-RX100 II.

Model DSC-RX100 II
Image Sensor 1.0-type (13.2 x 8.8mm) Exmor R CMOS sensor with back illumination technology
(Effective resolution) Approx. 20.2 megapixels
(Gross resolution) Approx. 20.9 megapixels
Lens Carl Zeiss Vario-Sonnar T*, with 7 elements in 6 groups (4 aspheric elements including AA lens); F1.8 (Wide) – 4.9 (Tele); focal length = 10.4-37.1mm; 35mm effective focal length (Still Image 3:2) = 28-100mm
Zoom range Optical: 3.6x; Clear Image Zoom 7.2x
Screen 7.5cm (3.0-type) (4:3) / 1,229,000 dots / Xtra Fine TFT LCD; adjusts up 84° / down 45° (approx.)
Image stabilisation (Still image) Optical SteadyShot
(Movie) Optical SteadyShot Active Mode with electronic compensation (anti-rolling)
Focus modes Single-shot AF (AF-S) / Continuous AF (AF-C) / Direct Manual Focus (DMF) / Manual Focus
Focus area Multi point AF (25 points) / Centre weighted AF / Flexible spot / Flexible spot (tracking focus) / Flexible spot (face tracking)
Sensitivity (still image) Auto (ISO160-12800, selectable with upper/lower limit), 160/200/400/800/1600/3200/6400/12800 (Expandable to ISO 100/125)
Multi Frame NR: Auto(ISO160-25600),200/400/800/1600/3200/6400/12800/25600
NB: ISO25600 is achieved by using overlay burst shooting
Continuous shooting Speed Priority Continuous Mode: Approx.10 fps
Continuous mode: 2.5 fps (AF-S)
Shooting modes Superior Auto, Intelligent Auto, Program Auto (Program shift available), Shutter Priority, Aperture Priority, Manual, Scene Selection, Movie, Sweep shooting
Picture Effect modes Toy Camera, Pop Colour, Posterisation, Retro Photo, Soft High-key, Partial Colour, High Contrast Monochrome, Soft Focus, HDR Painting, Rich-tone Monochrome, Miniature, Watercolour, Illustration
Other Shooting functions Face Detection, Face Registration, Smile Shutter, Dual Rec, Grid Line, Digital Level Gauge (pitch and roll), MR (memory recall), Exposure Bracketing, White Balance Bracketing, Peaking, MF Assist, Auto Framing, Photo Creativity, Shooting Tips
Movie record AVCHD: 28M PS (1920×1080, 50p/60p) / 24M FX (1920×1080, 50i/60i, 25p/24p) / 17M FH (1920×1080, 50i/60i, 25p/24p)
MP4: 12M (1440×1080, 25 fps/30 fps) / 3M VGA (640×480 25 fps/30fps) *NTSC formats selectable as Setup menu option
Battery life (Still Image) Approx. 350 / Approx. 175 min. (CIPA standard)
(Movie) Approx. 80 min.( AVCHD, MP4, shooting in factory preset mode)
Dimensions (WxHxD) Approx. 101.6 x 58.1 x 38.3mm (CIPA compliant)
Accessory terminals Multi Terminal, Multi Interface Shoe
Weight Approx. 254g (body only)
Approx. 281g (with battery and Memory Stick Duo)
Supplied accessories Rechargeable Battery Pack NP-BX1, Micro USB cable, Wrist Strap, Shoulder Strap Adaptor, Instruction Manual

Op de volgende pagina’s gaan we in meer detail in op de veranderingen in de RX100 II ten opzichte van de RX100, maar hier geven we een beknopt overzicht voor wie puur wil weten wat er anders is, bijvoorbeeld om te bepalen welke van de twee modellen voor jou het meest interessant is.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 IIOp het eerste gezicht lijkt de RX100 II als twee druppels water op de RX100, al is de flitsschoen een duidelijk verschil.

Dit zijn de verbeteringen die de RX100 II belooft:

  • Verbeterde beeldkwaliteit, vooral low-light dankzij
  • Vernieuwde 20,2 megapixel BSI CMOS sensor (1 inch)
  • Wifi
  • NFC (vooor one-touch smartphone connectie)
  • Kantelbaar 7,6 cm WhiteMagic lcd-scherm
  • Full HD 24/25 bps
  • Multifunctionele flitsvoet voor flitsers, videolampen en microfoons
  • (Stap)zoomfunctie op de lensring

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

Zoals je al in de inleiding kon lezen, houdt Sony de RX100 en de RX100 II naast elkaar in de markt. Het prijsverschil bedraagt zo’n 100-150 euro, dus je kan je afvragen of de bovengenoemde zaken de meerprijs rechtvaardigen. Als je ze regelmatig gaat gebruiken, is het antwoord zonder meer ‘ja’ – maar we kunnen ook niet ontkennen dat alle nieuwe functies in de categorie ‘luxe handigheidjes’ vallen.

De uitzondering daarop is de betere sensor: betere prestaties in weinig licht zijn altijd wenselijk. Aan de andere kant, de RX100 presteerde al heel goed in dat opzicht. Een langere praktijktest zal dus een definitief antwoord op deze vraag moeten geven. Wat betekenen de veranderingen in de praktijk? Dat bespreken we op de volgende pagina’s.

Een Wifi-accessoire is er ook niet voor de Cyber-shot RX100 II, maar dat is omdat Sony die functie heeft ingebouwd in deze Mk II. We misten hem node in de RX100, maar nu heb je dus de optie een uitvoering te kopen die er wel over beschikt. Met Wifi kan je niet alleen draadloos bestanden overzetten, maar ook de camera bedienen middels een app, die in ieder geval voor Android beschikbaar is. Zo kan je op afstand in- en uitzoomen en bijvoorbeeld de timer instellen: handig voor groepfoto’s, bijvoorbeeld. Helaas heeft Sony nog geen app waarin alle mogelijkheden van de camera op afstand te bedienen zijn, maar de mogelijkheden die er zijn, zijn al een hele verbetering boven het aanbod van de RX100.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II Wifi
Node gemist op de RX100, aanwezig op de RX100 II: Wifi!

Een functie die daarbij niet onvermeld mag blijven is de NFC chip die in het toestel is verwerkt. Die maakt het mogelijk om bijvoorbeeld direct een Wifi-verbinding met een van NFC voorziene smartphone tot stand te brengen, zonder dat je WPA2 wachtwoorden hoeft in te voeren – dat is doorgaans geen pretje met de bediening van de doorsnee compactcamera.

Het is niet gebleven bij connectiviteitsveranderingen en een articulerend scherm, want misschien wel de grootste verandering van de RX100 Mk II betreft de sensor. Was dat in de RX100 nog een ‘gewone’ Exmor CMOS sensor van 1”, in de Mk II is het een Exmor R sensor. Met de R geeft Sony aan dat het een BSI ofwel backside illuminated sensor is. Die heeft een andere opbouw, waarbij het lichtgevoelige deel dichter aan het oppervlak ligt en dus meer binnenvallend licht kan registreren. Een hogere lichtgevoeligheid is het resultaat. Sony claimt een verschil van 1 stop onder gelijke omstandigheden ten opzichte van de al bovengemiddeld lichtgevoelige RX100.

Naast de uitbreidbaarheid via de flitsvoet biedt de RX100 Mk II nog een uitbreidingspad: via een speciale opklikbare adapter kan je filters en zelfs conversielenzen gebruiken om de mogelijkheden van de camera verder uit te breiden. Dat is geen overbodige luxe, want het is niet ondenkbaar dat je bij overvloedige verlichting (een zonnige dag aan het strand bijvoorbeeld) eigenlijk een ND filter nodig hebt om overbelichte foto’s te voorkomen, zeker bij gebruik van het F/1.8 diafragma in groothoekstand.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II met VFA-49R1 lens adapter
Sony Cyber-shot DSC-RX100 II met de (49 mm) VFA-49R1 lens adapter

De DSC-RX100 II is dikker en zwaarder dan de RX100, om het met slechte nieuws te beginnen. Het verschil in dikte is 2,4 millimeter, maar je merkt het wel. Het verschil in gewicht is zo’n 40 gram en dat merk je nog veel meer. Gelukkig krijg je er ook het een en ander voor terug.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II (rechts) vs RX100 (links)
RX100 II (rechts) vs RX100 (links): de nieuweling oogt ook wat dikker door het kantelbare scherm, al is het daadwerkelijke verschil maar een paar millimeter.

De toegenomen dikte wordt namelijk veroorzaakte doordat Sony de RX100 Mk II heeft voorzien van een kantelbaar scherm. Dat is overigens hetzelfde 1,2 subpixels tellende VGA ‘white pixel’ scherm als we ook in de RX100 aantroffen. Door de extra, witte subpixel is de helderheid veel hoger dan van andere LCD’s, wat met name bij gebruik in daglicht een verademing is. Het scherm van de RX100 Mk II kan 84 graden naar boven draaien en 45 graden naar onderen. Daardoor kan je uit veel meer hoeken foto’s nemen. Naar onze mening is zo’n articulerend scherm een must have op iedere camera in het midden en hogere segment, zeker nu optische zoekers een ding uit het verleden zijn op compactcamera’s.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II kantelbaar scherm
Het kantelbare scherm is een flinke plus van de RX100 II ten opzichte van de RX100.

De RX100 Mk II heeft overigens wel een optie voor een aparte zoeker, in de vorm van een EVF ofwel Electronic View Finder. Dat is dezelfde als beschikbaar is voor de grote broer, de RX1: een prijzig speeltje, maar met 2,4 miljoen subpixels wel een van de allerscherpste EVF’s die er op de markt zijn én voorzien van OLED-techniek, waardoor nazwemen en gebrek aan contrast geen probleem zijn. Alleen bij fel tegenlicht merk je dat het een digitaal in plaats van een optisch scherm is.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II EVF
Sony Cyber-shot DSC-RX100 II EVF

De optionele EVF plaats je in de multifunctionele flitsschoen die Sony op de Mk II heeft aangebracht. Hier passen ook diverse andere accessoires in, van een hele reeks flitsers, tot videolampen en een stereomicrofoon. Alleen een GPS accessoire is er (nog) niet.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II EVF
De EVF-accessoire voor de RX100 II is dezelfde als voor de RX1; kantelen kan deze ook.

Een andere, kleinere vernieuwing betreft de USB-aansluiting: dat is nu een multifunctionele poort geworden, waarop je bijvoorbeeld ook de standaard bedrade afstandsbediening van Sony kan aansluiten.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II multifunctionele aansluiting
Het bovenste klepje herbergt een micro-USB-aansluiting, die ook dient om accessoires zoals een bedrade afstandsbediening aan te sluiten.

Ook is de videoknop nu in het menu uit te schakelen, om per ongeluk indrukken te voorkomen. Dat is geen overbodige luxe, is onze ervaring.

Sony Cyber-shot DSC-RX100 II achterzijde
De ‘movie’-knop kan je in het menu uitschakelen.

Verder zijn er tal van kleine verbeteringen onder de motorkap. Zo kan je de multifunctionele ring rond de lens nu ook gebruiken om in- en uit te zoomen. In de standaard instelling zijn we daar niet heel enthousiast over, omdat het nog altijd een elektronische bediening is in plaats van een mechanische: het ‘voelt’ niet ‘direct’. Echter, Sony heeft ook een stapsgewijze zoom ingebouwd, waarmee je door aan de ring te draaien snel kan wisselen tussen vooraf ingestelde brandpuntsafstanden: 28-35-50-70-100 mm (35 mm equivalent) en dát is erg handig.

RX100 naast RX100 II
Zoek de verschillen

Liefhebbers van video zullen de RX100 Mk II ook waarderen. Niet alleen vanwege de ringzoomfunctie, maar ook vanwege de nieuwe 24p/25p modus, de mogelijkheid ook in 1080p 60p op te nemen (de RX100 was in Europa beperkt tot 50p) en de extreem hoge bitrate van 28 mbit/s voor de hoogste kwaliteit opnamestand. Het maakt de RX100 II een ideale alles-in-een camera.

Ten slotte heeft de RX100 II wat nieuwe trucs in z’n mars om het maken van geslaagde opnames in de automatische stand te verbeteren. Daarop gaan we dieper in in onze definitieve review, maar de automatische kadrering willen we niet onvermeld laten: daarmee kan de camera ook in minder ideale opnames een mooie compositie herkennen en uitsnijden. Bij het maken van een foto worden zowel het origineel als de uitsnede weggeschreven. Die functie zat ook in de RX100, maar is mogelijk verbeterd in de RX100 II – daarvoor zullen we een testexemplaar moeten afwachten.

We hadden enige tijd de gelegenheid om de Sony Cyber-shot DSC-RX100 II uit te proberen in de Hortus Botanicus in Amsterdam. Hieronder zie je een selectie van de opnames die we hebben gemaakt. Via onze Flickr pagina kan je de volledige versies bekijken in de set testfoto’s van de RX100 II. Alle foto’s zijn onbewerkt, afgezien van eventuele uitsnedes. In dat geval is het onuitgesneden exemplaar ook terug te vinden in de set met testfoto’s van deze camera. Die vind je via deze link.

crop_DSC00058

DSC00032

DSC00065

DSC00072

DSC00082

crop_DSC00033

crop_DSC00042

crop_DSC00050

crop_DSC00053

crop_DSC00069

crop_DSC00085

crop_DSC00095

Op deze pagina zie je alle foto’s van de Sony Cyber-shot DSC-RX100 II.

  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II
  • Sony Cyber-shot DSC-RX100 II

Sony positioneert de RX100 en RX100 Mk II voor twee doelgroepen: als eerste de groep mensen die echt goede foto’s wil maken, zonder een spiegelreflex of systeemcamera mee te zeulen. In dat opzicht verhoudt de RX100 zich een beetje tot die klasse als smartphones zich verhouden tot compactcamera’s: het verschil is er, maar dermate klein dat het voor de meeste doeleinden niet uitmaakt. De tweede doelgroep voor deze camera’s zijn fotografen die een compacter toestel nodig hebben naast hun primaire, grote camera.

Paradoxaal genoeg vermoeden we dat de RX100 voor die tweede groep interessanter is, terwijl de eerste groep er goed aan doet de vandaag aangekondigde RX100 Mk II te overwegen. Door de nog lichtsterktere sensor en de uitbreidbaarheid is de Mk II een heel interessante primaire camera voor wie wel wil fotograferen, maar pertinent niet met een extra tas wil zeulen. Voor wie toch al heeft geïnvesteerd in een systeemcamera inclusief lenzen en accessoires, is een tweede camera met een heel (ander) ecosysteem minder interessant.

Dat gezegd hebbende, heeft Sony in de RX100 II zo ongeveer alles verbeterd wat we nog aan kritiekpunten hadden aan de al buitengewone RX100. Alleen GPS zit er nog altijd niet op, maar gezien de beperkte accuduur van compactcamera’s is dat misschien een acceptabel offer. We zijn zeer benieuwd naar een testexemplaar dat we aan onze volledige testprocedure kunnen onderwerpen, maar daarop moeten we nog even wachten.

De Sony Cyber-shot DSC-RX100 II zal verkrijgbaar zijn vanaf medio juli voor een adviesprijs van 749 euro. Rond die tijd hopen we ook een complete review van deze camera te publiceren op Technyx.

New Cyber-shot™ RX100 II featuring new Exmor R CMOS sensor adds Wi-Fi, better low-light images and tilt LCD

  • Enhances the hugely popular RX100 with enhanced picture quality and convenient new features
  • New 20.2 effective megapixel back-illuminated Exmor R 1.0-type CMOS sensor boosts sensitivity for better low-light images
  • Wi-Fi and easy One-touch smartphone connection with NFC
  • Add accessories with Multi Interface Shoe and Multi Terminal
  • 3.0-type White Magic™ LCD tilts up or down
  • Full HD 24p/25p movie for rich, cinematic video footage
  • TRILUMINOS™ Colour for richer, more vivid colours

The new Cyber-shot™ RX100 II from Sony puts even more shooting power in your pocket. Sleekly styled in strong, light aluminium, it’s a perfect travel partner for quality-conscious photographers who want DSLR-style images from a pocket camera with generous control options.

Building on the superb picture quality of the multi-award winning RX100, the new camera now delivers even better results if you’re shooting indoors or at dusk without a flash. The newly developed back-illuminated Exmor R™ 1.0-type CMOS sensor increases sensitivity while reducing picture noise in tricky low-light scenes. Combined with the exceptional f1.8 Carl Zeiss Vario-Sonnar T* lens, you’ll see the difference with exceptionally crisp, natural stills and Full HD video in any shooting situation – from parties to night-time landscapes.

Wi-Fi makes it easy to connect the camera wirelessly with your smartphone and transfer photos or videos for easy sharing. It’s also the first ever camera from Sony with NFC (Near Field Communication), giving the extra convenience of One-touch connection with Android smartphones and tablets. There’s no set-up needed – simply touch your mobile device against the RX100 II and a wireless connection is made instantly. One-touch Remote even lets you trigger shutter release from your smartphone — great for group shots when you don’t want to be left out of the action.

The camera’s enthusiast appeal is further enhanced by a new Multi Interface Shoe and Multi Terminal. Expand your photographic possibilities by attaching optional accessories – including an electronic viewfinder, powerful external flash and stereo microphone – via the versatile Multi Interface Shoe. The Multi Terminal also allows the addition of other options such as a shutter-release remote controller.

The bright, detail-packed 3.0-type White Magic™ LCD now tilts up and down[i], giving greater freedom to compose shots in comfort. Hold the camera high up to reach over crowds, or get down low and see things from the perspective of pets and children.

Compatibility with TRILUMINOS™ Colour technology ensures even richer, more natural colour reproduction with the new generation of BRAVIA televisions featuring TRILUMINOS™ Display.

Full HD video modes are expanded with the addition of 24p/25p shooting for smooth, cinematic movies. Other refinements include a step zoom function that’s accessible via the camera’s customisation menu. Instantly choose from five popular focal lengths using the control ring – 28mm, 35mm, 50mm, 70mm or 100mm: it’s an intuitive alternative to zooming in and out when you’re in a hurry.

To PlayMemories Mobile app has been updated to enable the one-touch capabilities of the RX100 II, and also now features an enhanced user interface. It is available now for free from the Google Play store for all Android smartphones.

Introduced in June 2012, the Cyber-shot™ DSC-RX100 is world’s first compact fixed-lens camera with a 1.0-type 20.2 effective megapixel sensor.  Read the Cyber-shot™ DSC-RX100 press release (6 June 2012) here.

The new Cyber-shot™ DSC-RX100 II digital compact camera from Sony is available in Europe from mid-July, 2013.

Nikon 1 S1 review: het alternatief voor een goede compactcamera?

De Nikon 1 S1 is bedoeld voor bezitters van een compactcamera die op zoek zijn naar iets beters. Meer snelheid, betere beeldkwaliteit en meer uitbreidingsopties. De Nikon 1 S1 werd aan het begin van dit jaar aangekondigd, tegelijkertijd met de J3. De J3, de derde generatie J-serie systeemcamera’s van Nikon, was tot voor kort het instapmodel van de reeks. Maar dat veranderde om twee redenen. Allereerst schoof de nieuwe J3 (review) qua positionering omhoog. Zo werd de camera nu uitgerust met dezelfde nieuwe sensor als die van het topmodel in de Nikon 1-reeks, de V2 (review). Het programmawieltje verhuisde naar bovenkant, waardoor hij meer leek op een serieuze camera zij het dat Nikon de PASM-standen nog steeds had weggelaten. Dat zorgde voor wat ruimte aan de onderkant, waar Nikon op inhaakt met de nieuwe S1.

De Nikon 1 S1 is wat de J1 was tijdens de prille introductie van het Nikon 1-systeem: een instapcamera bedoeld voor beginnende fotografen en bezitters van een compactcamera die toe zijn aan iets beters. De S1 is een ‘simpele’ no-nonense camera die alle basisfunctionaliteit van het Nikon 1-systeem bezit – zoals de supersnelle autofocus en verwisselbare lenzen – maar dan zonder al teveel instellingsmogelijkheden en minder knoppen. Wat de bediening betreft doet de S1 nog een stapje terug ten opzichte van de J-serie. Het instelwiel is verwijderd, waardoor alleen de absoluut noodzakelijke knoppen overblijven. De functionaliteit van het instelwiel is er nog wel, maar daarvoor zal je nu het menu in moeten duiken.

Van binnen beschikt de S1 over dezelfde Expeed 3A-processor als z’n twee grotere broers en ook de aansluiting voor de WU-1b wifi-adapter is aanwezig (zodat je hem optioneel kunt uitbreiden met wifi-functionaliteit). Het grootste technische verschil in vergelijking met de nieuwe V2 en J3 is dat de S1 nog gebruik maakt van de oudere 10 megapixel sensor die ook in de J1, V1 en J2 gebruikt is. Maar in hoeverre is dat een nadeel? Hoe presteert de Nikon 1 S1 in de praktijk?


De belangrijkste specificaties:

  • 10,1 megapixel CMOS-sensor
  • CX sensoromvang (1 inch) met 2,7x vergrotingsfactor
  • Ondersteuning voor 12-bits RAW (NEF)
  • 1080p video
  • SDXC geheugenkaart
  • PASM-standen beschikbaar via het menu
  • Fasedetectie en constrastdetectie autofocus
  • Gezichtsherkenning
  • ISO 100-6400
  • Sluitertijd van 1/16.000 sec tot 30 sec
Algemeen
Merk Nikon
Productnaam 1 S1 Black 11-27.5mm kit
Productcode VVA191K005
Details Productinfo
Specificaties
Type camera Systeemcamera
Ingebouwde flitser
Automatisch scherpstellen
Handmatig scherpstellen
Sluitertijd (min.) 1/16000 sec
Sluitertijd (max.) 30 sec.
Geïntegreerde GPS
Sensor
Resolutie 10.1 MPixel
Beeldsensor type CMOS
Beeld
Foto’s – JPEG
Foto’s – RAW
Automatische witbalans
Handmatige witbalans
ISO gevoeligheid minimaal 100
ISO gevoeligheid maximaal 6400
Beeldscherm / zoeker
Type beeldscherm TFT
Beeldschermdiagonaal 3 inch
Aansluitingen
PictBridge compatible
USB 2.0 aansluiting
HDMI-aansluiting
WiFi verbinding
Fysieke eigenschappen
Afmetingen – Hoogte 6.05 cm
Afmetingen – Breedte 10.2 cm
Afmetingen – Diepte 2.97 cm
Gewicht 197 gram
Opslag
Secure Digital
Secure Digital High Capacity (SDHC)
Secure Digital Extended Capacity (SDXC)
Video eigenschappen
Video opnemen
Max. videoresolutie (horizontaal) 1920 pixels
Max. videoresolutie (verticaal) 1080 pixels

Van buiten ziet de S1 en strak en minimalistisch uit. Het aantal knoppen is minimaal en lijkt qua opzet erg op die van een gemiddelde compactcamera. En dat is ook precies de bedoeling, aangezien compactcamerabezitters de primaire doelgroep van deze camera vormen. De S1 wordt standaard geleverd met de 11-27,5mm kitlens. Dit is een iets compactere kitlens dan de 10-30mm, maar hij biedt dan ook wat minder bereik. Ook dat is voor beginnende fotogfafen vaak geen probleem. In de praktijk gebruiken beginners met een spiegelreflex of systeemcamera slechts één lens; de kitlens. Wie meer wil zoomen of nieuwe mogelijkheden wil, kan de camera altijd nog uitbreiden met nieuwe lenzen, zoals een telelens, macrolens of lichtsterke portretlens.

De achterkant van de S1 lijkt sterk op die van een compactcamera. Het draaiwieltje is ‘verdwenen’.

Alle mogelijkheden

Los van het simpele ontwerp, bevat de S1 verder alle mogelijkheden van het Nikon 1-systeem. Vergeleken met een gemiddelde compactcamera is hij bloedsnel; zowel met het maken van foto’s als met het opstarten. De camera gaat automatisch aan als je het objectief uitschuift, en weer automatisch uit als je het objectief terug in de Lock-stand zet. Er is wel een aan-uitknop aanwezig op de body, maar die heb je dus in veel gevallen niet nodig. Nikon blinkt met haar systeemcamera-reeks zeker uit met de razendsnelle autofocus (zie ook de volgende pagina).

Autofocus

Het is prettig werken met de Nikon 1 camera’s, zoals de S1, wat vooral komt doordat ze zo razendsnel reageren. Een druk op de ontspanknop leidt vrijwel direct tot een foto. Dit is vooral te danken aan de 73 geïntegreerde autofocusdiodes op de sensor. Deze zitten in rechte lijnen over de 1 inch sensor verspreid, zodat ze een groot deel van het beeld kunnen dekken. Nikon heeft deze methode duidelijk beter onder de knie dan de concurrentie. Ook Canon gebruikt sinds de 650D en EOS M geïntegreerde af-diodes (zij het een lager aantal), maar de autofocussnelheid daarvan is opvallend traag. De Nikon 1 S1 focust vrijwel direct en doet op dat vlak eigenlijk niet onder voor een spiegelreflex. Aangezien ‘sluitervertraging’ één van de meest storende klachten van consumenten is, scoort Nikon punten op dit vlak.

Wie goed kijkt ziet duidelijk lijntjes lopen – dit zijn de rijen met af-diodes

Contrast- en fasedetectie

De autofocus van de 1-serie van Nikon schakelt automatisch tussen contrastdetectie en fasedetectie, afhankelijk van de omstandigheden. Door deze hybride benadering kan de camera in alle situaties snel scherpstellen. Bij goed licht wordt dit afgehandeld door de fasedetectie-diodes en bij weinig licht neemt contrastdetectie het over. In de praktijk is de autofocus is inderdaad vrij rap en hij blijft ook onder lastige omstandigheden, zoals een donkere setting met weinig contrast, nog goed werken. Ook is de camera vrij effectief met het volgen van objecten (focus tracking).

Kleine sensor

Het feit blijft wel dat de 1 inch-sensor (CX) van de S1 aan de kleine kant is. Hij is weliswaar een stuk groter dan de sensor van een compactcamera, maar vergeleken met concurrerende systeemcamera’s of spiegelreflexcamera’s is hij aanzienlijk kleiner. Om de CX-sensor in het juiste perspectief te plaatsen, zie je hieronder de afmetingen van een compactcamera en die van MFT en APS-C. Je ziet dan dat de CX-sensor bijna vier keer in een APS-C sensor past. De cropfactor van de CX-sensor is 2,7x. Ter vergelijking, die van APS-C is 1,5x en die van MFT is 2x (ten opzichte van fullframe sensoren).

Het nadeel van de kleine sensor is dat de Nikon 1-serie daardoor altijd achterop zal lopen ten opzichte van concurrerende systeemcamera’s met een APS-C of MFT-sensor. Zowel op het gebied van ruis, scherpte, dynamisch bereik en resolutie. Nu is dat niet altijd even duidelijk merkbaar, want de Nikon 1 S1 doet het zeker niet slecht op de hoge lichtgevoeligheden. Zeker ten opzichte van een compactcamera’s doet hij het stukken beter.

Scherptediepte

Maar een belangrijk ander verschil is scherptediepte: door de kleine sensor is het erg moeilijk om een onscherpe achtergrond te creëren. Bijvoorbeeld een portret waarbij het gezicht scherp is en de achtergrond onscherp. Om dat te realiseren moet je al snel kunstgrepen uithalen zoals een zeer lichtsterke lens (zoals de 18mm f1.8 prime) of het gebruik van een telelens.

In vergelijking met de Nikon 1 J3 is de S1 marginaal kleiner, al scheelt het nagenoeg niets. Vooral in vergelijking met de 10-30mm kitlens van de J3 loopt het verschil op, zoals je hieronder kunt zien. De bovenkant van de camera is qua opzet identiek, op het draaibare programmawieltje na. De aan-uitknop van de S1 is een stukje groter. Verder bezit de S1 ook over een aparte videoknop (handig, want je kunt dan meteen beginnen met filmen zonder in het menu te hoeven duiken).

Ga met de muis op de afbeelding staan voor een vergelijking met de Nikon 1 J3

Als je de twee camera’s naast elkaar zet, zijn de verschillen echt minimaal. Vooral aan de voorkant is maar weinig verschil te zien. Het zit hem echt in de boven- en achterkant en van binnen natuurlijk (de andere sensor).

De J3 in vergelijking met de S1. Zoek de verschillen…

Kleuren

De S1 is beschikbaar in vijf verschillende kleuren. Naast het standaard wit en zwart, ook in het rood, roze en… legergroen. Die laatste kleur verbaast ons een beetje, maar Nikon zal er vast redenen voor hebben.

Creatieve mogelijkheden

De verbeteringen die Nikon in eerdere Nikon 1-camera’s zaten, zijn ook aanwezig in de S1. Naast de standen Motion Snapshot, Smart Photo Selector, Still Image en Movie heeft de S1 ook een Creative Mode. Achter deze stand zitten acht fotografiestanden met creatieve effecten: Night Landscape, Night Portrait, Backlighting, Easy Panorama, Soft (een soft-focus effect), Miniature Effect en Selective Color. Bij Night Portrait worden er bijvoorbeeld twee opnames gemaakt, één met flitser en één zonder. Die opnames worden vervolgens automatisch gecombineerd, zodat een goed belicht en sfeervol plaatje ontstaat. Op dat vlak doet de S1 niet onder voor de J-serie camera’s.

Menu en touch

Het menu is, met zes duidelijke symbolen en een vlotte menustructuur, redelijk overzichtelijk. Maar wie graag met instellingen speelt, zal veelvuldig het menu moeten induiken en dat kan wat vervelend zijn. De P/A/S/M-standen zitten immers niet op het programmawieltje, waardoor je hiervoor het menu moet induiken als je wilt schakelen. Iets simpels als een andere ISO-stand kiezen, leidt tot verschillende handelingen waarvoor in totaal vijf keer op een knop moet worden gedrukt. Dat zou al een stuk makkelijker zijn geweest als het scherm aanraakgevoelig zou zijn (zoals bij de meeste concurrenten), maar dat is tot nu toe bij geen enkele Nikon 1-camera het geval.

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de Nikon 1 S1 is prima. De foto’s zijn scherp en goed van kleur. De kleurafwijking is minimaal en de witbalans wordt in de automatische stand ook doorgaans goed ingeschat (al is er wel een kleine afwijking). De S1 heeft een klein opvallend voordeel ten opzichte van de veel duurdere J3 en V2. De oudere 10 megapixel-sensor scoort op de lagere lichtgevoeligheden tot en met ISO 800 beter ten opzichte van de nieuwere 14 megapixel-sensor van de J3 en V2. Vanaf ISO 1600 wordt dat ingelopen doet de S1 het iets minder goed.

ISO 800, 1600, 3200 en 6400

Nikon maakt gebruik van ruisreductie op de hogere ISO-standen, wat merkbaar is aan details die wat onscherp zijn. Tot en met ISO 800 blijft de ruis zeer goed onder controle. Vanaf ISO 1600 is ruis (op 100% weergave) wel duidelijk zichtbaar, vooral in egale luchtpartijen. De camera zorgt er voor dat ruis donkere partijen geminimaliseerd wordt. Zo wordt een zwart deel van een nachtfoto bijvoorbeeld sterker gereduceerd dan andere delen van de foto die meer details bevatten. Op de hoogste stand, ISO 6400, zien de foto’s er op klein formaat nog best acceptabel uit. Maar wanneer we ze op 100% weergave kijken, is ruis echter overduidelijk aanwezig. Vooral in de middentonen en overgangen van licht naar donker is het goed te zien. Wanneer kwaliteit er toe doet, zouden we het gebruik van deze stand willen afraden.

chart (17)

chart (14)

chart (15)

chart (16)

Conclusie

 

De Nikon 1 S1 is een prima instapcamera. Dit model is vooral geschikt voor iemand die momenteel een compactcamera bezit, maar een betere camera zoekt die niet al te groot en complex is. En voor mensen die geen plannen hebben om vaak met verschillende instellingsmogelijkheden te experimenteren en simpelweg een camera zoeken die goede foto’s maken en – vooral – erg snel is. De S1 reageert zeer vlot, gaat aan wanneer je de lens uitschuift en stelt razendsnel scherp. Ook is hij vrij compact en licht, al zijn er meer systeemcamera’s van deze omvang.

De beeldkwaliteit van de camera is zeker ten opzichte van compactcamera’s een stap vooruit. Maar er zijn in hetzelfde prijssegment ook andere systeemcamera’s die nog een iets grotere sensor bieden (en daardoor ook iets betere beeldkwaliteit). Voor huis-tuin-en-keuken gebruik zal dat verschil in kwaliteit overigens nauwelijks opvallen.

De S1 is niet revolutionair, maar wel een prima instapcamera. Gevorderde fotografen zullen meer zien in de Nikon 1 V2 en J3 of een concurrerende camera met meer knoppen en instellingen, een grotere sensor en extra’s als een (aanraakgevoelig) kantelbaar scherm en standaard ingebouwde wifi. Maar voor de beoogde doelgroep is de S1 zeker interessant, vooral vanwege zijn prijs.

Pluspunten

  • Compact
  • Zeer compacte objectieven
  • Camera gaat snel aan en uit
  • Goede beeldkwaliteit (tot en met ISO 1600)
  • Zeer snelle aufofocus (contrast- èn fasedetectie)
  • Full HD 1080p video (30 bps)
  • Stereo microfoon
  • Autofocus tijdens het filmen

Minpunten

  • Kleine sensor
  • Beperkte mogelijkheden met scherptediepte
  • Geen PASM-standen op het programmawiel
  • Veel handelingen in het menu voor het wijzigen van instellingen
  • Weinig extra’s (geen kantelbaar scherm, touchscreen, gps, wifi)

fotovideonu-prijstipkopie