Lightpainting is schilderen met licht. Maar hoe doe je dit?

Lightpainting-foto’s zien er al snel spectaculair uit. Toch is het waarschijnlijk veel simpeler dan je denkt om dergelijke foto’s te maken – en het kan met iedere camera en zelfs met de meeste smartphones. Wat je nodig hebt is een donkere ruimte, een statief en een lange sluitertijd van bijvoorbeeld een seconde of vier. Via een timer of afstandsbediening start je de opname en vervolgens schrijf je letters of maak je figuren met een kleine lichtbron. Dat kan het led-lampje van een smartphone zijn, maar ook andere (kleurrijke) verlichting. Meer voorbeelden en demonstraties zie je in de bovenstaande video.

Negen krachtige compositietips aan de hand van foto’s van Steve McCurry

De bovenstaande video biedt negen uitstekende tips om een krachtige compositie te maken. Uiteraard wordt de regel van derden besproken, evenals het omgaan met lijnen en diagonalen en leggen van links tussen het onderwerp en de achtergrond. Er wordt niet gesproken in de video, maar de beelden spreken dan ook voor zich. De gebruikte voorbeeldfoto’s zijn van niemand minder dan Steve McCurry, die bekend staat om zijn strakke composities. De uitleg in de video, met behulp van animaties, is bovendien heel duidelijk.

Meer weten?

Download een gratis inkijkexemplaar van het eBook ‘De Compositie – Basiscursus Fotografie‘ van Uitgeverij Sycorax. Deze PDF bevat 20 pagina’s van dit boek, dat in totaal bestaat uit 81 kleurenpagina’s met heldere informatie over de compositie en zeer veel voorbeeldfoto’s. In het boek komen o.a. de volgende onderwerpen aan bod:

  • De regel van derden (verhoudingen, raster, kruispunten, fibonacci spiraal)
  • De zon en het moment van de dag (o.a. het gouden en blauwe uur, omgaan met de zon)
  • Creatief met lijnen en de voorgrond en achtergrond
  • Omgaan met een bewegend onderwerp
  • Spelen met scherptediepte
  • Portretten
  • Panorama’s en 360 graden-foto’s
  • Achteraf de compositie wijzigen (beeldbewerking)
[button url=”http://lees.nl/boek/de-compositie-basiscursus-fotografie-pdf/” target=”_blank” style=”light-blue” size=”medium”] Meer informatie en gratis inkijk PDF [/button]

Zeven praktische tips voor betere foto’s

Fotograaf Joshua Cripps woont nabij het nationale park Yosemite en gaat daar regelmatig op fotojacht. Op basis van zijn ervaringen heeft hij zeven praktische tips samengesteld. Vooral voor beginnende fotografen zijn die nuttig, maar gevorderden kunnen er zeker ook wat van opsteken. Hij heeft het onder andere over de compositie, zoals het opvullen van het frame en het vermijden om het onderwerp helemaal centraal in het midden te zetten. Maar ook om met scherptediepte en het perspectief te spelen. En vergeet het licht niet, want zonder goed licht is een foto niets waard. Met deze praktische tips kun je direct aan de slag.

Laat mist, wolken en nevels verdwijnen in Lightroom

Je kent het vast wel. Je staat op een fantastisch mooie plek, maar het weer zit niet mee… Er is sprake van mist of laaghangende bewolking, die het uitzicht verpest. Of je wilt iets op grote afstand fotograferen, maar daardoor wordt de achtergrond een beetje nevelig. Heeft het, ondanks het slechte weer, toch zin om foto’s te maken? Je doet het toch maar. Eenmaal thuisgekomen bekijk je de bewuste foto’s. Eigenlijk kunnen ze rechtstreeks de prullenbak in. Of valt hier nog iets van te maken? Met de ‘nevel’-functie in Lightroom kom je in ieder geval een heel eind. Kijk maar mee!lightroom-nevel-verwijderenSchermafbeelding 2016-05-23 om 00.34.38Zoals gezegd ziet de oorspronkelijke foto er in onbewerkte toestand niet uit. Er valt nog wel wat te redden met de verschillende gereedschappen van Lightroom en Photoshop, maar het is alles behalve ideaal. Maar sinds enige tijd is er een nieuwe ‘nevel’-slider toegevoegd aan Lightroom en die doet z’n werk erg goed. Niet dat complete wolken erdoor verdwijnen – dat kan natuurlijk niet – maar de delen waar lichte nevel zichtbaar is, worden softwarematige opgekrikt, zodat er veel van de achtergrond te zien is. In ons gevallen zetten de slider, die je helemaal onderaan vindt (bij Effecten) flink hoog op een waarde van +65. Dat doet de foto heel veel goed. Om de laatste puntjes op de i te zetten voeren we de schaduwen en witte tinten nog wat op, terwijl we de zwarte tinten verlagen. Je kunt eventueel ook nog de Helderheid opvoeren, maar het contrast kan daardoor te groot worden.

Handig om te weten: via het Gegradueerde filter (sneltoets M) kun je ook de nevelslider bedienen. Het voordeel daarvan is dat je in een heel specifiek de nevel kunt verminderen. Bijvoorbeeld in de lucht bovenaan of juist op de voorgrond. Dit is ons uiteindelijke resultaat:

Nevel_ILCE-7RM2_DSC02051_ISO 1000-2

Tot slot tonen we nog een tweede foto als extra voorbeeld. Het zicht wordt hier belemmerd door regenwolken en als je goed kijkt kun je zelfs de regen naar beneden zien vallen. Het uitzicht is daardoor een grijze waas geworden en ook deze foto zou eigenlijk rechtstreeks de prullenbak in moeten. Maar ook hier gaan we aan de slag met de nevel-slider. Het resultaat zie je er onder.

Nevel_ILCE-7RM2_DSC08639_ISO 100

Nevel_ILCE-7RM2_DSC08639_ISO 100-2

Let op: de anti-nevel-functie maakt stofvlekjes wel veel duidelijker zichtbaar (zoals je in de laatste foto kunt zien). Deze kun je makken verwijderen met de functie Vlekken verwijderen (sneltoets Q).

Vuurwerk fotograferen? 12 tips!

Het is bijna 2016! Terwijl familieleden nog met de champagneglazen in de hand staan, gaan anderen in de weer met vuurwerk. Voor jou als fotograaf een leuke aanleiding om dat te fotograferen. Of je nu een compactcamera, systeemcamera of spiegelreflex hebt, hou je camera bij de hand en ga lekker fotograferen. Om je op weg te helpen, hebben we een aantal concrete tips voor je om de kans op geslaagde foto’s te vergroten.

Gebruik een statief

Ga niet uit de hand fotograferen, maar gebruik een statief. Als je uit de hand fotografeert is de kans op onscherpte en overbelichting zeer groot. Onderbelichting levert een zeer donkere foto op die niet bruikbaar is. Een goed belichte foto zal vanwege de lange sluitertijd zeer waarschijnlijk onscherp zijn vanwege bewegingsonscherpte. Met de meeste camera’s kun je niet goed uit de hand fotograferen in het donker. Tenzij je een hoge lichtgevoeligheid (ISO) kiest in combinatie met een snelle sluitertijd. Maar dat heeft niet echt de voorkeur, omdat voor het uiteenspattende siervuurwerk een lange sluitertijd het mooist is. En daarvoor heb je echt een statief nodig.

Vuurwerk

Vermijd de automatische stand

Ben je van plan de automatische stand van je camera te gebruiken? Niet doen! De camera zal dan gaan flitsen en dat heeft geen effect, want het vuurwerk geeft zelf al licht. Bovendien zal de camera door de flits kiezen voor een korte slutiertijd, waarbij je alleen het allerfelste vuurwerk zult terugzien en de rest zwart is. Je kunt je camera het beste in de P-, M- of BULB-stand zetten. De laatste twee standen hebben de voorkeur, maar dan moet je camera daar natuurlijk wel over beschikken.

Scheveningen Fireworks Festival

Zet de flitser uit

Gebruik nooit een flits als je vuurwerk wilt fotograferen. Zoals uitgelegd bij tip 2 heeft dat geen enkele zin. Zet de flitser op je camera dus uit. Dit is vooral van belang als je camera geen P-, M- of BULB-stand heeft. Als de flits uit staat, zal de camera automatisch kiezen voor een lange sluitertijd.

Kies een lange sluitertijd

Een mooie vuurwerkscene duurt enkele seconden. Een normale sluitertijd is vaak te kort, mede omdat het lastig is om te bepalen wanneer een vuurwerkexplosie het mooist is. Juist de beweging van siervuurwerk is mooi om terug te zien en dat kun je alleen vastleggen met een lange sluitertijd. Een sluitertijd van een seconde of drie is een mooi uitgangspunt. Langer kan ook; je krijgt dan meerdere vuurwerkexplosies in één foto te zien. Zie ook het basiskennis-artikel over sluitertijd.

Vuurwerk

Perfecte timing met de BULB-stand

Het lastige van vuurwerk is dat je nooit precies weet waar en wanneer een explosie van siervuurwerk zich voordoet (en hoe lang dit duurt). Maar de BULB-stand is de perfectie oplossing. Je start de opname en wacht tot het juiste moment. Wanneer er een mooie vuurpijl te zien was, stop je de opname. Dit kun je het beste doen met een afstandsbediening, zodat je de knop van de camera niet continu hoeft in te drukken. Heeft jouw camera geen BULB-stand, dan is er nog een alternatieve methode: dek de lens af met de lensdop of een stuk zwart papier tussen twee vuurpijlen door. Zo voorkom je overbelichting en registreert de camera alleen de juiste momenten.

Vuurwerk

Speel met de diafragmawaarde

Vuurwerk geeft behoorlijk wat licht af, dus je hoeft niet voor de volle lensopening te kiezen (zoals f/2.8 of 3.5). Sterker nog, kies liever een kleinere lensopening (oftewel grotere diafragmawaarde), zoals f/8 tot f/11 De camera zal dan vooral het felle vuurwerk registreren en minder andere lichtbronnen (zoals straatverlichting). Bovendien zorgt de kleinere lensopening voor meer scherptediepte, zodat zowel vuurwerk dichtbij en veraf scherp op de foto komt. Zie ook het artikel over diafragma.

Gebruik een afstandsbediening

Gebruik indien mogelijk een afstandsbediening. Het indrukken van de ontspanknop van de camera (waarmee de opname gestart wordt) leidt tot een beetje beweging en trillingen en dit kan in de opname te zien zijn (bewegingsonscherpte). Wanneer je een afstandsbediening gebruikt heb je hier geen last meer van. Bovendien kun je de afstandsbediening in de voering van je jas bedienen, zodat je het niet koud krijgt. Er bestaan ook draadloze afstandsbedieningen waarmee je je camera op afstand kunt bedienen. Dan kun je je camera eventueel zelfs vanuit huis bedienen.

Fireworks - Beginning

Kies een lage ISO-waarde

Zoals gesteld bij tip 6 geeft vuurwerk behoorlijk wat licht. Het is daarom een misverstand dat je je camera op een hoge lichtgevoeligheid (zoals ISO 1600) moet instellen omdat het donker is. Zeker als je een lange sluitertijd gebruikt, kan de camera prima uit de voeten met ISO 100 of 200. Gebruik alleen een hogere waarde als je de omgeving ook goed wilt belichten of bijvoorbeeld geen statief gebruikt. Zie ook het artikel over de ISO-stand.

Daily Disney (Explored)

Scherpstellen

Scherpstellen kan een probleem zijn in het donker, vooral bij camera’s die op dit vlak wat trager zijn. Stel in dat geval scherp op een licht punt (nabij het vuurwerk) en zet de camera daarna op handmatige scherpstelling. Bij spiegelreflexcamera’s kun je dit op de lens instellen (MF in plaats van AF). Bij compactcamera’s moet je hiervoor het menu induiken.

Kies een mooi standpunt

Een goed standpunt is essentieel. Direct bij de voordeur fotograferen is waarschijnlijk niet zo mooi, omdat je dan ook grote delen van de straat op de foto krijgt. Het mooiste schouwspel speelt zich af in de lucht, dus kies een locatie waar je goed zicht hebt op de lucht. Wat ook meespeelt is de mate van activiteit en het gebruikte vuurwerk. Waarschijnlijk kun je je dit van vorig jaar nog wel herinneren, maar indien niet, kan dan kort na middernacht waar het mooiste vuurwerk te zien is. Dan kan ook een buurt verderop zijn. Misschien is er in jouw stad of dorp ook wel een speciale locatie waar siervuurwerk wordt afgestoken. Het fotograferen van de lucht ligt voor de hand, maar ook de combinatie met een object (zoals een gebouw) kan mooi zijn. Het type lens dat je het beste kunt gebruiken is mede afhankelijk van het standpunt (dichtbij of ver af).

Macy's 4th of July fireworks 2010, New York City

Ga vroeg op pad

Naarmate de nacht vordert zal er steeds meer rook blijven hangen. Dat komt zowel door sier- maar ook door knalvuurwerk. Die rook is terug te zien in foto’s en zorgt voor een mistige waas. Wacht dus niet te lang met het fotograferen, maar ga er kort na middernacht op uit.

Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen 2008

Wees voorzichtig

Ieder jaar vallen er weer vuurwerkslachtoffers, zowel onder afstekers als omstanders. Ook goedgekeurd siervuurwerk kan omvallen en de verkeerde kans op schieten (en ontploffen). Als je geen vinger(s) of oog wilt missen, wees dan voorzichtig. Kies een veilige locatie, blijf alert en gebruik een vuurwerkbril. Ga zeker niet zelf vuurwerk afsteken én fotograferen tegelijk. En fotograferen, vuurwerk afsteken en alcohol is ook geen goede mix voor geslaagde foto’s.

Daily Disney (Explored)

Wil je meer fraaie vuurwerkfoto’s zien ter inspiratie, bekijk dan dit overzicht met 25 vuurwerkfoto’s. Op de site staat ook een video met praktische tips voor vuurwerkfotografie, altijd leuk om die nog eens te bekijken.  En heb jij nog andere tips die we hier niet genoemd hebben? Of vragen? Of praktijkervaring die je wilt delen? Laat wat van je horen in het reactieveld!

Praktische tips om vogels te fotograferen in de dierentuin

Ron Magill is een zeer ervaren natuurfotograaf die regelmatig vogels ‘in het wild’ schiet. Ditmaal neemt hij de kijker mee in een dierentuin en toont daar uitgebreid hoe hij te werk gaat. Hij gebruikt onder andere een Nikon D7200 met Nikkor 80-400mm f4-5.6 en… een flitser. Waarom een flitser in de dierentuin? Dat legt hij uit in het filmpje. Als je in de dierentuin fotografeert, vereist dat een bepaalde aanpak. Het is natuurlijk het mooist als je foto’s er realistisch uitzien. Dus zonder hek op de achtergrond of andere storende ‘menselijke’ elementen. Met de juiste apparatuur en instellingen is dat geen probleem. Zijn foto’s zien er fantastisch uit en je zou niet zeggen dat ze in een dierentuin gemaakt zijn…

De 5 meest gemaakte fouten tijdens het fotograferen

Fotograferen is niet makkelijk en er zijn tal van beginnersfoutjes. Maar ook gevorderden kunnen soms nog wel eens wat vergeten! Dit zijn de 5 meest gemaakte fouten tijdens het fotograferen.

Te hoge lichtgevoeligheid

Heb je op een donkere plek of ‘s avonds gefotografeerd? Dikke kans dat je ISO-instelling de volgende dag nog steeds op een hoog getal staat – en dat je deze vergeet aan te passen. Check daarom altijd vóórdat je begint met fotograferen je ISO-waarde! Een hoge ISO-waarde leidt in je foto tot ruis en dat is zonde als je de hoge waarde helemaal niet nodig hebt.

Zelf probeer ik continu om de ISO-waarde zo laag mogelijk te houden, ook tijdens het maken van mijn foto’s. Echter ontkom je er in sommige situaties niet aan om je ISO omhoog te schroeven. Worden je foto’s gepubliceerd of afgedrukt? Dan is het misschien wel de moeite waard om in de nabewerking ruisreductie toe te passen, om de ruis zo veel mogelijk te verminderen.

Verkeerd scherpstellen

Iedere fotograaf heeft het wel eens meegemaakt: een foto die er in klein formaat prima uitziet, maar op groot formaat toch nét onscherp blijkt te zijn. Of de focus blijkt toch niet helemaal goed op het hoofdonderwerp te liggen.

De oorzaak van een onscherpe foto hoeft niet altijd hetzelfde te zijn. Wellicht heb je een te lange sluitertijd gebruikt – een handig ezelsbruggetje hiervoor is te vinden in je brandpuntsafstand. Fotografeer je op 100mm, gebruik dan een sluitertijd van in ieder geval 1/100s. Fotografeer altijd met twee handen (zo stabiel mogelijk), en zo nodig op een statief en met afstandsbediening.

Heb je de focus in je foto op de verkeerde plek? Bij portretten is een vuistregel dat de focus op de ogen moet liggen, omdat de aandacht van de kijker daar over het algemeen meteen naartoe gaat. Verder is het goed om te controleren of je autofocus of manuele focus gebruikt en welke scherptediepte je wil bereiken. Gebruik je een klein diafragma-getal (een grote opening), dan kunnen een paar millimeters veel verschil maken in de scherpte van je foto.

Verkeerd belichten

De juiste belichting vaststellen op een foto is iets dat je gaandeweg onder de knie moet krijgen. Een handig hulpmiddel hierbij is het histogram van een foto. Dit grafiekje laat zien hoeveel licht er aanwezig is en of je over- of onderbelicht hebt. De grafiek loopt van links (donker) naar rechts (licht) en hoe hoger het lijntje links of rechts je beeld uitloopt, hoe meer je hebt onder- of onderbelicht.

In de ideale situatie begint de grafiek linksonder (zo laag mogelijk) en eindigt ‘ie rechtsonder (zo laag mogelijk). Omdat je camera het verschil niet ziet tussen een donkere foto met veel zwarte kleuren en daadwerkelijk te weinig licht, is het soms nodig om over te belichten (en andersom geldt hetzelfde) om een ‘correct’ histogram te krijgen. Hierover later meer!

Onlogische compositie

Een scheve horizon of een onderwerp dat bijna uit beeld valt: allemaal foutjes die helemaal niet raar zijn om te maken. Zeker als je net begint met fotograferen is er nog veel om aan te denken. De juiste compositie bestaat niet, want je kunt zo creatief met je foto’s omgaan als je zelf wilt, maar foto’s kunnen meer rust uitstralen wanneer je een logische compositie gebruikt. Gebruik bijvoorbeeld de regel van derden, kom een paar stappen naar voren in plaats van in te zoomen, bekijk een onderwerp vanuit een ander perspectief, let op storende elementen in je foto (ook aan de randen) en zorg ervoor dat je foto om je onderwerp draait. Echter kan onlogisch soms ook wel weer werken, durf dus zeker te experimenteren!

Te veel nadenken

Maar de grootste fout? Dat is te veel nadenken. Fotograferen moet uiteindelijk, net als koken, op gevoel gaan. Als je op het moment supreme te veel bezig bent met de juiste instellingen, mis je waar het om gaat. Als fotograaf is het, zeker wanneer je op evenementen fotografeert of mensen op de foto zet, belangrijk om nét het goede moment vast te leggen. Je eigen blik moet scherper zijn dan je foto’s, oftewel: beter ga je voor het goede moment, dan voor het juiste diafragma. Met nabewerking kun je veel corrigeren – alleen niet het moment waarop je op het knopje hebt gedrukt.

7 praktische tips bij newbornfotografie

Foto’s van pasgeboren baby’s maken is een van de leukste dingen om te doen (voor mij dan), maar makkelijk is het zeker niet! Vorig jaar ben ik begonnen met newbornfotografie en ik denk dat ik je inmiddels een aantal tips kan meegeven, wanneer je zelf aan de slag wil met zo’n klein mensje.

Newbornfotografie-01

Een goede voorbereiding is het halve werk, zeker als het een fotoshoot betreft. Afhankelijk van de wensen van de ouders is het vaak het mooist om een baby te fotograferen op mooie, zachte dekens of plaids, in neutrale kleuren. Dit geeft een natuurlijke look aan je foto’s en hierdoor komt het ‘pure’ van de kleine baby extra naar voren.

Baby’s laten zich het mooist fotograferen bij natuurlijk, zacht licht. Het liefst fotografeer je daarom in de buurt van een groot raam. Mocht de zon schijnen en harde schaduwen tevoorschijn toveren, doe dan (lichte) gordijnen dicht of span een wit laken voor de ramen.

Pasgeborenen kunnen hun temperatuur nog niet goed zelf regelen. Zorg er dus voor dat het in de kamer waar de foto’s gemaakt worden, lekker warm is. Zet de verwarming een paar graden hoger of zet een extra kacheltje neer, zeker wanneer de baby zonder kleding gefotografeerd gaat worden. De ouders kun je adviseren om de baby vóór de fotoshoot een voeding te geven, zodat de baby lekker slaapt tijdens het maken van de foto’s.

Een heel belangrijke: houd doekjes bij de hand tijdens de shoot! Dit voor het geval de baby wat melk van de voeding teruggeeft – of besluit zijn/haar blaas te legen. Ook dat hebben baby’s nog niet onder controle ;-).

Probeer een zachte en rustige omgeving te creëren, zeker als de baby slaapt. Dat betekent geen compleet stille omgeving, want harde, onverwachte geluiden komen dan extra hard aan. Zet bijvoorbeeld in een andere kamer een zacht muziekje aan. Het continue geluid werkt rustgevend en dempt ‘plotselinge’ geluiden.

Newbornfotografie-02

Zoek inspiratie uit verschillende newbornfoto’s die je op internet vindt. Willen de ouders graag foto’s van details van de baby, zoals de handjes, vingertjes, voetjes, nageltjes, oogjes? Werk dan met een groot diafragma, zodat je een mooie scherptediepte in de foto creëert. Zwart-witfoto’s zijn voor newbornfoto’s ook vaak erg mooi! Wees creatief en werk vooral naar de wensen van de ouders, voor hen leg je tenslotte deze bijzondere periode vast.

En het toverwoord: geduld! Baby’s laten zich nooit sturen en het kan zijn dat je compleet goed geïnstalleerd bent om te beginnen, maar dat de hoofdrolspeler toch besluit er even geen zin in te hebben. Hier is niets aan te doen! Mijn ervaring is dat een newbornshoot zo’n 1,5 uur duurt (gemiddeld), maar uitlopen naar 2,5 uur is zeker geen uitzondering (extra voedingen, even een luier verschonen… Dan gaat de tijd snel!). En wil het echt niet? Ga dan gewoon een andere keer verder – een baby die er geen zin in heeft komt de foto’s nooit ten goede.

Een klassiek portret maken

Tijdens één van mijn eerste lessen op de Fotovakschool kregen mijn medestudenten en ik de opdracht om een klassiek portret te maken. Dit begrip kregen wij uitgelegd als een manier van portretteren die schilders vroeger al gebruikten, vandaar de benaming ‘klassiek’.

Schilders hadden vroeger vaak een atelier met een raam op het noorden, zodat het licht de hele dag gelijkmatig naar binnen viel en geen storende, harde schaduwen zou veroorzaken. Het raam reikte vaak tot aan het plafond, zodat het licht van bovenaf naar binnen viel. Deze manier van lichtgebruik is bijvoorbeeld terug te zien in Het Melkmeisje en Het Meisje met de Parel van Johannes Vermeer. Zeker in die laatste zie je het klassieke lichtgebruik terug.

Klassiek-02 Klassiek-01

Een klassiek portret wordt getypeerd door de lichtval op het gezicht. Het Meisje met de Parel kijkt over haar schouders naar links, waar het licht vandaan komt. Het licht schijnt op beide kanten van het gezicht, niet alleen op de kant het dichtst bij het licht, maar over haar neus ook op haar andere wang. Hierdoor ontstaat een driehoek van licht op het gezicht, die kenmerkend is voor een klassieke lichtval.

Klassiek-03

Het maken van zo’n klassiek portret is niet moeilijk, je moet alleen goed kijken. De lichtinval is essentieel: het licht moet van de zijkant komen, maar niet in een hoek van 90 graden ten opzichte van je model. Het liefst valt het licht schuin je beeld binnen. Laat je model het hoofd ietwat naar het licht keren, zodat de driehoek in het gezicht ontstaat. Et voilà: een klassiek portret!

Klassiek-04

Hoe werkt de belichtingsdriehoek?

De belichtingsdriehoek is in fotografie een algemene term voor drie factoren die de belichting van je foto beïnvloeden: ISO-lichtgevoeligheid, sluitertijd en diafragma. Voor een goed belichte foto moet je een balans zien te vinden tussen deze drie factoren. De belichtingsdriehoek illustreert deze balans en kan je helpen in de zoektocht naar de juiste belichting.

  • Het diafragma bepaalt de hoeveelheid licht dat op de sensor van je camera valt. Hoe groter het getal (bijvoorbeeld f/4), hoe kleiner je diafragmaopening is en hoe minder licht de sensor bereikt;
  • De sluitertijd bepaalt hoe lang dat licht op de sensor valt. Hoe langer de sluitertijd, hoe groter de kans is dat je bewegingsonscherpte in je foto krijgt;
  • De ISO-lichtgevoeligheid bepaalt hoeveel invloed het licht heeft op de uiteindelijke foto. Hoe groter de ISO-waarde, hoe groter de kans op ruis in je foto.

Belichtingsdriehoek

Elke hoek in de belichtingsdriehoek staat voor één van de factoren. Voor een correcte belichting is een balans tussen de drie factoren essentieel en alleen in die situatie is de driehoek perfect. Verander je één van deze instellingen, dan verander je in principe één van de hoeken van de driehoek. De driehoek heeft dan geen gelijke zijden meer en je zult dus een andere instelling óók moeten aanpassen, wil je weer een perfecte driehoek (en dus een correcte belichting) krijgen.

Aanpassingen: 1 stop per keer

Pas je één van de drie variabelen aan, dan doe je dit in stapjes. De ISO-waarde verhogen van 100 naar 200 is een verhoging van 1 stapje en dit wordt 1 stop genoemd. De sluitertijd verlengen van 1/125s naar 1/60s is ook weer 1 stop verschil. In onderstaand schema zie je hoe de stops in elkaar zitten (dit kan op jouw camera afwijken, dit is enkel als voorbeeld bedoeld).

Belichtingsdriehoek2

Maak je een foto op ISO 200, diafragma f/8 en sluitertijd 1/125s, maar wil je graag een onscherpe achtergrond in je foto en krijg je dat nu niet voor elkaar? Een onscherpe achtergrond krijg je door een zo groot mogelijk diafragma te gebruiken. Je kunt het diafragma in dit geval dus terugschroeven naar f/2.8 – dit zijn 3 stops.

Kijk naar de belichtingsdriehoek en je ziet dat je nu ook een andere variabele aan moet passen om dezelfde, correcte belichting te krijgen. Je kunt je ISO-waarde 3 stops opschroeven, maar dat zorgt voor ruis in je foto en wellicht wil je dat niet. Dan kies je dus voor de sluitertijd. Deze beweeg je 3 stops de andere kant op voor dezelfde belichting – je gaat dus van 1/125s naar 1/800s.

Een foto met de instellingen ISO 200, f/8 en 1/125s ziet er qua belichting dus hetzelfde uit als een foto met de instellingen ISO 200, f/2.8 en 1/800s, je hebt alleen een onscherpte in de achtergrond weten te creëren.

Heb je de belichtingsdriehoek eenmaal onder de knie, dan kun je creatief met je foto’s aan de slag gaan. Moeilijk is het niet, dus zeker de moeite waard om je eens in te verdiepen!

10 backup methoden voor je foto’s

Goede backups zijn cruciaal voor iedereen die met fotobestanden werkt. Je wilt immers niet de kans lopen dat je unieke kinderkiekjes, trouwfoto’s en persoonlijke meesterwerken verloren gaan door een defecte harde schijf. Gelukkig zijn de mogelijkheden voor het opslaan van beeldbestanden enorm toegenomen. Maar hoe sla je een fotoverzameling toekomstzeker op en hoe zorg je ervoor dat je de bestanden snel kunt terugvinden?

Iedereen weet het, maar lang niet iedereen doet het: backuppen. En dan het liefst op zo’n manier dat het frequent gebeurt en dus er dus ook altijd kopieën zijn van je meest recente foto’s. De meeste fotografen hebben daar wel een bepaalde methode voor bedacht. Bijvoorbeeld om na een vakantie de foto’s meteen op twee locaties op te slaan; de harde schijf op de computer en een ander medium zoals een externe harde schijf of een dvd. Maar voor foto’s die tussen de bedrijven door gemaakt worden schiet die procedure er nog wel eens bij in. De bottleneck is dat handmatig werk in de praktijk vaak versloft. Gelukkig zijn er ook geautomatiseerde mogelijkheden, waardoor backups van je foto’s automatisch en frequent worden uitgevoerd. Je kunt het daardoor niet vergeten te doen, zodat je backup altijd up-to-date is. Dan rest nog de vraag waarop je je backup uitvoert.

Externe harde schijf

De meest gebruikte oplossing om backups te maken is een externe harde schijf. Ze zijn goedkoop, zijn er in verschillende capaciteiten en zijn compatibel met alle computers. Op deze schijf kun je bijvoorbeeld een selectie van de belangrijkste foto’s bewaren of desnoods je hele collectie. Gaat de harde schijf in je pc kapot, dan heb je in ieder geval nog de backup op deze externe harde schijf. Wil je helemaal op safe spelen, dan neem je twee externe schijven en bewaart er één op een andere locatie (bij familie of vrienden) voor het uitzonderlijke geval van brand of een inbraak. Het nadeel aan deze simpele backupoplossing is dat je handmatig backups moet maken en bij voorkeur minimaal iedere week. Mensen met veel discipline maakt hier een vast ritueel van, maar de meeste mensen vergeten het in de loop van de tijd (tot er een harde schijf kapot gaat).

wdc_external_hdd

Archief dvd’s

Een veelgebruikte methode is ook om foto’s op cd’s en dvd’s op te slaan. Die zijn niet zo kostbaar als een harde schijf en nemen bovendien minder ruimte in beslag (en zijn daardoor ook makkelijker te bewaren). Het is wel een iets meer omslachtige methode omdat de opslagcapaciteit van een cd of dvd beperkt is en je daardoor al snel een verzameling met meerdere schijfjes krijgt. Het heeft wel de voorkeur om voor dit doel te kiezen voor kwaliteitsschijfjes en niet voor de laatste aanbieding in de supermarkt. Praktijktests hebben uitgewezen dat dergelijke schijfjes – zelfs wanneer ze goed bewaard worden – niet het eeuwige leven hebben (soms slechts enkele jaren). Er zijn ook speciale “archive dvd’s” die geoptimaliseerd zijn voor langdurige opslag (en betere bescherming bieden tegen veroudering). Veel fabrikanten, zoals Kodak en Verbatim, claimen zelfs een levensduur van 100 jaar, al is dat lastig om in de praktijk te testen (zonder kunstmatig verouderingsproces).

 

verbatim_95355_p1_xl

Twee harde schijven

Als je je computer kunt uitbreiden met een tweede (interne) harde schijf, kun je deze voor backupdoeleinden gebruiken. Een interne schijf staat in tegenstelling tot een externe schijf altijd aan, waardoor je makkelijk een backup taak kunt automatiseren. Je kunt dan bijvoorbeeld instellen dat er iedere week op een bepaalde dag automatisch de inhoud van je foto-map wordt gekopieerd naar de tweede harde schijf.

SSD

In plaats van een (externe) harde schijf kun je ook denken aan een SSD. Een SSD is sneller dan een harde schijf, verbruikt minder energie en bevat geen bewegende delen waardoor hij veel minder kwetsbaar is. Je kunt een SSD zien als een soort flashgeheugenkaartje, maar dan sneller en met meer capaciteit. Je kunt er ook je computer mee versnellen door Windows of Mac OS X er op te zetten. Als backupmedium zijn ze relatief duur vanwege de hogere ‘prijs-per-GigaByte’, maar doordat ze kleiner en minder kwetsbaar zijn als een gewone harde schijf kun je ze makkelijker meenemen. Als snelheid belangrijk is, dan is een SSD met usb 3.0, eSATA of Thunderbolt aan te raden (of je kunt hem intern in je pc monteren).

 

X25-V-SSD

RAID

Een vrij simpele methode en effectieve methode is een computer met ‘RAID’-functionaliteit. Daarmee kun je twee, drie of meer harde schijven aan elkaar koppelen. Valt er één harde schijf uit, dan staat de data nog op de andere. Met twee harde schijven is er sprake van een spiegel (mirror), waarbij de tweede simpelweg een kopie is van de eerste. Bij drie of meer schijven wordt een slimme constructie gebruikt (RAID5) waarbij data naar alle drie de schijven wordt weggeschreven. Als er één schijf uitvalt, dan bevatten de andere twee genoeg data om de ontbrekende schijf te kunnen herstructureren. Het mooie is dat dit proces helemaal automatisch gaat, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Sommige computers ondersteunen standaard al RAID, maar zo niet dan kun je ook uitbreidingskaart kopen. Is dat ook geen optie, dan is het eventueel iets om te overwegen in je toekomstige pc.

NAS

Een populair apparaat in huishoudens is een zogenaamde ‘NAS’ (Network Attachted Storage). In feite een mini-servertje met één of meerdere harde schijven die je aansluit op je netwerk. Het voordeel is dat je foto’s centraal staan opgeslagen, waardoor je er dus vanaf meerdere computers (en ook je tv of mediaspeler) bij kunt. Als je je foto’s er op bewaart nemen ze ook geen ruimte in beslag op je pc. Veel NAS’en zijn bovendien voorzien van RAID-functionaliteit (zie eerder in dit artikel) waardoor je niet bang hoeft te zijn dat je je foto’s kwijtraakt als er een schijf kapot gaat.

 

qnapCloud

Een relatief nieuwe backup methode is de ‘cloud’. Via internet bewaar je je foto bij een bepaalde provider, die deze opslaat in een professioneel datacenter. Een datacenter beschikt over allerlei faciliteiten voor veilige opslag, zoals een noodstroomvoorziening, brandwerende installaties en meerdere (zogenaamd ‘redundante’) opslagfaciliteiten. Deze kan in de Benelux gevestigd zijn, maar ook op een andere plek op aarde. Mocht er thuis iets gebeuren, dan heb je altijd nog een backup op een andere locatie. Er bestaan speciale fotodiensten die automatisch een bepaalde map op je computer synchroniseren zodra je daar nieuwe foto’s plaatst. Maar hier zit meestal wel een abonnement aan vast, variërend van € 5 tot circa € 20 per maand. Hou er rekening mee dat de veel diensten uitgaan van een limiet (bijvoorbeeld 100 GB) en dat het in veel gevallen daardoor niet mogelijk is om je complete fotocollectie online te bewaren. Ook zal het backuppen enige tijd in beslag nemen, de eerste keer vaak enkele weken, omdat dit mede afhankelijk is van de snelheid van je internetverbinding (upload). Een ander voordeel van cloudopslag is trouwens dat je er overal ter wereld bij kunt (dus ook bijvoorbeeld vanaf je vakantieadres).

dropbox

USB-stick

Er bestaan al usb-sticks van 64 GB en groter, waardoor ze ondertussen een interessanter backupmedium zijn dan bijvoorbeeld een dvd-schijfje. Een usb-stick is universeel bruikbaar op alle computers en veel minder kwetsbaar dan een cd, dvd of harde schijf. Bovendien verbruiken ze amper stroom, dus is het ook geen probleem als je een backup-stick continu in de computer laat zitten. Last but not least zijn ze zeer handzaam waardoor je ze makkelijk overal mee naar toe kunt nemen op een andere locatie kunt bewaren.

 

sandisk

Apple Time Machine

Als je een Mac hebt, kun je gebruik maken van Apple’s Time Machine. Dit is een backup-applicatie die standaard in Mac OS X zit. Het programma kan gebruikt worden in combinatie met een (externe) harde schijf, een NAS of Apple’s eigen Time Capsule. Het maakt automatisch periodieke backups van je gehele computer en het werkt ook samen met fotosoftware zoals iPhoto. Het unieke is dat je meerdere keren terug in de tijd kunt gaan, totdat je uiteindelijk bij het oorspronkelijke bestand uitkomt (handig, als je bijvoorbeeld meerdere bewerkte versies van een foto hebt, maar terug wilt naar het origineel dat je niet meer hebt).

 

timecapsule

[alert style=”yellow”]

Backup op andere locatie

Een backup kan technisch nog zo goed zijn uitgevoerd, zolang deze lokaal bewaard wordt, ben je slechts gedeeltelijk beschermd. De kans is wellicht klein, maar ook door een brand, inbraak of natuurramp kun je foto’s kwijtraken als je deze in huis bewaard. Wil je meer zekerheid dat je foto’s niet verloren gaan, zorg er dan voor dat je foto’s niet alleen lokaal worden opgeslagen, maar ook op een andere locatie. Bijvoorbeeld op een externe harde schijf bij vrienden of familie – bijvoorbeeld wanneer je op vakantie gaat. Of via ‘de cloud’.

[/alert]

 

Uren wachten op het ideale licht voor drie foto’s

Ben Horne trok meerdere dagen door het Zion nationale park in de VS. Hij houdt er van om vroeg op te staan, enkele uren voordat de zon op is, en dan met een zware rugzak te lopen naar een afgelegen fotolocatie. Zo ditmaal. Eenmaal aangekomen bij een riviertje in de ‘narrows’ wachtte hij vijf uur op het ideale moment, met het licht op de juiste plaats. Acht maanden geleden was hij op exact dezelfde plek, maar toen mislukte de foto doordat hij net te laat was. De weersomstandigheden waren ditmaal ideaal. Maar het bleef spannend, want hij had maar tien minuten om de perfecte foto te maken – daarna namen de lichtomstandigheden snel af.

Hij maakt drie foto’s en dan toen was het alweer voorbij. Maar hij verliet uiterst tevreden de locatie. Het doel was bereikt! Bekijk de video om het fraaie eindresultaat te zien. Zou jij dit er ook voor over hebben?

10 tips voor wildlife fotografie

Wildlife-fotograaf Brutus Östling uit Zweden reist de hele wereld over om dieren in hun natuurlijke omgeving vast te leggen. Onlangs ging hij met het WWF en Norsk Polarinstitutt op poolexpeditie naar Spitsbergen om belangrijke gegevens te verzamelen over de ijsberenpopulatie. Brutus Östling reisde met de wetenschappers mee naar de rand van het noordpoolgebied om foto’s te maken van de dieren die ze onderweg tegenkwamen en de expeditie visueel te documenteren. Tien tips van Brutus voor wildlife fotografie in uitdagende omstandigheden:

Bescherm je uitrusting

Als ik naar koude plekken ga, gebruik ik altijd waterdichte apparatuur; ik gebruik alleen L-lenzen, die zijn afgedicht en probeer te werken met camera’s die ik ook lange tijd in zware regen- of sneeuwbuien kan gebruiken, zoals de EOS 1D-serie. Extra camerabatterijen zitten in een binnenzak, dicht tegen mijn lichaam om ze warm te houden. Als je geen lenzen of camera’s hebt die tegen een vochtige omgeving kunnen, neem dan iets mee om ze tegen water te beschermen.

Benut beeldstabilisatie

Tijdens mijn reizen werk ik graag met lenzen met Image Stabilizer-technologie, vooral als ik met een helikopter of boot op pad ben. Dat deze technologie helpt, zie je vooral bij lange telelenzen of sterke zoom. Voor de expeditie naar Spitsbergen kocht ik de EF 24-70 mm f/4 L IS USM met Image Stabilizer. Deze functie was voor mij belangrijker dan een iets helderder zoomlens zonder Image Stabilizer.

-_-Brutus-__stling.-Canon-WWF-_15__Image_Final_1_

Zoomlenzen zijn belangrijk, maar vergeet primes niet

Ik werk graag met lenzen met een vast brandpunt en met een groot diafragma die een geringe scherptediepte geven en daarmee een onscherpe, zachte achtergrond. Zoals bijvoorbeeld de EF 35mm met f/1.4 of de EF 85 mm met f/1.2. Maar wanneer ik onder extreme en erg koude condities moet werken, zijn zoomlenzen veelzijdiger en is het niet nodig lenzen te verwisselen. Essentieel, want tijdens een sneeuwstorm brengt dat risico’s met zich mee. Ik heb de EF 16-35 mm f/2,8 L II USM heel lang gebruikt, maar werk graag met de nieuwe EF 24-70 mm f/4 L IS USM en de EF 70-300 mm f/4-5,6 L IS USM lens wanneer ik buiten in het veld of op een boot ben.

Ik probeer lenzen met een groot diafragma mee te nemen en ik gebruik die wanneer de condities dat toelaten. Tijdens de Canon-WWF expeditie naar Spitsbergen maakte ik bijna alle portretfoto’s van de bemanningsleden aan boord en de mensen in het team met die vaste lenzen, omdat ze een korte scherptediepte en een onscherpe achtergrond geven.

Sta vroeg op om het warme licht en de actie vast te leggen

Ik heb er een hekel aan om vroeg op te staan en zou eigenlijk elk ander beroep dan vogel- en wildlife-fotograaf moeten kiezen. Maar in het poolgebied of ver naar het noorden heb je ’s nachts of vroeg in de ochtend het beste licht. En ook in de natuur is alles, vooral de vogels, ‘s ochtends actiever.

Geniet ook van slecht weer

Als je werkt voor een bedrijf of een commercieel bureau, willen ze meestal foto’s waarop de zon schijnt. Foto’s die bij mooi weer zijn gemaakt, geven de mensen die naar de foto kijken een plezierig gevoel. Maar sommige van mijn beste foto’s zijn gemaakt onder de slechtste weersomstandigheden die je je maar kunt indenken. Zware regenbuien of sneeuwstormen zorgen voor schitterende actiebeelden, en soms kunnen donkere foto’s heel effectief zijn en vol drama zitten. Dus in plaats van niets te gaan doen wanneer het weer slecht is, kun je ook proberen er iets van te maken.

_-Brutus-_stling.-Canon-WWF-_2__Image_Final

Blijf in beweging voor nieuwe perspectieven

Blijf altijd zoeken naar nieuwe opnamehoeken. Beweeg en kijk of er een andere, meer interessante hoek is. Probeer ook aan de achtergrond te denken wanneer je vogels of zoogdieren fotografeert. De achtergrond kan bijna net zo belangrijk zijn als het onderwerp zelf. Zelfs als je onderwerp perfect in beeld komt, kan een slechte achtergrond je opname verpesten. Soms kan een paar decimeter of een meter naar links of naar rechts het verschil maken.

En wanneer het mogelijk is, probeer te werken met een groothoeklens. Kom dichtbij zonder het onderwerp te storen. Als je op een boot bent, dan zijn de mogelijkheden misschien beperkt, maar kijk op zijn minst of je ergens anders kunt gaan staan of vanuit een lage of hoge positie kunt fotograferen.

De stand van de zon

Als er zon is, fotografeer dan niet alleen met de zon in je rug. Vaak heeft een foto met belichting vanaf de achterzijde veel meer impact, dus gebruik je flitser om je onderwerp te belichten als je niet wilt dat alles te donker wordt. 

-_-Brutus-__stling.-Canon-WWF-_4__Image_Final_1_

Wees voorzichtig

Wees voorzichtig, maar niet alleen omdat sommige dieren gevaarlijk kunnen zijn. Zie jezelf als een indringer en probeer vogels en dieren nooit te storen op een manier die schadelijk voor hen kan zijn. Enige bescheidenheid is gepast wanneer we in de wereld van andere dieren stappen.

Windrichting is essentieel

Wanneer je in de natuur fotografeert, is de windrichting heel belangrijk. Let altijd op de windrichting, vooral als je de mogelijkheid hebt om een andere plek te kiezen. In een omgeving met veel wind is het werken met zoogdieren het tegenovergestelde van werken met vogels. Wanneer je vogels fotografeert, probeer dan altijd te werken met wind in de rug. De reden is dat vogels alles TEGEN de wind in doen; van opstijgen en landen tot paren en poetsen, terwijl ze tegen de wind in hun evenwicht proberen te houden op takken. Om een vogel vanaf de voorzijde te fotograferen, moet je de wind in de rug hebben.

Wanneer je met grote zoogdieren werkt, is het precies andersom. Als de wind achter je vandaan komt, zal een wolf of een hert je al van grote afstand horen en ruiken, en krijg je nooit goede foto’s. Maar als de wind komt uit de richting waarin je het dier ziet, dan zullen ze heel dichtbij komen wanneer je stil bent en je niet beweegt.

Het is geen wedstrijd!

Ik zou geen wildlife-fotograaf zijn als ik het niet heel erg leuk vond en als ik er niet veel van zou leren. Laat je wildlife-fotografie nooit een wedstrijd worden. Als we ons er niet van bewust zijn dat het toch een wedstrijd is geworden, kan het je een stap te ver doen zetten of kan het anderen beïnvloeden en hen te ver laten gaan. Wij zijn bezoekers die hier zijn om een wereld vast te leggen en om die wereld door te geven aan anderen.

-_-Brutus-__stling.-Canon-WWF-_5__Image_Final_1_

foto’s: Brutus Östling

5 Tips voor HDR Fotografie

In de afgelopen jaren zie je dat er steeds meer HDR fotografie (high dynamic range fotografie) wordt toegepast. Veel fotograferende mensen hebben een grote afkeer tegen HDR fotografie, maar vaak wordt HDR geassocieerd met zwaar bewerkte foto’s. Dit is onterecht, want je kunt HDR fotografie ook op een veel realistischere manier toepassen. Dit hangt helemaal af van de tonemapping in de fotobewerker. Je hebt daar zelf de controle over.

hdr-fotografie-tips

Voordat het bewerkingsproces gestart wordt moeten de foto’s natuurlijk eerst gemaakt worden. In dit artikel vind je 5 handige tips voor het maken van een HDR reeksopname.

Fotografeer in de A/Av-stand of M-stand

Bij alle foto’s die je in een reeks maakt moet de scherptediepte gelijk zijn. Omdat het diafragma invloed heeft op de scherptediepte moet je deze zelf kunnen instellen. Voor camera’s met een APS-C sensor kun je het diafragma als uitgangspunt instellen op f/11 als je de hele foto scherp wilt hebben. Bij een full frame camera kies je een diafragma dat net iets kleiner is. Voor alle foto’s in de reeksopname laat je het diafragma zo staan. De ISO waarde zet je zo laag mogelijk en het enige wat je aanpast is de sluitertijd. De sluitertijd zorgt er uiteindelijk voor dat de belichting in de foto varieert. Vanuit de M-stand kun je natuurlijk direct de sluitertijd aanpassen. In de A/Av-stand kun je dat doen door een belichtingscorrectie toe te passen met de +/- knop.

hdr-foto-tips

Bracketing functie

De bracketing functie kan bijzonder handig zijn bij HDR fotografie. Met de bracketing functie (AEB bij Canon en BKT bij Nikon) kun je instellen dat je meerdere opnames gaat maken en meestal ook hoeveel belichtingsverschil er tussen de opnames moet zitten. Je stelt alles van te voren in en daarna kun je direct alle foto’s achter elkaar maken (doe dat in de continu opnamestand zodat het echt snel gaat). Het enige nadeel van de bracketing functie is dat deze bij sommige camera’s erg beperkt is. Soms kun je maar 3 foto’s instellen terwijl je misschien wel 5 of 7 foto’s wilt maken. Indien je tegen deze beperking aanloopt dan moet je de foto’s zonder bracketing functie maken vanuit de A/Av-stand of M-stand.

Gebruik een stevig statief

Bij HDR fotografie ga je meerdere foto’s maken. Het enige verschil tussen de foto’s zit in de belichting. Omdat de foto’s later samengevoegd worden door software, is het belangrijk dat de compositie van de foto’s exact hetzelfde is. Als de afwijking te groot is dan komt de software in de problemen en worden de foto’s niet mooi samengevoegd. De HDR foto mislukt daardoor volledig. Een stevig statief is om deze reden dus aan te raden met de nadruk op STEVIG! Vaak worden er goedkope statieven gebruikt die gemaakt zijn van plastic. In de meeste gevallen zijn deze statieven te licht voor de camera die erop staat. Zodra het een beetje waait komen er trillingen in de poten en kunnen de foto’s onscherp worden. Dat is uiteraard niet de bedoeling.

tips-voor-hdr-fotografie

Voorkom iedere trilling

Als de camera op een stevig statief staat denk je dat de camera helemaal stilstaat. Toch kan het dan alsnog fout gaan. Het indrukken van de ontspanknop kan de camera doen bewegen als de statiefkop niet goed is. Dit is op te vangen door een afstandsbediening te gebruiken. Je hoeft de camera dus helemaal niet meer aan te raken. Daarnaast is het ook aan te raden om de camerariem van de camera te halen. Als deze heen en weer waait en tegen de camera of het statief aankomt dan kan het ook fout gaan.

Bewegende onderwerpen en HDR fotografie

Bewegende onderwerpen en HDR fotografie gaan niet zo goed samen. Als je een boot in beeld krijgt, en bij de 2e foto is die boot opeens net iets verder, dan gaan software pakketten zoals Photoshop CC of Photomatix fouten maken. Ook bij bewegende takken en bladeren heb je dit probleem al. Het resultaat is een ghosting effect waardoor het lijkt alsof het onderwerp meerdere keren in beeld te zien is. De uitgebreide fotobewerkers hebben hier gelukkig wel mogelijkheden voor om het ghosting effect weg te halen, maar het is altijd afwachten in hoeverre dat goed gaat. Let dus goed op of er bewegende onderwerpen zijn, en maak de foto’s zo snel mogelijk achter elkaar.

Meer leren over HDR fotografie

Wil je meer leren over HDR fotografie? Bekijk dan de onderstaande video die een korte introductie geeft over de online cursus HDR fotografie. Met behulp van ruim 4 uur videomateriaal leer jij stap voor stap hoe jijzelf de perfecte HDR foto kunt maken.

Vuurwerk fotograferen? 12 tips!

Over enkele dagen is het zover, dan luiden we enthousiast 2014 in. Terwijl familieleden nog met de champagneglazen in de hand staan, gaan anderen in de weer met vuurwerk. Voor jou als fotograaf een leuke aanleiding om dat te fotograferen. Of je nu een compactcamera, systeemcamera of spiegelreflex hebt, hou je camera bij de hand en ga lekker fotograferen. Om je op weg te helpen, hebben we een aantal concrete tips voor je om de kans op geslaagde foto’s te vergroten.

Gebruik een statief

Ga niet uit de hand fotograferen, maar gebruik een statief. Als je uit de hand fotografeert is de kans op onscherpte en overbelichting zeer groot. Onderbelichting levert een zeer donkere foto op die niet bruikbaar is. Een goed belichte foto zal vanwege de lange sluitertijd zeer waarschijnlijk onscherp zijn vanwege bewegingsonscherpte. Met de meeste camera’s kun je niet goed uit de hand fotograferen in het donker. Tenzij je een hoge lichtgevoeligheid (ISO) kiest in combinatie met een snelle sluitertijd. Maar dat heeft niet echt de voorkeur, omdat voor het uiteenspattende siervuurwerk een lange sluitertijd het mooist is. En daarvoor heb je echt een statief nodig.

Vuurwerk

Vermijd de automatische stand

Ben je van plan de automatische stand van je camera te gebruiken? Niet doen! De camera zal dan gaan flitsen en dat heeft geen effect, want het vuurwerk geeft zelf al licht. Bovendien zal de camera door de flits kiezen voor een korte slutiertijd, waarbij je alleen het allerfelste vuurwerk zult terugzien en de rest zwart is. Je kunt je camera het beste in de P-, M- of BULB-stand zetten. De laatste twee standen hebben de voorkeur, maar dan moet je camera daar natuurlijk wel over beschikken.

Scheveningen Fireworks Festival

Zet de flitser uit

Gebruik nooit een flits als je vuurwerk wilt fotograferen. Zoals uitgelegd bij tip 2 heeft dat geen enkele zin. Zet de flitser op je camera dus uit. Dit is vooral van belang als je camera geen P-, M- of BULB-stand heeft. Als de flits uit staat, zal de camera automatisch kiezen voor een lange sluitertijd.

Kies een lange sluitertijd

Een mooie vuurwerkscene duurt enkele seconden. Een normale sluitertijd is vaak te kort, mede omdat het lastig is om te bepalen wanneer een vuurwerkexplosie het mooist is. Juist de beweging van siervuurwerk is mooi om terug te zien en dat kun je alleen vastleggen met een lange sluitertijd. Een sluitertijd van een seconde of drie is een mooi uitgangspunt. Langer kan ook; je krijgt dan meerdere vuurwerkexplosies in één foto te zien. Zie ook het basiskennis-artikel over sluitertijd.

Vuurwerk

Perfecte timing met de BULB-stand

Het lastige van vuurwerk is dat je nooit precies weet waar en wanneer een explosie van siervuurwerk zich voordoet (en hoe lang dit duurt). Maar de BULB-stand is de perfectie oplossing. Je start de opname en wacht tot het juiste moment. Wanneer er een mooie vuurpijl te zien was, stop je de opname. Dit kun je het beste doen met een afstandsbediening, zodat je de knop van de camera niet continu hoeft in te drukken. Heeft jouw camera geen BULB-stand, dan is er nog een alternatieve methode: dek de lens af met de lensdop of een stuk zwart papier tussen twee vuurpijlen door. Zo voorkom je overbelichting en registreert de camera alleen de juiste momenten.

Vuurwerk

Speel met de diafragmawaarde

Vuurwerk geeft behoorlijk wat licht af, dus je hoeft niet voor de volle lensopening te kiezen (zoals f/2.8 of 3.5). Sterker nog, kies liever een kleinere lensopening (oftewel grotere diafragmawaarde), zoals f/8 tot f/11 De camera zal dan vooral het felle vuurwerk registreren en minder andere lichtbronnen (zoals straatverlichting). Bovendien zorgt de kleinere lensopening voor meer scherptediepte, zodat zowel vuurwerk dichtbij en veraf scherp op de foto komt. Zie ook het artikel over diafragma.

Gebruik een afstandsbediening

Gebruik indien mogelijk een afstandsbediening. Het indrukken van de ontspanknop van de camera (waarmee de opname gestart wordt) leidt tot een beetje beweging en trillingen en dit kan in de opname te zien zijn (bewegingsonscherpte). Wanneer je een afstandsbediening gebruikt heb je hier geen last meer van. Bovendien kun je de afstandsbediening in de voering van je jas bedienen, zodat je het niet koud krijgt. Er bestaan ook draadloze afstandsbedieningen waarmee je je camera op afstand kunt bedienen. Dan kun je je camera eventueel zelfs vanuit huis bedienen.

Fireworks - Beginning

Kies een lage ISO-waarde

Zoals gesteld bij tip 6 geeft vuurwerk behoorlijk wat licht. Het is daarom een misverstand dat je je camera op een hoge lichtgevoeligheid (zoals ISO 1600) moet instellen omdat het donker is. Zeker als je een lange sluitertijd gebruikt, kan de camera prima uit de voeten met ISO 100 of 200. Gebruik alleen een hogere waarde als je de omgeving ook goed wilt belichten of bijvoorbeeld geen statief gebruikt. Zie ook het artikel over de ISO-stand.

Daily Disney (Explored)

Scherpstellen

Scherpstellen kan een probleem zijn in het donker, vooral bij camera’s die op dit vlak wat trager zijn. Stel in dat geval scherp op een licht punt (nabij het vuurwerk) en zet de camera daarna op handmatige scherpstelling. Bij spiegelreflexcamera’s kun je dit op de lens instellen (MF in plaats van AF). Bij compactcamera’s moet je hiervoor het menu induiken.

Kies een mooi standpunt

Een goed standpunt is essentieel. Direct bij de voordeur fotograferen is waarschijnlijk niet zo mooi, omdat je dan ook grote delen van de straat op de foto krijgt. Het mooiste schouwspel speelt zich af in de lucht, dus kies een locatie waar je goed zicht hebt op de lucht. Wat ook meespeelt is de mate van activiteit en het gebruikte vuurwerk. Waarschijnlijk kun je je dit van vorig jaar nog wel herinneren, maar indien niet, kan dan kort na middernacht waar het mooiste vuurwerk te zien is. Dan kan ook een buurt verderop zijn. Misschien is er in jouw stad of dorp ook wel een speciale locatie waar siervuurwerk wordt afgestoken. Het fotograferen van de lucht ligt voor de hand, maar ook de combinatie met een object (zoals een gebouw) kan mooi zijn. Het type lens dat je het beste kunt gebruiken is mede afhankelijk van het standpunt (dichtbij of ver af).

Macy's 4th of July fireworks 2010, New York City

Ga vroeg op pad

Naarmate de nacht vordert zal er steeds meer rook blijven hangen. Dat komt zowel door sier- maar ook door knalvuurwerk. Die rook is terug te zien in foto’s en zorgt voor een mistige waas. Wacht dus niet te lang met het fotograferen, maar ga er kort na middernacht op uit.

Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen 2008

Wees voorzichtig

Ieder jaar vallen er weer vuurwerkslachtoffers, zowel onder afstekers als omstanders. Ook goedgekeurd siervuurwerk kan omvallen en de verkeerde kans op schieten (en ontploffen). Als je geen vinger(s) of oog wilt missen, wees dan voorzichtig. Kies een veilige locatie, blijf alert en gebruik een vuurwerkbril. Ga zeker niet zelf vuurwerk afsteken én fotograferen tegelijk. En fotograferen, vuurwerk afsteken en alcohol is ook geen goede mix voor geslaagde foto’s.

Daily Disney (Explored)

Wil je meer fraaie vuurwerkfoto’s zien ter inspiratie, bekijk dan dit overzicht met 25 vuurwerkfoto’s. Op de site staat ook een video met praktische tips voor vuurwerkfotografie, altijd leuk om die nog eens te bekijken.  En heb jij nog andere tips die we hier niet genoemd hebben? Of vragen? Of praktijkervaring die je wilt delen? Laat wat van je horen in het reactieveld!